Rusiya böhrandan dərs aldığını deyir... Birjaların dəyəri hələ ötən ilin yayında rekord həddinə çatdıqdan sonra hazırda 75 faiz dəyərdən düşüb Rusiya bəyan edib ki, hazırkı böhrandan daha sabit iqtisadiyyatın qurulması üçün dərs alıb. Maliyyə böhranı Rusiyaya daha ağır təsir edib. Neft qiymətlərinin düşməsi hökumətin gəlirlərində böyük bir uçurum yaradıb. Birjaların dəyəri hələ ötən ilin yayında rekord həddinə çatdıqdan sonra hazırda 75 faiz dəyərdən düşüb. İndi isə Rusiyanın maliyyə naziri Aleksey Kudrin bildirir ki, bütün bunlardan nəticə çıxarılıb. O, BBC-yə müsahibəsində bildirib ki, Rusiya innən belə neft və qazdan asılı olan iqtisadiyyatını dəyişdirməlidir. O bildirib ki, neft qiymətlərinin düşməsini nəzərə alan yeni büdcə hazırlanıb. Böyük 20-lərin maliyyə nazirlərinin bu şənbə Londonda keçiriləcək sammitindən əvvəl cənab Kudrin deyib ki, hazırkı böhran üç ildən az çəkməyəcək. Rusiya BVF-in və başqa maliyyə təsisatlarının kapital kvotalarına yenidən baxılmasına çağırır. Biz həmçinin maliyyə sabitliyinə nail olmaq üçün belə təsisatların üzvlərinin sayının artırılmasını istəyirik. Biz həmçinin bu təsisatlarda daha şəffaf qaydaların tətbiqinə tərəfdarıq. Bu qaydalara, Amerika, Britaniya kimi aparıcı ölkələr, həmçinin Böyük səkkizlər də daxil olmaqla hamı əməl etməlidir. BBC: Siz hazırkı mühitdə proteksionizmi təhlükə kimi görürsünüzmü? A.K.:Bəli, proteksionizm dünya iqtisadiyyatına problem yaradan bir amildir. Qloballaşma dünya iqtisadiyyatının inkişafına kömək etmişdi. Hazırda isə proteksionizm dünya iqtisadiyyatının bu modelini məhv edib. Dünya iqtisadiyyatının qloballaşmasını dayandırmaq mümkün deyil, onu sadəcə olaraq bir neçə il üçün, bəlkə də daha çox ləngitmək olar. İndi dünya ticarəti yarıbayarı azalıb.Və proteksionizm beləcə davam etsə böhran dərinləşəcək. BBC:Rusiyanın büdcə xərclərində ixtisarlar hələlik elan edilməyib. Hökumət içərisində bu məsələyə dair fikir ixtilafımı var? A.K.:Bu ədalətli sualdır. Biz ixtisar edəcəyimiz proqramları diqqətlə götür-qoy edirik. Bundan sonra yeni proqramlara başlamaq olar. Bu, bir növ proqramlar arasında yarış kimidir. İndi biz artıq ortaq məxrəcə gəlmişik və mübahisələrə son qoymuşuq. İndi bizə iki həftə lazımdır ki, büdcəni yenidən hesablayıb təqdim edək. BBC:Hazırkı vəziyyətdə xarici investorlara nə demək istərdiniz? A.K.:İlk növbədə biz böhrandan dərs almışıq. İndi qarşımızda duran vəzifə Rusiya iqtisadiyyatını daha da sabit etməkdir. Biz indi hətta Rusiya iqtisadiyyatını daha da yaxşılaşdırmaq üzərində düşünürük. Sabit makro-iqtisadiyyat, sabit məzənnə, inflyasiyanın aşağı səviyyəsi və iqtisadiyyata uzunmüddətli investisiyaların stimullaşdırılması ilə biz Rusiya iqtisadiyyatını şaxələndirmək, onu neft və qazdan daha az asılı etmək niyyətindəyik. Bəli biz böhrandan dərs almışıq. Bir vaxtlar mənə və ya maliyyə nazirinə münasib görünən üsul hamı tərəfindən qəbul olunur. BBC:Yaxşı bəs böhran nə vaxt bitəcək? A.K.:Bu yaxşı sualdır. Son bir-neçə ay ərzində bizim böhranı dərk etmək tərzimiz dəyişib. Beynəlxalq təsisatlardan olan ekspertlər də fikirlərini dəyişiblər. İndi onlar deyirlər ki, inkişaf etmiş ölkələrdə ümumi daxili məhsulun səviyyəsi 2010-cu ilədək düşməkdə davam edəcək. Bu isə o deməkdir ki, böhranın kulminasiyası bu ilin ortalarından onun sonunadək, gələn ilin əvvəllərinədək davam edəcək. Bu müddətdə qarşımıza çox ciddi problemlər çıxacaq. Dirçəliş ləng və ağır olacaq. Mən düşünmürəm ki, biz hazırkı böhrandan üç ildən tez müddətdə çıxa bilək.