Ürfan Məmmədli [email protected]/* */ Rusiya əsl üzünü göstərdi Gürcüstanın Cənubi Osetiyaya hücumu bizə düşünmək üçün zəngin “qida” verdi. Bizim də Gürcüstanın probleminə oxşar Qarabağ dərdimiz var. Gürcüstan bu problemi silah yolu ilə həll etməyə qalxdı və nəticədə Rusiyanın hücumlarına məruz qaldı. Görəsən, biz də Qarabağ məsələsini hərbi yolla həll etməyə çalışsaq, oxşar vəziyyətə düşərikmi? Bu sualın cavabını vermək üçün uzun bir analiz yolu keçməliyik. Bunun üçün əvvəlcə, “Rusiya Gürcüstana niyə hücum etdi?” sualına cavab axtarmalıyıq. Məlum olduğu kimi, Gürcüstan beynəlxalq hüquq normalarından istifadə edərək, öz ərazisində suverenliyini bərpa etmək üçün silaha əl atıb. Bununla o, heç bir xarici dövlətin ərazisinə müdaxilə etməyib. Amma Gürcüstan ərazisi olan Cənubi Osetiyada yaşayanların xeyli hissəsi Rusiya vətəndaşlığını qəbul edib. Rusiya məhz bu vətəndaşlarının təhlükəsizliyini qorumaq adı ilə Gürcüstan ərazisinə 1000 nəfərlik sülhməramlı ordu göndərdiyini bəyan edir. Təbii ki, bu Rusiya üçün lazım olan zəruri bir bəhanədir. Əslində isə Gürcüstanın müstəqil siyasət yeritməsini Moskva həzm edə bilmədiyindən bu addımları atır. Müstəqillik əldə etdikdən sonra Gürcüstan Rusiyadan canını qurtarmaq üçün yollar axtarır. Bu, Qamsaxurdiya dövründə də, Şevardnadze zamanında da belə olub. Saakaşvilinin gəlişi ilə bu siyasət bir qədər də radikallaşıb. Bir gün Gürcüstanın öz ərazilərini silah gücünə azad etməyə qalxacağını bilən Rusiya bunun qarşısını almaq üçün əvvəlcədən osetinlərə qeyri-qanuni olaraq vətəndaşlıq statusu verib. Əslində Cənubi Osetiyada yaşayan osetinlər Gürcüstan vətəndaşlarıdır. Onlara hansı əsasla Rusiya vətəndaşlığı verilməsi düşündürücüdür. Bu o deməkdir ki, Rusiya Gürcüstana müdaxilə etmək üçün əvvəldən zəmin hazırlayıb. Bu gün həmin vətəndaşları qorumaq adı ilə Gürcüstan ərazisinə soxulan Rusiya qaynar nöqtə ilə heç bir əlaqəsi olmayan Poti limanını, Marneulidəki Viziani hərbi bazasını, Qori şəhərini bombalayır. Bu, Rusiya vətəndaşlarını qorumaqdır, yoxsa Gürcüstanı məhv etmək? Bir neçə vaxtdır ki, Cənubi Osetiya separatçıları (Rusiyanın öz vətəndaşı hesab etdiyi osetinlər) Gürcüstanın digər mövqelərini vaxtaşırı atəşə tutduqları barədə xəbərlər alınır. Bütün dünya təsdiq edir ki, bu atəşlər rəsmi Tbilisini cavab tədbirləri görməyə təhrik etmək məqsədi daşıyırdı. Nəhayət, onlar istəklərinə nail oldular. Rusiya indi Gürcüstanı diz çökdürmək üçün hərbi əməliyyatları davam etdirir. Təbii ki, Saakaşvili Osetiyaya hərbi müdaxilə qərarını təkbaşına qəbul etməyib. Onu bu addıma şirnikdirənlər olub. Çox güman ki, onların başında ABŞ gəlir. Təəssüf ki, dünya ağalığı iddiasında olan ABŞ, yeri gələndə Gürcüstan kimi kiçik ölkələri bu cür alovlar içinə atır və situasiyadan asılı olaraq, ya onlara arxa durur, ya da meydanda tək buraxır. Hələlik, Gürcüstan arxasız görünür. Əgər belə davam edəcəksə, onda Gürcüstan Cənubi Osetiyanı qazanmaq istəyərkən bütün ölkəni təhlükə altında qoymuş olacaq. Bəs Gürcüstanın Cənubi Osetiya təcrübəsi bizə nə verə bilər? Yəni biz Qarabağı hərbi yolla azad etmək fikrinə düşsək, analoji situasiya ilə qarşılaşa bilərikmi? Əvvəlcə onu qeyd edim ki, bütün dünya Gürcüstandakı münaqişə ocaqlarını yalnız sülh yolu ilə söndürməyin mümkünlüyünü deyirdi. İndi müharibə qığılcımları alovlanmağa başladığı vaxtda heç kim yaxına gəlmir. Hamı kənardan atəşkəs elan etməyə çağırır. Təkcə Rusiya bu işdə fəallıq göstərir. Deməli, biz də Qarabağı azad etməyə başlasaq, dünya “dayanın” deməklə kifayətlənəcək. Amma Rusiya başqa yolu tuta bilər. Cənubi Osetiyadan fərqli olaraq, Qarabağda Rusiya vətəndaşları yaşamır. Üstəlik, bizim ərazidə Rusiya sülhməramlıları da yoxdur. (Bir ara Rusiya Qarabağda öz sülhməramlılarını yerləşdirmək üçün ciddi səylər göstərsə də, buna nail ola bilmədi). Deməli, Rusiya Gürcüstandakı bəhanələrindən bizim ərazidə istifadə etmək imkanına malik deyil. Amma yenə də yüz ölçüb, bir biçməliyik. Rusiya bir bəhanə tapıb əsl üzünü bizə də göstərə bilər. zaman