GünAzTv: İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad gələn həftə Azərbaycana səfərə gələcək. Bu barədə məlumatı İranın İRNA agentliyi yayıb. Səfərin əsas məqsədi Xəzəryanı dövlət başçılarının sammitində iştirak etməkdir.

Agentliyin məlumatına görə, səfər çərçivəsində Azərbaycan və İran prezidentlərinin, eləcə də iki ölkənin digər yüksəkvəzifəli rəsmi şəxslərinin görüşləri keçiriləcək. Xəzəryanı dövlətlərin başçılarının sammiti noyabrın 18-də Bakıda keçirilməlidir. Hazırda Tehranda beş Xəzəryanı ölkənin nümayəndələri ikigünlük toplantı keçiriblər və dünən toplantı başa çatıb. Amma ekspertlər belə hesab edirlər ki, Əhmədinejadın Bakı səfəri ərəfəsində təkcə Xəzər dənizi ilə bağlı məsələlər deyil, eyni zamanda digər məsələlər də müzakirə oluna bilər. İran prezidentinin səfərini şərh edən politoloq Cümşüd Nuriyev bildirib ki, yenidən İran Azərbaycanla bağlı siyasətində qeyri-səmimi fəaliyyətə start verib: "Bir vaxtlar İran az da olsa səmimi mövqe tutmağa çalışdı. Amma onların içərisindəki kin-küdurət yenə də öz işini görməkdədir". Politoloqun qənaətincə, Əhmədinejad Bakıya səfərə gəlməmişdən öncə gərək Xəzər dənizi ilə bağlı 1921 və 1940-cı illərdə SSRİ ilə bağlanmış müqavilələrin şərtlərini gündəmə gətirməyəydi: "Yəni Xəzərin statusu ilə bağlı Azərbaycanın beynəlxalq hüquq normalarından kənara çıxdığı hər hansı bir məsələni İran göstərə bilirsə, buyursun. Axı Azərbaycan heç bir hüququ pozmayıb. Amma İran öz iddiasını fərqli şəkildə ortaya qoyur. Təbii ki, Əhmədinejadın səfərində Xəzərin statusundan əlavə də müzakirələr keçiriləcək. Azərbaycan tərəfi bir sıra məsələləri gündəmə gətirəcək. Bu məsələlər bizə məlum olmaya da bilər. Amma inanıram ki, Azərbaycan prezidenti bir sıra müddəaları Əhmədinejadın qarşısına qoyacaq". C.Nuriyev hesab edir ki, ilk növbədə Əhmədinejaddan ermənilərlə isti münasibət soruşulacaq: "İran nəyə görə öz hesabına Ermənistana qaz çəkir, yol çəkir, körpü tikir? Bunlar azmış kimi, dünyada ərzaq böhranının başlandığı təqdirdə, Ermənistanı ərzaqla təmin edir. Bu gün Ermənistanın dünyada yeganə çıxa biləcək ölkəsi İrandır. Çünki Ermənistanın Gürcüstanla da münasibətləri heç də yaxşı səviyyədə deyil. Bu mənada demək olar ki, Ermənistana hər şey İran üzərindən həyata keçirilir. Eyni zamanda İran Ermənistan üçün yeni SES tikir. Yəni İranın içərisindəki Ermənistan sevgisi yəqin ki, Əhmədinejaddan soruşulacaq". Politoloq bildirib ki, səfər çərçivəsində İranın Azərbaycandan, Azərbaycanın da İrandan istəyəcəkləri ola bilər: "Təbii ki, İran Azərbaycandan vizanın qaldırılmasını istəyəcək. İnanmıram ki, Azərbaycan vizanı ləğv etsin. Çünki heç Azərbaycan hələ qardaş ölkəsi olan Türkiyə ilə bu məsələni həyata keçirməyib, o ki qala İranla. Hər halda Əhmədinejadın səfərində bu məsələ də gündəmə gələ bilər. Həmçinin İran çalışacaq ki, məhsullarını Azərbaycan bazarına idxal etməklə bağlı razılıq alsın. Ticarət dövriyyəsini artırmaq adı ilə bu məsələni gündəmə gətirəcəklər". C.Nuriyev qeyd edib ki, bununla yanaşı, Azərbaycanın da müxtəlif layihələri var ki, müzakirəyə çıxara bilər: "Məsələn, Transqafqaz layihəsi ilə bərabər Hind okeanına, Fars körfəzinə çıxmaq üçün Azərbaycan yeni bir layihə təklif edə bilər". Politoloq onu da bildirib ki, bütün hallarda Azərbaycanın İrandan Dağlıq Qarabağla bağlı mövqeyini ortaya qoymasını istəyəcək: "Çünki İran bu məsələdə səmimi davranmır. Təbii ki, İran da Azərbaycan-İsrail, Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin korlanmasını tələb edəcək, hansı ki, Azərbaycan buna razılıq verməyəcək. Ümumilikdə Əhmədinejadın Bakı səfəri və burada keçirəcəyi görüşlərin gərgin keçəcəyini proqnozlaşdırmaq mümkündür". C.Nuriyev Əhmədinejadın Bakı səfəri zamanı müzakirə olunan məsələlərin nəticələrinin yaxın 2-3 ay ərzində məlum olacağını diqqətə çatdırıb: "İranın Azərbaycana münasibətini indi deyil, bir neçə aydan sonra görmək mümkün olacaq. İran hansı mövqe tutacaqsa, Əhmədinejadın Bakı səfərindəki danışıqları və nəticələri ondan bilmək olacaq. Çünki İran elə bir dövlətdir ki, onun hansısa siyasətini digər dövlət dəstəkləmirsə, İran başlayır həmin dövlətin ünvanına böhtanlar yağdırmağa. Mən bir neçə aydan sonra İranın Azərbaycan əleyhinə addımlar ata bilməsi ehtimalını görürəm. Çünki zənnimcə, İran Azərbaycandan elə şeylər istəyəcək ki, Azərbaycan onları yerinə yetirməyəcək. Məsələ burasındadır ki, İrandan hər şey gözləmək olar. Əgər bir müsəlman dövləti olan İran gedib, dünyanın terror dövləti kimi tanıdığı Ermənistanı müdafiə edirsə, bu dövlətə isti münasibət bəsləyirsə, demək, İrandan nə çirkin əməl desən, gözləmək olar". Şərq