Əlvida, Moskva Sovet İttifaqı (Rusiya) və onun tör-töküntüləri ilə birdəfəlik vidalaşmağa indidən hazır olmalıyıq Artıq bir neçə gündür ki, dünya mətbuatının gündəmini Gürcüstanda və onun bir parçası olan Cənubi Osetiyada baş verən hadisələr təşkil edir. Gürcüstanın öz ərazi bütövlüyünü təmin etmək niyyətinin müqabilində Rusiyanın ənənəvi təcavüzkarlığı postsovet məkanı, bütövlükdə isə dünya üçün Kremlin timsalında nə qədər böyük bir təhlükənin mövcudluğunu ortaya qoydu. Təbii ki, bu yazıda Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvilinin nə qədər doğru və zamanında addım atdığını, baş verən proseslərin arxasında hansı geosiyasi maraqların dayandığını, yaranmış vəziyyətdən gələcəkdə hansı güclərin necə və hansı məqsədlər üçün yararlanacağını birmənalı şəkildə qiymətləndirmək çətindir. Murad Yenigün ..."Gürcüstan Sovet İttifaqı ilə birdəfəlik vidalaşır". Çox güman ki, Mixail Saakaşvili bu ifadəni dilə gətirdiyi zaman nə söylədiyinin tam fərqində idi. Rusiyanın öz tarixi simasını, kobud və "yonulmamış" obrazını, genetik eqoizmini bir daha tam çılpaqlığı ilə nümayiş etdirməsi təkcə Saakaşvilini deyil, bütün sivil bəşəriyyəti düşünməyə vadar etmişdi. Hətta "qaz üçlüyü"nün itaətkar təmsilçilərindən sayılan, simasız Fransa hakimiyyətini də... Gürcüstan prezidenti isə bu dəfə doğrudan da haqlı idi, Sovet İttifaqı süquta uğrasa da hələ də bütün postsovet məkanında özünün psixoloji və mədəni mövcudluğunu qoruyub saxlayırdı. Rusiyanın təzyiqləri, eləcə də hərbi, siyasi və iqtisadi müdaxilələri qarşısında ciddi problemlərlə qarşı-qarşıya qalan, mümkün inkişaf mərhələsinə çata bilməyən postsovet məkanının sakinlərinin təfəkküründə imperiya nostalojisi azadlıq idealları ilə tam əvəz olunmamışdı. Rusiyanın gerçək simasının ifşası, hələ də Moskvaya doğru baxan gözlərin açılması üçün şok effektinə ehtiyac duyulurdu. Bu effekt isə Cənubi Osetiyada baş tutdu. Rusiyada təhsil aldığım zaman və daha sonralar rus millətini təmsil edən şəxslərin az qala xroniki hal almış şikayətini tez-tez eşidirdim: "Biz rusları kimsə sevmir". Ruslar sevilmədiklərini başa düşsələr də səbəbini izah edə bilmirdilər, yaxud səbəb barədə düşünmək heç ağıllarına da gəlmirdi. Məşhur rus filosofu Solovyovun təbirincə desək, "Rusiya və ruslar düşmənlərini də, xilaskarlarını da özlərindən kənarda axtarır", bütün dünyanın onlara qənim kəsildiyini özlərinə təlqin etməklə sivil bəşəriyyətə qarşı dayanmağa, ana xətti nifrət üzərində qurulan milli birliyə can atırdılar. Bu nifrət Cənubi Osetiyada özünü bir daha büruzə verdi. Rusiya nifrət, qəzəb və şər imperiyası olduğunu və bu tarixi xüsusiyyətindən hələ uzun müddət qurtula bilməyəcəyini yenidən sübuta yetirdi. Bu baxımdan, Saakaşvili şübhəsiz ki, haqlıdır və Sovet İttifaqı, daha doğrusu qırmızı imperiyanın sələfi və varisi olan Rusiya ilə birdəfəlik vidalaşmaq lazımdır. ...Maraqlıdır ki, Rusiyanın Gürcüstana təcavüzünə ən sərt reaksiyanı Azərbaycanda rus dilində yayımlanan kütləvi informasiya vasitələri verdilər. Səbəbi isə, təbii ki, aydındır: Xəyal qırıqlığı! ...Müharibə bitməyib və vətənimizin bir neçə addımlığında 11-ci qızıl (qaniçən) ordunun mənəvi və hüquqi varislərinin çirkli çəkmələrinin səsi hələ də eşidilməkdədir. Ola bilsin ki, Gürcüstan bir müddət bu qeyri-bərabər savaşın acı nəticələrilə uğraşmaq məcburiyyətində qalacaq. Lakin Sxinvalidə, Qoridə, Zuqdudidə, Potidə, Tiflisdə rus bombalarının və raketlərinin viran etdiyi binaların yerində yenilərinin və daha müasirlərinin inşası bir neçə aya çəkə bilər, Rusiyanın isə bütün dünyanın gözündə darmadağın edilmiş nüfuzunun bərpası isə yaxın 20-30 ildə mümkün olmayacaq. ...Elə biz də Gürcüstanda baş verənlərdən örnək götürərək, Sovet İttifaqı (Rusiya), eləcə də onun "mədəni" və siyasi tör-töküntüləri ilə birdəfəlik vidalaşmağa indidən hazır olmalıyıq. Rusiya Cənubi Qafqazda, o cümlədən bütün MDB məkanında mövqelərini gücləndirməmiş əldən verdi və Moskvanın gurultulu bəyanatları heç də "qələbə eyforiyası"ndan xəbər vermir. Kreml hətta ərazilərini işğal etdiyi Gürcüstan kimi kiçik bir ölkəyə belə öz şərtlərini diqtə edə bilmədi. Kremlin informasiya müharibəsində məğlub olduğunu isə birmənalı şəkildə dilə gətirmək mümkündür. Bu gün Rusiya mətbuatının saxta və məntiqsiz təbliğatı yalnız və yalnız separatçı rejimlərə, həmçinin Ermənistan kimi vassal ölkələrə hesablanıb. Rus mətbuatının qənaətinə görə, Gürcüstana qarşı təcavüz yeni Qarabağ müharibəsinin qarşısını alıb və Azərbaycan ən azı yaxın onillər ərzində öz ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün hərbi yola əl atmayacaq. Rusiyanın kütləvi informasiya vasitələri Moskvanın Gürcüstanda tətbiq etmək istədiyi ssenarini 1992-94-cü illərdə Azərbaycanda həyata keçirdiyini unudurlar. Dağlıq Qarabağın ətrafındakı digər Azərbaycan torpaqlarını işğal edən rus-erməni hərbi birləşmələri bu ərazilərin "təhlükəsizlik zolağı" olduğunu iddia edirdilər və bu məntiqsiz yanaşma hələ də Moskvanın İrəvan vasitəsilə həyata keçirdiyi siyasətin əsas atributlarını təşkil edir. Rusiyanın Qorini və Zuqdudini işğal etməklə Cənubi Osetiya ətrafında "bufer zonası" yaratmaq niyyəti isə bu dəfə baş tutmadı. Moskva Qərbin təzyiqləri qarşısında geri çəkilməyə məcbur oldu. Separatçı rejimlərin "rəhbərləri" ilə dünən Moskvada keçirilən görüşlər, Gürcüstanın ərazi bütövlüyünün şübhə altına alınmasıyla bağlı Rusiya rəsmilərinin son açıqlamaları ən yaxşı halda gözlənilən təzyiq və sanksiyaların qarşılığında bazarlıq predmeti kimi ortaya atılan ismarıclara bənzəyir. Rusiya Gürcüstana hərbi təcavüz etməklə ABŞ-ın İraq siyasətinə qarşı səsləndirdiyi arqumentləri və bu amillərdən yararlanmaqla Yaxın və Orta Şərqdə, eləcə də Mərkəzi Asiyada oynamaq istədiyi perspektiv dominant güc obrazını da iflasa uğratdı. Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxiləsini nəinki onun müttəfiq olmağa can atdığı böyük ölkələr, hətta Ermənistan və Belorus kimi psevdodövlətlər də dəstəkləyə bilmədilər. Baş verən hadisələrin fonunda Belorus prezidenti Aleksandr Lukaşenkonun xarici işlər nazirliyinə ABŞ və Avropa Birliyi ilə münasibətlərin yaxşılaşdırılması üçün verdiyi göstəriş isə xüsusi olaraq diqqətə alınmalıdır. Müstəqil siyasət yürütməyə çalışan postsovet ölkələrini güncə sıxmaqla öz nəzarəti altında saxlamağa çalışan Rusiya indi heç zaman olmadığı kimi təklənib. İndi Rusiyanın timsalında Sovet İttifaqının süqutunun ikinci mərhələsi başlayır.