SON XƏBƏRLƏR

Astana sammiti nə vəd edir?

2021.10.20, 07:36
Astana sammiti nə vəd edir?

Gunaz.tv

GünAzTv: Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə olan ümidlər indi də ATƏT-in dekabrın 1-2-də baş tutacaq Astana sammitinə qalıb. Bu ərəfədə konfliktin həllilə bağlı müxtəlif fikirlər səslənməkdədir.

GünAzTv mətbuat mərkəzinin “Bakı xəbər”-ə istinadən yaydığı məlumata görə, Bir sıra analitiklər münaqişə tərəflərinin Həştərxan görüşündən sonra, bəzi optimist yanaşmalarına istinadən, Astanada məsələ ətrafında hansısa konkret sənədin imzalana biləcəyinə ümidlidir.    Əks halda, onların düşüncəsinə görə, münaqişə ətrafında ziddiyyətlər daha kəskin xarakter ala bilər. Bəzi erməni politoloqlarına görə, artıq ABŞ (Amerika Birləşmiş Ştatları) bu məsələdə problemin mərhələli həlli variantına doğru meyllənir. Məsələn, politoloq Yervand Bozoyan bu fikirdədir. Ona görə, bu səbəbdən də ABŞ sammitdə "yol xəritəsi"nin imzalanmasına çalışacaq: "Belə bir ssenaridə isə Azərbaycan kart-blanş əldə edərək müharibəyə başlaya bilər". Erməni politoloq hər şeyin Astana sammitindən sonra müəyyən olunacağını, Azərbaycanın bundan sonra hərbə başlayıb-başlamamaq barədə qərar verəcəyini vurğulayıb.    Lakin Ermənistanın hakim Respublika Partiyasının sədr müavini Ramzik Zoqrabyanın iddiasına görə, ATƏT-in Astana sammiti çərçivəsində keçiriləcək görüşdə Ermənistan və Azərbaycan rəhbərliyi yenidən 3 əsas prinsip xalqların öz müqəddəratını təyin etmə, ərazi bütövlüyü və güc tətbiqindən imtina ətrafında müzakirə aparacaq.    Rusiya Siyasi və Geosiyasi Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Vladlen Quryev isə, Astana sammitində Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc danışıqlar vasitəsilə nizamlanması və bu prosesdə ciddi irəliləyişlərin əldə edilməsi məsələlərinin əsas müzakirə ünsürlərinə çevrilmə şansının çox az olduğu qənaətindədir. Belədə, maraqlıdır, görəsən ATƏT-in Astana sammitində sözügedən konfliktin həllilə bağlı konkret hansısa sənədin qəbul ediləcəyini gözləməyə dəyərmi? Yoxsa bu sammitdən sonra münaqişə ətrafında daha gərgin vəziyyətin yaranmasının şahidi ola bilərik?    "Turan" İnformasiya Agentliyinin siyasi şərhçisi Zəfər Quliyev məsələ ilə bağlı dəqiq proqnoz verməyin çətin olduğunu dedi: "Ona görə ki, danışıqlar prosesində bir tərəfdən intensivlik artıb, digər tərəfdənsə, bu prosesin məxfiliyi də artıb. Yəni aparılan danışıqlar barədə ictimaiyyət çox az məlumatlandırılır. Daimi optimist vədlər verilir, lakin bu vədlərin arxasında konkret hansısa razılıq olub-olmadığını bilmək çətindir. Hətta prezidentlərin son Həştərxan görüşündən sonra da bu cür optimist vədlər verilir və ictimaiyyəti inandırmağa çalışırlar ki, ATƏT-in Astana sammitində ciddi irəliləyiş mümkündür. Lakin bu optimizmin nəyə əsaslandığını demək çətindir. Bəyan edilən mövqelərdə, ilk növbədə də Ermənistanın mövqeyində hansısa real dəyişiklik hiss olunmur. İrəvan bütün görüşlərdə çox inadkar mövqedən çıxış edir. Onlar hələ də, Madrid prinsiplərinin yeniləşmiş variantına cavab verməyib. Belədə hiss olunur ki, ermənilər hələlik konstruktiv mövqe sərgiləməyə hazır deyil. Ermənistanın Qarabağ məsələsində hər an Moskva ilə ölçü-biçili mövqe sərgilədiyini, eyni zamanda, son dövrlər danışıqlar prosesinin əsas təşəbbüskarı rolunda Rusiyanın çıxış etdiyini nəzərə alsaq, burada bir çox məsələnin ilk növbədə elə Kremlin istəyindən asılı olduğunu görərik". Real faktlara əsaslanaraq, həmsöhbətimiz Astanada hansısa ciddi sənədin imzalanacağını gözləmir: "Optimist vədləri doğrultmaq üçün hansısa bəyanat, deklarativ sənəd imzalana bilər. Lakin ciddi irəliləyiş üçün bunun tutarlı olacağı sual doğurur. Ona görə də bu sammitdə də, əvvəlki görüşlər kimi, ümumi optimist vədlərin şahidi olacağıq. Lakin ciddi dönüş üçün real əsas görmürəm".    Bununla yanaşı, ekspert sammitdə uğur əldə edilmədiyi təqdirdə, belə münaqişə ətrafında ziddiyyətlərin daha kəskin xarakter alacağına inanmır: "Bu da inandırıcı görünmür. Danışıqlar prosesinin yeganə alternativi müharibədir. Ona isə konfliktə cəlb olunan ölkələr hazır deyil və ciddi istək də görünmür. Azərbaycan və Ermənistan həm də beynəlxalq təşkilatların mövqeyilə hesablaşmaq məcburiyyətindədir. Onlarsa müharibə variantına qarşı kəskin tərzdə çıxış edir. Ona görə də, Astanada heç bir şey baş verməsə, bu sadəcə, danışıqlar prosesində hansısa bir sönüklüyə, uzunmüddətli pauzaya səbəb ola bilər. Müharibə ehtimalı isə gözlənilmir".

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar