Kreml maskasını dəyişir. MDB Agentliyi qonşu ölkələrə Moskvanın "daha həlim sima"sını göstərəcək Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyi MDB Agentliyi yaratmaq niyyətindədir. Yeni qurum beynəlxalq humanitar əməkdaşlıq və postsovet məkanında yaşayan ruslarla əlaqələr sahəsində fəaliyyət göstərməlidir. ABŞ-ın USAİD təşkilatının analoqu kimi təqdim edilən və sentyabrda işə başlayacaq qurum MDB ölkələrində Rusiyanın təsir imkanlarını artırılmasına yönəlib. "Rusiyanın yaxın xaric ölkələri ilə sərt dildə danışdığı dövrlər artıq arxada qalıb. İndi MDB ölkələrində təsir imkanlarımızı dinc yollarla artırmaq üçün bütün resurs və imkanlara sahibik", - Kremldəki mənbələr bildiriblər. Rusiya XİN-nin MDB ölkələri üzrə Birinci Departamentinin direktoru Vyaçeslav Şumskinin dediyinə görə, MDB, xaricdə yaşayan həmvətənlər və beynəlxalq humanitar əməkdaşlıq üzrə federal agentliyinin yaradılması ilə bağlı sənədlər işçi səciyyə daşıyır: "Onlar təkliflər formasındadır və indi müzakirə olunur. Ymid edirik ki, sənəd müvafiq bürokratik prosedurları avqust ayına qədər keçəcək və MDB işləri üzrə Agentliyin yaradılması barədə hökumət fərmanı veriləcək". Rusiyalı diplomatların dediklərinə görə, qurumun yaradılması əslində prezident Dmitri Medvedyevin "Federal icra hakimiyyəti orqanlarının sistem və struktur məsələləri haqqında" mayın 12-i tarixli fərmanında nəzərdə tutulmuşdu. Sənəddə Müstəqil Dövlətlər Birliyi ilə bağlı XİN çərçivəsində federal agentliyinin yaradılmasının əhəmiyyəti vurğulanırdı. Eyni zamanda yeni agentliyin fəaliyyətinə nəzarətin birbaşa dövlət başçısı tərəfindən həyata keçiriləcəyi də deyilir. "USAİD-in Kreml analoqu"nun struktur və funksiyaları hazırlanan hökumət fərmanında bütün təfərrüatı ilə göstəriləcək. Bununla yanaşı yeni agentliyin yaradılması hazırda fəaliyyət göstərən bir sıra dövlət strukturlarının birləşməsi və ya "udulması"nı nəzərdə tutur. Rusiya XİN-ni nəzdindəki xarici ölkələrlə əlaqə mərkəzi ("Roszarubejsentr")in həmin agentliyə daxil ediləcəyi bildirilir. Bunu qurumun rəhbəri Eleonora Mitrofanova "Kommersant"a verdiyi açıqlamasında da təsdiqləyib. Lakin yeni agentlik maliyyələşdirmə baxımından XİN-dən asılı olmayacaq. "MDB Agentliyinin maliyyələşdirilməsi dövlət büdcəsində ayrıca xərc bəndi kimi göstəriləcək. Onun fəaliyyətinə ayrılacaq vəsaitin həcmini isə Maliyyə Nazirliyi hələ müəyyənləşdirməlidir. Agentliyin qarşısındakı məqsədlərə gəldikdə isə, indiyədək imkanlarımız olmadığından MDB-dəki siyasətimizlə bağlı praktiki layihələri gerçəkləşdirə bilmirdik. MDB ölkələrində maraqlarımızı tam təmin etməyə, təmir imkanlarımızı artırmağa, Birlik dövlətlərinə yardım göstərməyə çalışacağıq, - Rusiya XİN-nin mətbuat xidmətinin əməkdaşları bildirdilər. - Eyni zamanda, MDB dövlətlərində rusdillilər üçün təhsil, humanitar və mədəniyyət sahəsində proqramlarını, habelə bizə dost olan qeyri-hökumət təşkilatlarını maliyyələşdirəcəyik". XİN mənsublarının söylədiklərinə görə, yeni agentlik Rusiyadakı daxili situsiyadan asılı olmayaraq fəaliyyət göstərəcək. "MDB-nin bu və digər ölkəsi ilə münasibətlərimizin vəziyyətindən asılı olmayaraq agentlik öz işini görəcək. O tələbələrə təqaüdlər ayıracaq, kitabxanaları rus dilində ədəbiyyatla təmin edəcək, qeyri-hökumıət təşkilatlarına maliyyə yardımları verəcək, Rusiyanın dostlarına hər cür kömək göstərəcək. Rusiyanın siyasətçiləri isə qonşularla istədikləri qədər "savaşa" bilərlər", - Rusiya XİN-nin MDB Ölkələri Departamentinin əməkdaşı Qriqori Yepifantsev "Ekspress" əməkdaşına bildirdi. Rusiya Dövlət Dumasının MDB işləri üzrə komitənin sədr müavini Konstantin Zatulin isə hesab edir ki, Kreml bu agentlik vasitəsilə Birlik ölkələrindəki Rusiyaya meylli qeyri-kommersiya təşkilatlarına ciddi dəstək verəcək. Kremlin yaratmağa başladığı MDB Agentliyi ABŞ-ın Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAİD) fəaliyyət strukturu və sferasını xatırladır. Dünyanın 100 ölkəsində, o cümlədən MDB-nin bütün dövlətlərində bölmə və strukturları olan USAİD çoxdan bəri Vaşinqtonun siyasi təsir alətinə dönüb. Muxtar təşkilat olan USAİD ABŞ Dövlət Departamenti ilə sıx əməkdaşlıqdadır və bilavasitə dövlət katibinə tabedir. Kreml də gizlətmir ki, yeni strukturu yaratmaqla öz maraqlarını təmin etmək və təsir imkanlarını artırmaq istiqamətində ABŞ-ın təcrübəsindən yararlanmaq, habelə MDB məkanında ABŞ-la rəqabəti gücləndirmək niyyətindədir. Rusiyanın yaratmağa başladığı MDB Agentliyinə kimin rəhbərlik edəcəyi isə hələ bəlli olmasa da, artıq potensial namizədlər nəzərdən keçirilir. Onların arasında Rusiyanın BMT və digər beynəlxalq təşkilatların Cenevrədəki nümayəndəliklərindəki təmsilçisi Valeriya Loşinina ilə Dövlət Dumasının beynəlxalq məsələlər komitəsinin sədri Konstantin Kosaçov ən potensial namizədlər sayılır. Müşahidəçilər isə Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyinin MDB Agentliyi ilə bağlı fəallaşmasını Kremlin postsovet məkanındakı təsir, ən başlıcası isə təzyiq imkanlarının sürətlə və geniş miqyasda gücləndiriləsinə yönəlmiş cəhd kimi dəyərləndirirlər. Moskva postsovet məkanında yürütdüyü siyasəti bir qədər "humanitarlaşdırmaq" istədiyini deyir. Əslində Kreml maskasını dəyişir və bu dəyişiklik yaxşı heç nə vəd etmir. Rusiyalı diplomatların MDB ölkələrində "Rusiyanın dostları" adlandırdıqları qeyri-hökumət və qeyri-hökumət qurumları, şəxslər və cəmiyyətlərə yetərincə maliyyə yardımı ayırmaqla Moskva həmin ölkələrdəki "beşinci sütun"u gücləndirmək, təsir rıçaqlarını ciddiləşdirmək niyyətindədir. Bəhs olunan prosesin Azərbaycanda hansı məcrada inkişaf edəcəyini təxminləmək çətin deyil. MDB Agentliyi yaranandan sonra Azərbaycanda özlərini "Rusiyanın dostları" kimi qələmə verən təşkilatların sayının artımı labüddürsə, Moskvanın ölkənin daxili işlərinə qarışmaq və hadisələrin məcrasına birbaşa təsir imkanlarına yiyələnmək cəhdləri daha da intensivləşəcəyi istisna edilmir. Həsən AĞACAN express