SON XƏBƏRLƏR

Moskva-Tehran münasibətlərində yeni mərhələ

2021.10.20, 07:36
Moskva-Tehran münasibətlərində yeni mərhələ

Gunaz.tv
Moskva-Tehran münasibətlərində yeni mərhələ tehran2.jpg Nəsib Nəsibli: "İran Rusiya ilə münasibətlərinin yaxşı olmasından yararlanaraq ABŞ və Avropa Birliyinin təzyiqlərinə qarşı dayanmaq istəyir" "İranın Rusiyadakı səfirinin Cənubi Osetiya və Abxaziyanın "müstəqilliyini" tanıya biləcəklərilə bağlı bəyanatı həmin siyasətin göstəricisidir" Rusiya və İran münasibətlərinin daha da istiləşməsi meylləri müşahidə olunur. Ötən gün İranın Rusiyadakı səfiri bildirib ki, Tehran separatçı Cənubi Osetiya və Abxaziyanın "müstəqilliklərini" tanıya bilər. Əgər Cənubi Osetiya və Abxaziyanın tanınması məsələsində Moskvanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında (KTMT) təmsil olunan dövlətlərdən, hətta birgə ittifaq yaratmağı düşündüyü Belorusiyadan belə açıq dəstək ala bilmədiyini nəzərə alsaq, bu, Rusiya üçün indiki məqamda kifayət qədər ciddi dəstəkdir. Ramiz Mikayıloğlu Məsələ bununla da bitmir. Cənub qonşumuz Rusiyanın KTMT çərçivəsində operativ hərbi birləşmələr yaratması təşəbbüsünü də dəstəkləyir. İran Rusiyanın Xəzərdə hərbi qüvvələrini aprtırmasına da müsbət yanaşır və eyni zamanda dənizin statusunun müəyyənləşməsinə mane törətməklə, Azərbaycanı təzyiq altında saxdamağa çalışır. Eyni zamanda, Gürcüstan-ABŞ hərbi-siyasi əməkdaşlığının intensivləşməsi, rəsmi Tiflisin NATO-ya inteqrasiya yolunda ciddi addımları birbaşa İranın maraqlarına ziddir. Qeyd edək ki, Rusiya Gürcüstana təcavüz, Cənubi Osetiya və Abxaziyanın "müstəqilliyini" tanıması, İran nüvə proqramını inkişaf etdirməsinə görə Qərbin təzyiqləriylə üzləşir. ABŞ-ın yeni prezidenti Barak Obama da Rusiya və İrana yönəlik qəti mesajlar verib. O, Cənubi Osetiya və Abxaziyanın müstəqilliyini heç vaxt tanımayacaqlarını söyləyib. Tehranla dialoqun tərəfdarı qismində çıxış edən Barak Obama bu dövlətin nüvə proqramının və terrorçu təşkilatlara sponsorluq etməsinin də ciddi problem olduğunu vurğulayıb. Məhz bütün bunların fonunda Rusiya-İran münasibətlərində yaxınlaşma meyllərinin sürətlənəcəyi gözlənilən idi. Məsələylə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz Azərbaycanın İrandakı sabiq səfiri Nəsib Nəsibli deyir ki, Tehran şimal qonşumuzu böyük partnyor sayır. İran Rusiya ilə münasibətlərinin yaxşı olmasından ABŞ və Avropa Birliyinin təzyiqlərinə qarşı dayanmaq üçün yararlanmaq istəyir: "Ona görə də İranın Rusiyadakı səfirinin Cənubi Osetiya və Abxaziyanın "müstəqilliklərini" tanıya biləcəklərilə bağlı bəyanatı da Tehranın bu siyasətinin bir göstəricisidir". Nəsib Nəsibli onu da vurğuladı ki, Rusiya ilə münasibətlərə xüsusi önəm verən İran bu gün Xəzərin statusunun müəyyənləşməsi yönündə maneə yaradan əsas qüvvədir: "Göz önündə olan odur ki, hazırda dənizin statusu məsələsinin həllinə Tehran maneəçilik yaradır. Rusiya, Qazaxıstan və Azərbaycan üçtərəfli müqavilələr imzalayıblar. Hətta Türkmənistan belə Xəzərin təkinin orta xətt üzrə bölünməsinin lehinədir, buna meyllənir. Yalnız İran ayağını dirəyib, ona görə də bu məsələ həllini tapmır. Əslində Tehran Rusiyanın öncədən müəyyənləşdirdiyi ssenari üzrə hərəkət edir və bu ssenaridə öz maraqlarının da təmin olunacağına əmindir". Xatırladaq ki, SSRİ dönəmində İranın Xəzər dənizindəki payı müqavilələrlə müəyyənləşib. Amma SSRİ parçalandıqdan sonra məhz Rusiyanın təşəbbüsüylə Tehran Xəzərin təkinin böyülüşdürülməsiylə bağlı danışıqların iştirakçısına çevrilib. Əslində məntiqlə dörd keçmiş SSRİ respublikası-Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan və Türkmənistan dənizdəki sektorlarını dəqiqləşdirmək yönündə danışıqlara başlamalı idilər. Amma Moskva bu prosesə İranı cəlb etməklə gələcəkdə mühüm geostrateji mövqedə yerləşən Azərbaycana qarşı əlavə bir təzyiq rıçağı yaratmağı əsas götürüb. Nəsib Nəsibli Qərblə münasibətləri pis olan İranın Xəzər məsələsindəki qeyri-konstruktiv mövqeyində hələ də təkid etməsinin Rusiyadan qaynaqlandığını da vurğuladı.

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar