Qəbələ RLS Rusiya üçün niyə vacibdir? Rusiya mətbuatı və ekspertlər Moskvanın Qəbələ RLS-nin icarəsinin uzadılmasında maraqlı olmasını şərh edirlər. Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrov Rusiyanın bu niyyətini Bakıya səfəri zamanı bəyan edib. Şərhçilərə görə, texniki baxımdan Qəbələ stansiyası gələcəkdə Rusiyaya bir elə maraqlı olmayacaq. Ölkə Şimali Qafqazda Armavir RLS-ni artıq istifadəyə verib. Ancaq ABŞ-la birgə sistem qurulması baxımdan Qəbələ potensial olaraq müstəsna rol oynaya bilər və bu baxımdan Moskva stansiyada xeyli maraqlıdır. Qəbələ RLS-nin icarə müddəti 2012-ci ildə bitir. Bu baxımdan bir sıra rusiyalı ekspertlər, hətta rəsmilər bildirirdilər ki, texniki baxımdan bu müddətdən sonra Moskvanın stansiyaya elə bir ehtiyacı olmayacaq. Ölkənin Müdafiə Nazirliyi hələ əvvəllər bəyan etmişdi ki, Moskva üçün prioritet öz ərazisində radiolokasiya stansiyalarının tikilməsidir. Son bir neçə ildə Moskva bir neçə belə stansiya tikib və onlardan sonuncusu Şimali Qafqazda yerləşən Armavir RLS fevralın sonunda artıq istifadəyə verilib. Bu stansiya cənub-qərb və cənub istiqamətlərini görür və elə ona görə də Rusiya artıq Ukraynadakı RLS-lərin istifadəsindən imtina edib. Ümumən eyni şey Qəbələ RLS-lə də gözlənirdi. Ancaq mətbuat və ekspertlərə görə, Qəbələ Moskva üçün siyasi məna daşıyır və o ABŞ-la siyasi alverdə çox vacib bir məqam ola bilər. ABŞ-dakı "Vashinqton profayl" dərgisindən Aleksandr Qriqoryevə görə, Qəbələ RLS-nə müəyyən suallar olsa da Obama hökuməti hələ öz birmənalı cavabını verməyib: "Avropadakı raketəleyhinə sistemin taleyi məlum deyil. Bu çox bahalı layihədir və indi həmin layihədən vaz keçib, Qəbələ stansiyasına üstünlük vermək məsələsi nəzərdən keçirilə bilər. Obama administrasiyanın işlə bağlı birmənalı cavabı yoxdur, amma nə isə etmək lazımdır. İrandan gələn təhlükə heç hara buxarlanmayıb", deyir cənab Qriqoryev. Öz növbəsində Moskvalı ekspert Aleksey Vlasov da Rusiyanın Qəbələyə marağını ABŞ-la bağlayır: "Rusiya raketəleyhinə sistemlə bağlı ABŞ-la danışıqlarını davam etdirilməsi istiqamətində iş aparır. Yeni Amerika hökumətinin mövqeyi bəlli deyil. Sergey Lavrov sadəcə Bakıda Azərbaycan rəhbərliyin Qəbələylə bağlı mövqeyinin dəyişməməsini öyrənmək istəyirdi. Göründüyü kimi, Bakı hələ konkret öz mövqeyini açmır, amma aydındır ki, nə qədər ABŞ-la Rusiya bir konkret razılığa gəlməyiblər, Bakı da öz mövqeyini üzə çıxarmayacaq", deyir cənab Vlasov. Bu arada bir çox şərhlərə görə, ABŞ-la birgə sistem qurulsa da, qurulmasa da Rusiya Azərbaycanda maksimum şəkildə öz təmsilçiliyini saxlamağa çalışacaq. Rusiyanın rəsmi dövlət qəzeti olan "Rossiyskaya qazeta" yazır ki, Azərbaycanda bir çox ölkələrin geosiyasi maraqları kəsişir. Qəzetə görə, "Qafqazlar haqda nə qədər çox fikirləşirsənsə, bir o qədər o qənaətə gəlirsən ki, bu bölgə hələ uzun illər planetin ən fəal diplomatik nöqtələrindən biri olaraq qalacaq."