GünAzTv: Türkiyənin xarici işlər naziri Ahmet Davutoğlu bildirib ki, Ankara Amerika Birləşmiş Ştatlarının təklif etdiyi hava hücumundan müdafiə sistemi məsələsində istədiklərini əldə edir.

Hökümətə yaxın qəzetlər isə yazırlar ki, Türkiyə həmin sistemlə bağlı müsbət qərar qəbul edib. "BBC"nin məlumatına görə, müşahidəçilər də hesab edirlər ki, son bəyanatlar qəbul edilmiş müsbət qərara ictimai rəyi hazırlamaq məqsədi daşıyır. Türkiyənin xarici işlər naziri Əhməd Davudoğlu bu bəyanatı ölkənin kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinə ərəb ölkələrinə səfəri əsnasında verib.    Davutoğlu əlavə edib ki, İran Türkiyənin bu məsələ ilə bağlı mövqeyini anlayır. Bundan əvvəl "Reuters" agentliyinə müsahibə verən baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib ki, Türkiyə hava hücumundan müdafiə sistemi ilə bağlı son qərarı bəzi məqamlar dəqiqləşəndən sonra qəbul edəcək. Ərdoğan bildirib ki, NATO-nun "raket sipəri" adlandırılan layihəsi müəyyən bir ölkəyə yönələrək yaradılmamalıdır. Agentlik Ərdoğanın İranı nəzərdə tutduğunu yazır. Məlumatda bildirilir ki, Ərdoğan dəqiqləşdirilməsinə ehtiyac olan məqamlar arasında "sistem qurulduqdan sonra kimin əmr verəcəyi, kiminsə düyməyə basacağı" kimi məsələləri qeyd edib. Türkiyə daha əvvəl Vaşinqtonun təklif etdiyi sistemlə bağlı 3 şərt irəli sürüb. Ankara sistemin Birləşmiş Ştatların yox, NATO-nun müdafiə sistemi olmasını, Türkiyənin bütün ərazisini və bütün NATO üzvlərini əhatə etməsini və Ankaranı Rusiya, İran, Suriya kimi ölkələrlə üz-üzə qoyacaq, soyuq müharibə dövründəki kimi qanad ölkə vəziyyətinə salacaq formula əsaslanmamasını istəyir. Türkiyədə hökümətə yaxın qəzetlər yazırlar ki, Ankara əslində müəyyən şərtlər müqabilində sistemlə bağlı müsbət qərar qəbul edib. Müşahidəçilər isə hesab edirlər ki, baş nazir və xarici işlər nazirinin son bəyanatları və bəzi hakim dairələrə yaxın qəzetlərdə dərc edilən yazılar noyabrın 19 - 20-də Lissabonda keçiriləcək NATO zirvə toplantısı ərəfəsində ictimai rəy yaratmaq məqsədi daşıyır.   Qeyd edək ki, ABŞ İran və Şimali Koreyanın uzunmənzilli raketlərinə qarşı Türkiyədə raket hücumundan müdafiə sistemi qurmaq istədiyini rəsmən oktyabrın ortalarında açıqlayıb. Pentaqonun yaydığı açıqlamada Türkiyənin qərar verməli olduğu bildirilib. Türkiyə mətbuatının yazdığına görə, ABŞ uzun müddətdir bu məsələ ilə bağlı Ankaranın razılığını almağa çalışıb. Ancaq İranla yaxın münasibətlər quran AKP hökuməti tərəddüd edib. Ankara ABŞ-ın Türkiyədə raket hücumundan müdafiə sistemləri yerləşdirilməsinin son nəticədə Rusiyanı da qəzəbləndirəcəyindən və enerji, xüsusən təbii qaz asılılığında olduğu Moskva ilə münasibətlərdə problem yaranacağından ehtiyatlanır. İrana sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı BMT-də "yox" cavabı verərək Vaşinqtonla münasibətləri gərginləşdirən Ankara növbəti dəfə ciddi seçim qarşısında qalıb. Qeyd edək ki, raket hücumundan müdafiə sistemi yaratmaq ideyası ABŞ-ın sabiq prezidenti Corc Buşa məxsusdur. Bununla bağlı Çexiya və Polşa ilə anlaşma da imzalanıb. Ancaq Rusiya bu sistemin İrana qarşı deyil, əslində ona qarşı yönəldiyini bəyan edib. Kreml Çexiya və Polşada həmin sistem qurularsa, Avropadakı bazalarında uzunmənzilli raketlər yerləşdirəcəyini bildirmişdi. Moskvanın sərt təpgisi qarşılığında prezident postuna gələn Barak Obama bu məsələni təxirə salmışdı. Pentaqon isə son açıqlamasında bu layihə ilə bağlı Türkiyə ilə intensiv danışıqlar aparıldığını, gələn ay Lissabonda keçiriləcək NATO sammitində bu məsələnin səsverməyə çıxarılacağını bildirib. ABŞ Müdafiə Nazirliyinin Avropa və NATO siyasətinə məsul müşaviri Jim Tovnsend son dönəmdə İranla yaxın münasibətlər quran Türkiyəyə diplomatik olmayan bir dildə xəbərdarlıq da edib: "Türkiyə coğrafi mövqeyi səbəbindən bu məsələdə önəmli rol oynayır. Uzunmənzilli raket təhdidinin haradan gələcəyini nəzərə alsaq, Türkiyə cəbhənin önündə yer alır. İndi Türkiyə bir qərar verməlidir. Bu qərar Türkiyənin harada duracağını, NATO-da hansı statusa malik olacağını müəyyənləşdirəcək. Türkiyənin müsbət qərar verəcəyinə inanırıq. Lissabon sammitində Türkiyə 2 məsələni düşünməlidir. Türkiyə NATO-nun raket hücumundan müdafiə sistemini qəbul edib-etməyəcəyi ilə bağlı verəcəyi səsi müəyyənləşdirməlidir. Türkiyə bu layihədə iştirak edib-etməyəcəyi üzərində ciddi düşünməlidir. Məncə, hazırda ortada olan Ankaranın qərarsızlığı və istəksizliyi deyil. Avropa və NATO qədər özlərinin də təhlükəsizliyi üçün önəm daşıyan bir məsələnin yaşadıqları bölgədə siyasi hesablamaları ilə nə qədər üst-üstə düşdüyünü görməyə və tarazlıq yaratmağa çalışırlar".  Həftə içi