"Sta­tus mə­sə­lə­si həm­sədr­lər­dən gə­lən tək­lif de­yil" Ra­sim Mu­sa­bə­yov: "Bu, əs­lin­də er­mə­ni­lə­rin is­tək­lə­ri­nə komp­ro­mis bir ca­vab­dı" Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan XİN baş­çı­la­rı­nın Mosk­va gö­rü­şün­dən son­ra Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­li­nin re­fe­ren­dum­dan keç­di­yi­nə da­ir bə­ya­nat­lar ye­ni­dən gün­də­mə gə­lib. ATƏT-in Minsk Qru­pu­nun ame­ri­ka­lı həm­səd­ri Met­yu Bray­za­nın son gün­lər bir-bi­ri­nə zidd möv­qe­li açıq­la­ma­la­rı da bu yön­də ye­ni­dən in­ten­siv­lə­şib. Prob­le­min həl­li haq­qın­da da­nı­şan ame­ri­ka­lı həm­sədr Dağ­lıq Qa­ra­ba­ğın sta­tu­su­nun ora­da ya­şa­yan xalq­lar tə­rə­fin­dən mü­əy­yən­ləş­di­ril­mə­si­nin va­cib­li­yi­ni önə çək­sə də he­sab edir ki, bu mə­sə­lə­də rəs­mi Ba­kı­nın er­mə­ni­lə­rə gü­zəş­tə get­mə­si qa­çıl­maz­dır. Qeyd edək ki, Bray­za­nın bir-bi­ri­nə zidd möv­qe­li bə­ya­nat­lar ver­mə­si­nə Azər­bay­can­da ya­naş­ma­lar da bir­mə­na­lı de­yil. Azər­bay­can XİN-də Bray­za­nın fi­kir­lə­ri­ni tez-tez də­yiş­di­yi və bu­na gö­rə də onun fi­kir­lə­ri­nə şərh ve­ril­mə­si­nin çə­tin ol­du­ğu bil­di­ril­sə də, eks­pert­lər ame­ri­ka­lı həm­səd­rin açıq­la­ma­la­rı­nın əs­lin­də er­mə­ni­lə­rin is­tək­lə­ri­nə uy­ğun ol­du­ğu­nu bil­di­rir­lər. Po­li­to­loq Ra­sim Mu­sa­bə­yo­vun söz­lə­ri­nə gö­rə, həm­sədr­lər bu səp­ki­li açıq­la­ma­la­rı ilə pro­se­si da­lan­dan çı­xar­ma­ğa səy gös­tər­dik­lə­ri­ni nü­ma­yiş et­dir­mək is­tə­yir­lər. "Met­yu Bray­za­nın de­di­yi bu­dur ki, əgər DQ-yə sta­tu­su bir­dən-bi­rə ve­rə bil­mir­si­niz­sə, on­da xal­qın ix­ti­ya­rı­na ve­rin. Bu, həm­sədr­lər­dən gə­lən tək­lif de­yil. Bu, əs­lin­də er­mə­ni­lə­rin is­tək­lə­ri­nə komp­ro­mis bir ca­vab­dı. Mən isə he­sab edi­rəm ki, re­fe­ren­du­mun er­mə­ni­lə­rin is­tə­di­yi şə­kil­də ke­çi­ril­mə­si­nə ra­zı­lıq ve­ril­mə­sin­dən­sə, Azər­bay­can elə bir­də­fə­lik Qa­ra­ba­ğı kə­sib tul­la­sa yax­şı­dır" - de­yən po­li­to­loq re­fe­ren­dum ke­çi­ril­mə­si ilə bağ­lı tək­lif­lə­ri­nin mən­ti­qi nə­ti­cə­si­nin də DQ-in Azər­bay­can­dan qo­pa­rıl­ma­sı ol­du­ğu­nu de­yib. "Qa­ra­bağ Azər­bay­can­dan bir­ba­şa ay­rıl­say­dı, tə­bii ki, biz on­la­ra nə yol aça­sı idik, nə də baş­qa im­kan­lar ya­ra­da­caq­dıq və bu düş­mən mü­na­si­bət uzun müd­dət qa­la­caq­dı. Re­fe­ren­dum söh­bə­ti­ni ona gö­rə or­ta­ya atır­lar ki, bu­ra­da Azər­bay­ca­nın üzə­ri­nə əla­və yük də qo­yul­sun. Re­fe­ren­dum mə­sə­lə­nin həl­li de­yil ki. Re­fe­ren­dum mə­sə­lə­si­ni ona gö­rə or­ta­ya atır­lar ki, Azər­bay­can DQ-də­ki er­mə­ni­lə­rin qay­ğı­sı­na qal­sın və on­la­rı şir­nik­lən­di­rə bil­sin ki, on­lar Azər­bay­ca­nın tər­ki­bin­də qal­ma­ğa səs ver­sin­lər. Baş­qa söz­lə de­sək, Azər­bay­can DQ-yə gü­zəşt et­mək­lə ya­na­şı, ona xərc də çək­sin. Çün­ki ABŞ və Av­ro­pa is­tə­yir ki, re­gi­on­da on­la­rın ma­raq­la­rı­nın tam şə­kil­də tə­min olun­ma­sı üçün sa­bit­lik ya­ran­sın, Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan ya­xın­laş­sın. Bu­ra­da ABŞ da qa­za­nır, Er­mə­nis­tan da. Azər­bay­can isə DQ-i itir­mək­dən baş­qa pu­lu­nu da xərc­lə­mə­li olur. Biz bu­na ni­yə ge­dək?" Po­li­to­loq onu da bil­di­rib ki, həm­sədr­lə­rin iş­ğal edil­miş ra­yon­la­rın bo­şal­dıl­ma­sı mə­sə­lə­si üzə­rin­də çox da­yan­ma­ma­sı da sə­bəb­siz de­yil. "Bu o de­mək­dir ki, da­nı­şıq­la­rın nə­ti­cə­si ola­raq han­sı­sa sə­nəd qə­bul edi­lə­cək­sə, o sə­nə­din qə­bul edil­di­yi təq­dir­də ra­yon­la­rın bo­şal­dıl­ma­sı qa­çıl­maz ola­caq. Bu ba­xım­dan da həm­sədr­lər ra­yon­la­rın bo­şal­dıl­ma­sı­na bir növ həl­li­ni ta­pa bi­lən mə­sə­lə ki­mi ba­xır­lar". Qeyd edək ki, Minsk qru­pu həm­sədr­lə­ri­nin ni­zam­lan­ma pro­se­sin­də can­lan­ma ya­rat­maq səy­lə­ri­ni da­vam et­dir­mə­si­nə bax­ma­ya­raq Ra­sim Mu­sa­bə­yov da da­nı­şıq­lar pro­se­si­nin gə­lə­cə­yi ilə bağ­lı nik­bin de­yil. "Mən bu pro­ses­də heç bir nə­ti­cə göz­lə­mi­rəm. Han­sı­sa mə­sə­lə­lər­də ya­xın­laş­ma­nı tə­min et­mək müm­kün ol­sa be­lə Azər­bay­can­da ke­çi­ri­lə­cək seç­ki­lə­rə qə­dər han­sı­sa gü­zəşt­lər­dən da­nış­maq mə­na­sız­dı. Seç­ki­dən son­ra isə Azər­bay­ca­nın bu mə­sə­lə­yə ye­ni­dən bax­ma­sı­nın müm­kün­lü­yü­nü is­tis­na et­mi­rəm"- de­yən po­li­to­loq rəs­mi Ba­kı­nın da­nı­şıq­la­rın for­ma­tı mə­sə­lə­si üzə­ri­nə qa­yıt­ma­sı­nı da müm­kün sa­yır. "Dü­şün­mü­rəm ki, Azər­bay­can iq­ti­da­rı er­mə­ni­lə­rin is­tə­di­yi şə­kil­də ra­zı­laş­ma­ya get­sin. Azər­bay­can güc­lə­nir. İm­kan­la­rı ge­niş­lə­nir. Azər­bay­ca­na stra­te­ji ma­raq gün-gün­dən ar­tır. Be­lə bir şə­ra­it­də Azər­bay­can ni­yə gü­zəş­tə get­sin? Hal­bu­ki Er­mə­nis­tan gün-gün­dən zə­if­lə­yir. İn­ki­şaf pers­pek­tiv­lə­ri yox­dur. Öl­kə da­xi­lin­də zid­diy­yət­lər gün-gün­dən ar­tır. Güc­lü Azər­bay­can ni­yə er­mə­ni­lə­rin is­tə­yi ilə he­sab­laş­ma­lı­dı ki? Bu­na na­il ol­maq is­tə­yən həm­sədr­lər öz­lə­ri də yax­şı bi­lir ki, əs­lin­də Azər­bay­ca­na Qərb tə­rə­fin­dən təz­yiq et­mək im­ka­nı da yox­du". Po­li­to­loq onu da qeyd edib ki, Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin ni­zam­lan­ma­sı ilə da­nı­şıq­la­rın nə­ti­cə ver­mək eh­ti­ma­lı ol­ma­dı­ğın­dan sent­yabr­da BMT Baş As­samb­le­ya­sın­da GU­AM öl­kə­lə­rin­də­ki mü­na­qi­şə­lər­lə bağ­lı mə­sə­lə­nin qal­dı­rıl­ma­sı düz­gün ad­dım­dı. Bu­nun­la be­lə bu mə­sə­lə­nin da­ha çox Gür­cüs­tan­la bağ­lı ak­tu­al­laş­dı­ğı­nı və ca­vab­deh ki­mi Ru­si­ya­nın se­çi­lə­cə­yi­ni bil­di­rən po­li­to­loq Mol­do­va­nın di­gər təş­ki­lat üzv­lə­ri­nə dəs­tə­yi hiss olun­mur. Di­gər tə­rəf­dən isə po­li­to­loq Azər­bay­can­la bağ­lı Baş As­samb­le­ya­da ke­çi­ri­lən mü­za­ki­rə­lər za­ma­nı İKT öl­kə­lə­ri­nin rəs­mi Ba­kı­ya cid­di dəs­tək ver­di­yi­ni və bu­nun sa­yə­sin­də qət­na­mə­nin qə­bu­lu­nun baş tut­du­ğu­nu bil­di­rib. GU­AM-la bağ­lı mü­za­ki­rə­lər za­ma­nı isə əsas ca­vab­deh tə­rəf ki­mi Ru­si­ya ola­ca­ğı­nı və İKT öl­kə­lə­ri­nin ək­sə­riy­yə­ti­nin bu öl­kə ilə əmək­daş­lıq et­di­yi­ni xa­tır­la­dan po­li­to­loq Azər­bay­can üçün də mü­əy­yən çə­tin­lik­lə­rin ya­ra­na bi­lə­cə­yi­ni is­tis­na et­mə­yib. Bu­nun­la be­lə po­li­to­loq ar­tıq həm­sədr öl­kə­lər tə­rə­fin­dən Azər­bay­ca­nın xey­ri­nə ola bi­lə­cək han­sı­sa tə­şəb­büs­lər irə­li sü­rül­mə­si­ni də mə­na­sız sa­yır. Onun fik­rin­cə, rəs­mi Ba­kı tak­ti­ka­nı də­yiş­mə­sə, DQ-lə bağ­lı mə­na­sız da­nı­şıq­lar ye­nə də uza­na­caq. Vü­sa­lə Ra­fiq­qı­zı sherg