MOSKVADA BÜTÜN GÜN BOYU QARABAĞ DANIŞIQLARI GETDİ Xarici işlər nazirlərinin bağlı qapılar arxasındakı müzakirələri ilk dəfədir belə uzun çəkir Dünən Moskvada Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri arasında danışıqların növbəti raundu başlayıb. Rusiya XİN-in patronajlığı altında keçirilən danışıqlarda nazirlər Elmar Məmmədyarov və Edvard Nalbəndyan ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrlərinin iştirakı ilə görüşüblər. Bir gün əvvəl isə həmsədrlər Moskvada öz aralarında görüşərək nazirlərin danışıqlarının gündəminə dair müzakirələr aparmışdılar. E.Məmmədyarovla E.Nalbəndyan Bakı vaxtilə saat 14 radələrində bir araya gəliblər. Rusiya paytaxtındakı diplomatik mənbə “İnterfaks” agentliyinə məlumat verib ki, görüş uzun çəkəcək: “Danışıqlar bütün gün ərzində, bağlı qapılar arxasında davam edəcək”. Adı açıqlanmayan diplomat bildirib ki, danışıqlardan sonra nazirlərin açıqlama ilə çıxış etməsi gözlənilmir, lakin onların adından birgə kommünike yayılacaq. Mənbə xatırladıb ki, danışıqlar Minsk Qrupu formatı çərçivəsində, həmsədrlərin təklifləri əsasında keçirilir. Qeyd edək ki, bu, E.Nalbəndyanla E.Məmmədyarov arasında ikinci danışıqlardır. Bundan əvvəl nazirlər bir dəfə görüşüblər, daha sonra prezidentlərin görüşü zamanı bir araya gəliblər. Prezidentlər İlham Əliyev və Serj Sərkisyanın iyunun əvvəllərində Sankt-Peterburqdakı görüşündə əldə edilmiş razılaşmaya görə, xarici işlər nazirləri danışıqları Madrid sənədi əsasında, tərəflərin bu sənədə əlavə etdikləri qeydlər nəzərə alınmaqla davam etdirməlidir. Ermənistan və Azərbaycan xarici işlər nazirləri arasında danışıqların bu cür uzun çəkməsi ilk dəfə baş verir. Danışıqların bütün gün ərzində davam etməsi isə kifayət qədər maraqlı detal kimi görünür. Ermənistan prezidenti S.Sərkisyan Moskva danışıqlarından əvvəl deyib ki, onun mövqeyinə görə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli imkanları tükənməyib: “Mənim təsəvvürlərimə görə, prezident Əliyev danışıqları davam etdirməyə hazırdır”. Rəsmi Bakı isə bu danışıqlar ərəfəsində Ermənistandan konstruktiv mövqe gözlədiyini bəyan edib. Xarici işlər naziri E.Məmmədyarov Moskvaya yola düşməzdən əvvəl Avropa Birliyinin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Piter Semnebi ilə görüşü zamanı demişdi ki, Ermənistan danışıqlarda konstruktivlik göstərməlidir. E.Məmmədyarovun sözlərinə görə, Ermənistanın yeni hakimiyyətinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına dair danışıqlarda konstruktivlik nümayiş etdirməsi onların xeyrinə olacaq. “Nezavisimaya qazeta” isə yazıb ki, bu danışıqlar Ermənistanda mürəkkəb siyasi situasiyasının hökm sürdüyü bir vaxtda keçirilir. Belə ki, danışıqların başlamasından bir neçə saat sonra erməni müxalifəti Levon Ter-Petrosyanın başçılığı altında İrəvanda yeni izdihamlı aksiya keçirməyi planlaşdırırdı. Qəzetin yazdığına görə, nazir E.Nalbəndyan dünən Moskvaya yola düşərkən jurnalistlərə deyib ki, danışıqlarda Madrid sənədi müzakirə olunacaq. O, danışıqların gedişində nazirlərin həmsədrlərin iştirakı ilə geniş müzakirələr aparacağını da deyib. E.Nalbəndyan bildirib ki, Madrid sənədi münaqişənin nizamlanmasının baza prinsiplərini nəzərdə tutur: “Ermənistan danışıqları bu prinsiplər əsasında davam etdirməyə hazırdır, bu yolla getməklə münaqişənin həllinə nail olmaq mümkündür”. Lakin qəzetin mövqeyinə görə, müstəqil ekspertlər erməni nazirin bu nikbinliyini şişirdilmiş sayırlar. Çünki tərəflərin mövqeləri arasında Dağlıq Qarabağın statusu məsələsində kəskin ziddiyyət var. Ermənistan Dağlıq Qarabağa müstəqillik tələb edir, Azərbaycan isə onu öz ayrılmaz hissəsi sayır. Qəzet yazır ki, Ermənistan hakimiyyəti hazırda Qərbin təzyiqləri altındadır. ABŞ başda olmaqla, Qərb hakimiyyətdən müxalifətə güzəştlərə getməyi tələb edir. Belə bir vaxtda danışıqları aparmaq Ermənistan hakimiyyəti üçün asan deyil. Onu da qeyd edək ki, danışıqlar Azərbaycanda prezident seçkisinə az qaldığı bir vaxtda keçirilir. Bu isə onun göstəricisi sayıla bilər ki, Azərbaycan hakimiyyəti seçkilərin danışıqlar prosesinə təsir etmədiyini Qərbə nümayiş etdirir, bu cür mesaj verir ki, ölkədaxili situasiyaya nəzarət seçkilərə baxmayaraq tam şəkildə onun əlindədir və Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı danışıqları intensiv formada davam etdirməkdən çəkinmir. Madrid sənədinin detalları məlum olmasa da bəllidir ki, ötən ilin dekabrında İspaniya paytaxtında nazirlərə təqdim edilən bu sənəddə Dağlıq Qarabağın statusunun səsvermə yolu ilə müəyyən edilməsi prinsipi öz əksini tapıb. Sənəd erməni tərəfini əsasən qane edir və bunu İrəvanda da gizlətmirlər. Bu sənəd prezidentlər tərəfindən müzakirə ediləndən sonra tərəflərdən hər biri ora öz şərhini əlavə edib. Nəhayət, günün sonuna doğru danışıqlar yekunlaşıb. Nazirlərin Rusiya xarici işlər nazirinin birinci müavini Andrey Denisovla da görüşdükləri bildirilir. E.Məmmədyarov jurnalistlərə açıqlamasında deyib ki, danışıqlar konstruktiv məcrada keçib və faydalı olub: “Biz həmkarımızla çətinlik yaratmaqda davam edən bəzi məsələləri müzakirə etdik, ümumi mövqe belədir ki, danışıqlar davam etdirilməlidir". Məmmədyarov deyib ki, Azərbaycandakı seçkilərə qədər prezidentlərin də görüşməsi istisna deyil. Ermənistan xarici işlər naziri isə deyib ki, danışıqlar Madrid prinsipləri əsasında davam edəcək. Onun sözlərinə görə, nazirlər sentyabrın 28-də BMT Baş Assambleyasının sessiyası zamanı Nyu Yorkda da görüşə bilərlər. Siyasət şöbəsi musavat