GünAz TV: Qurultayda Güney Azərbaycan komissiyasının yaradılması, bu sahəyə mühüm diqqət ayrılması məni çox sevindirdi.

GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Milli Qurtuluş Partiyasının başqanı Vuqar Bəyturandır.

- Türkiyədə yaşayan Azərbaycanlı Türklərinin I qurultayı necə keçdi? fikirlərinizi eşitmək maraqlı olardı?

-Azərbaycan türkləri olaraq bizim təşkilatlanma və bir araya gəlmə məsələsində həmişə problemimiz olub. Kənar təsirlər, yaradılan maneələr, bir sıra obyektiv (müəyyən) və subyektiv(qeyri-müəyyən) amillər qarşımızda hər zaman çətinliklər törədib və buna görə də birləşə bilməmişik. Dövlətimizin gənc olması, dövlətçiliyimizin hələ oturuşmaması və hakimiyyətlə dövlət anlayışları arasındakı fərqin müxtəlif səviyyələrdə hələ də dərk olunmaması diaspor siyasətində köklü irəliləyişlərə nail olmağa imkan yaratmayıb. Mənim də dəvət olunduğum və qonaq qismində iştirak etdiyim İzmir şəhərində keçirilən qurultayın başlandığı günə qədər bu tədbirin baş tutmaması üçün çox ciddi səylər oldu. Qonaqların əksəriyyətinə təzyiqlər olmuşdu ki, tədbirə qatılmasın. Amma bununla belə, son nəticədə qurultay baş tutdu və qatılım baxımından bu tədbiri uğurlu saymaq olar. Qurultay adından göründüyü kimi birincidir və gedişatda buraxılan bəzi səhvlər, təcrübəsizlikdən irəli gələn çatışmamazlıqlar növbəti tədbirlərdə yəqin ki, aradan qaldırılacaq. İnanıram ki, Türkiyədə yaşayan Azərbaycan türklərinin təşkilatlanmasında sözügedən qurultay mühüm mərhələ olacaq. İzmir qurultayında Federasiyanın yaranmasını, qarşısına geniş əhatəli proqram (layihə) qoymasını, Azərbaycanın güneyi, Qarabağ problemi ilə bağlı ciddi sənədlərin qəbulunu uğur hesab etmək olar. Amma onu qeyd etməliyəm ki, Türkiyədə yaşayan Azərbaycan türklərinin potensialı (gücü) daha möhtəşəm bir tədbirin keçirilməsini gerçəkləşdirə bilər, Federasiya yəqin ki, gələcəkdə təşkilatlanma və əhatələnmə istiqamətində ciddi addımlar atmağa çalışacaq, soydaşlarımızın potensialından tam şəkildə yararlanmaq üçün konkret qərarlar qəbul edəcək. Diaspor təşkilatlarını Azərbaycan hakimiyyəti də dəstəkləməlidir, onları idarə etməyə deyil, inkişaflarına dəstək olmaq üçün addımlar atmağa çalışmalıdır. Diaspor təşkilatları da hakimiyyət qarşısında çəkingənlik göstərib, Quzey Azərbaycanda iqtidar-müxalifət fərqi qoymamalıdır. Yumşaq ifadə etsək, ümummilli məsələlərdə fərqli yanaşma olmadığı kimi, siyasi çalarlar da özünü biruzə verməməlidir.

- İndi hamını düşündürən odur ki, bu qurultay Azərbaycan diasporuna nə verəcək?

-Türkiyə qardaş ölkədir, amma buna baxmayaraq bu ölkədə də ciddi şəkildə diaspor fəaliyyətinə ehtiyac var. 70 illik ayrılıq və son 20 ildə baş verən proseslər nəticəsində qardaş ölkənin əhalisi Azərbaycan türklərini tam olduğu kimi tanımır. Hesab edirəm ki, soydaşlarımızın bu ölkədə fəaliyyəti iki dövlətin və iki türk xalqının daha da yaxınlaşmasına, doğmalaşmasına səbəb olacaq. İzmir qurultayı qeyd olunan sahədə çox ciddi addımdır. Amma təkcə qurultayla iş bitmir, əsas iş qurultaylararası dövrdə seçilən federasiya rəhbərliyinin üzərinə düşəcək. Mən qarşısına qoyduğu məqsədlərin gerçəkləşdirilməsi istiqamətində fəaliyyətdə Federasiyanın rəhbərliyinə və xüsusən də Abbas Bozyel bəyə uğurlar arzulayıram.

- Bildiyimiz qədər qurultayda müzakirə olunan mövzulardan biri də, güney Azərbaycan məsələsi idi. Sizcə, bu qurultay güney Azərbaycan milli hərəkatına nə kimi təsir edə bilər?

- Qurultayda Güney Azərbaycan komissiyasının yaradılması, bu sahəyə mühüm diqqət ayrılması məni çox sevindirdi. Türkiyədə Güneyimizin siyasi-elmi potensialının çox mühüm bir hissəsi mövcuddur, onların problemlərinin həlli, Güneyimizin haqq səsinin dünyaya çatdırılması və təşkilatlanma baxımından qurultayda qəbul olunmuş qərarları əhəmiyyətli hesab edirəm. Bütün bunların son nəticədə Güney Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatına müsbət təsir göstərəcəyini proqnozlaşdırmaq (hesablamaq) olar.

- Qurultay iştirakcısı, keçmiş təhsil naziri, professor Firudin Cəlilov mətbuatda verdiyi açıqlamasında maraqlı fikir bildirdi ki, bu qurultayın əsas hədəfi dünyanın müxtəlif yerlərində fəaliyyət göstərən Azərbaycan Dərnəklərinin Konfederasiyasının yaranmasına nail olmaqdır. Siz, necə düşünürsünüz?

-Belə bir addım atılsa, bu ideyanın qarşısında duran maneələr aradan qaldırılsa, bu, alqışlanmalıdır. Qeyd olunan ideyanın nə vaxtsa reallaşacağına şübhəm yoxdur. Ancaq burada əsas təşəbbüs Azərbaycan dövləti tərəfindən edilməlidir və dar çərçivəli maraqlar deyil, dövlətçilik mənafeləri əsas götürülməlidir. Əks- təqdirdə, hətta bu birlik baş tutsa belə, ciddi nəticələr əldə etmək olmayacaq.

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk