TÜRKMƏNİSTAN TÜRKMƏNBAŞIDAN İMTİNA EDİR Dahi rəhbərin adı dövlət himnindən çıxarıldı Türkmənistanda ötən bazar günü keçirilən və ölkə tarixində ilk dəfə beynəlxalq müşahidəçilərin izlədiyi parlament seçkilərində seçicilərin 94 faizinin səs verdiyi açıqlanıb. 125 yerlik parlamentə 288 namizəd arasından kimlərin seçildiyi isə 10 gün ərzində açıqlanmalıdır. Xəbərlərə görə, seçkiləri cəmi 200 yerli və 50 xarici müşahidəçi izləyib. Xarici müşahidəçilər BMT, ATƏT və MDB-ni təmsil edib. Deputatlar birmandatlı dairələr üzrə seçilib, yeni parlamentin səlahiyyət müddəti isə beş il olacaq. Bu seçkilər Türkmənistan üçün tarixi hesab olunur. Çünki ilk dəfə hakimiyyət seçkiləri izləmək üçün xarici müşahidəçiləri dəvət edib. Türkmənbaşının dövründə isə bu haqda danışmaq belə mümkün deydi. Lakin söhbət heç də azad və ədalətli seçkilərdən gedə bilməz. Çünki cəmi 1 partiya-prezident Qurbanqulu Berdıməhəmmədovun başçılıq etdiyi Demokrat Partiyası namizədlər irəli sürə bilib. “Dirçəliş” adlı ümumxalq hərəkatından da namizədlər olub, lakin qadın təşkilatlarını, veteranları, gəncləri və digər hakimiyyətə bağlı qrupları birləşdirən bu hərəkatda elə Demokrat Partiyasının özü də yer alır. Ona görə də seçkiləri alternativsiz hesab etmək olar. Seçkilərə hazırlıq dövrünü Britaniyanın Hərb və Sülh Hesabatları İnstitutu izləyib. Layihənin Mərkəzi Asiya üzrə direktoru Con MacLeod BBC-yə müsahibəsində deyib ki, hazırkı prosedurlar əsasən əvvəlki seçkilərdə baş verənləri xatırladıb, o cümlədən mərhum prezident Niyazov dövrünün seçkilərini: “Bütün bunlar prezident Berdıməhəmmədovun vədlərinə uyğun gəlmir. Prezident Berdıməhəmmədov Konstitusiyaya bir sıra düzəlişlərin, parlamentin tərkibinin genişləndirilməsinin və nəzəri cəhətdən tərkibin daha çeşidli edilməsinin təşəbbüskarı oldu. O, eləcə də bu seçkilərin daha açıq və şəffaf və həqiqətən də plüralist olması zərurətindən danışırdı”. Makleud deyib ki, seçki kampaniyası bütünlüklə rəsmilər tərəfindən idarə olunub. Belə görünür ki, namizədlər yuxarıdan seçilib - yeganə mövcud olan Demokratik Partiya üzvlərindən və ya hökumətpərəst qurumlardan, veteranlar, gənclər və qadın təşkilatlarından. Namizədlərin irəli sürülməsi prosesi də idarə olunan idi, onlar ictimaiyyət yığıncaqlarında irəli sürülüb. Hətta sözügedən yığıncaqların iştrakçıları da yuxarıdan seçilib. Ekspertə görə, Türkmənistanda vəziyyətin əslində necə olacağını, bəlkə də heç kim bilmir. Onun sözlərinə görə, pessimistlər deyə bilər ki, bütün bunlar gözə kül üfürməkdən başqa bir şey deyil: “Amma əgər belədirsə, onda nəyə görə konstitusiyaya düzəlişlər edilməsi, plüralizm və seçim və bu kimi məsələlər barədə bu qədər danışılır, bu qədər vaxt sərf olunur. Nəyə görə onda prezident Niyazovun kursu davam etdirilmir? Ona görə bütün bunların nə - pis icra edilən yaxşı niyyətlər, yoxsa ki, sadəcə, gözə kül üfürmək - olduğunu indidən demək çətindir”. Türkmənbaşının kursunun az da olsa dəyişdiyi bir vaxtda onun adı dövlət himnindən çıxarılıb. Bu haqda qərarı dünən parlament qəbul edib. “Türkmənbaşı” sözü dövlət himninin nəqəratında yer alırdı və üç dəfə təkrarlanırdı. Yeni mətndə isə bu söz “xalq”la əvəz olunub. Ekspertlər qeyd edirlər ki, Türkmənbaşı irsindən tədricən imtina edildiyi bir vaxtda rəsmi ideologiya Berdıməhəmmədova köklənir. Əvvəlcə Türkmənbaşını tərifləyən rəsmi mətbuat indi eyni sözləri onun haqqında yazır.