AŞ PA Qarabağla bağlı fəallaşır Qabil Hüseynli: "Alt Komitənin fəaliyyətini bərpa etməsi sülyaratma prosesinə əlavə stimul verə bilər" Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞ PA) prezidenti Luis Mariya de Puç qurumun Dağlıq Qarabağ üzrə Alt Komitəsinin yaxın vaxtlarda fəaliyyətini bərpa edəcəyini bildirib. AŞ PA prezidenti qurumun münaqişənin həlli istiqamətində müəyyən addımlar ata biləcəyini söyləyib, tərəflərin razılığa gəlməsinin vacibliyini vurğulayıb. AŞ PA-nın münaqişələr üzrə Alt Komitəsinin mandatına AŞ-a üzv ölkələrin ərazisində "dondurulmuş münaqişələr"in, o cümlədən Dağlıq Qarabağ probleminin həlli məsələsinin də daxil olduğunu diqqətə çatdıran Luis Mariya de Puç tərəflər arasında etimad mühitinin formalaşmasına çalışdıqlarını qeyd edib. Xatırladaq ki, Alt Komitənin sədri, britaniyalı deputat Lord Rassel Conston 2008-ci ilin yayında vəfat edib. Hazırda keçirilən sessiya çərçivəsində bu vəzifəyə yeni şəxsin təyin olunacağı gözlənilir. Ramiz Mikayıloğlu Bu arada AŞ PA-nın baş katibi Terri Devis keçirdiyi mətbuat konfransında Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin üçtərəfli münaqişə olduğunu dilə gətirib. Ancaq münaqişənin tənzimlənməsi prosesində ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyətini dəstəklədiklərini söyləyən Terri Devis üçüncü tərəfin kimliyinə aydınlıq gətirməyib. Bəs Alt Komitənin fəaliyyətinin bərpa olunması münaqişənin tənzimlənməsi prosesinə necə təsir göstərə bilər? Terri Devisin son bəyanatını necə başa düşmək olar? Məsələ ilə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz politoloq Qabil Hüseynli deyir ki, AŞ PA-nın Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə Alt Komitəsi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə hesabat hazırlamaqla məşğul olub. Bu hesabat da təkcə sülhyaratma proseslərini deyil, ümumiyyətlə, münaqişənin törənməsi və anatomiyası ilə bağlı məsələləri də əhatə edə bilib. O səbəbdən də müəyyən məsələlərə işıq salmaq baxımından əhəmiyyətli olub. Qabil Hüseynli hesab edir ki, Alt Komitənin fəaliyyətini bərpa etməsi sülhyaratma prosesinə əlavə stimul verə bilər. Çünki bu qurum araşdırma xarakterli mövqe tutur və hər iki tərəf də bu mövqeni dinləyir. Sonradan dinləmə əsasında müqayisəli təhlil apararaq, Alt Komitə ümumi bir hesabat hazırlayır və sənədi AŞ PA-nın müzakirəsinə təqdim edir. Belə olan təqdirdə məsələ ilə bağlı daha obyektiv rəyin ortaya çıxması üçün şərait yaranır: "Mən Alt Komitənin bu yöndə fəaliyyətini müsbət hal sayıram. Yoxsa ATƏT-in Minsk qrupunun, qrupun həmsədrlərinin yanaşması fərqlidir. Minsk qrupu təcavüzkarı müəyyənləşdirmir, kimin torpaqları istila olunub, münaqişənin anatomiyasının araşdırılmasına qətiyyən fikir vermək istəmir. ATƏT-in Minsk qrupu baş verən hadisələrə siyasi qiymət vermək istəmir, bunun tarixçilərin işi olduğunu bəyanlayır. Bir ölkə başqa ölkənin torpaqlarına təcavüz edib. Amma sülhyaratma prosesində hər iki ölkəni, təcavüzkarla təcavüzə məruz qalanı eyni səviyyədə tuturlar. Ona görə də heç cür kompromisə gəlmək mümkün olmur. Mən demirəm ki, AŞ PA-nın Alt Komitəsinin fəaliyyətinin bərpası sülh danışıqlarında inqilabi çevriliş yaradacaq. Amma hər halda bu, nisbətən məsələnin daha yeni zəminə çıxarılması, daha geniş müzakirə predmeti olması baxımından diqqətə layiqdir". AŞ PA-nın baş katibi Terri Devisin söylədiklərinə gəlincə, politoloq bildirdi ki, bu, əvvəllər də dilə gətirilmiş fikirdir: "Onlar Dağlıq Qarabağdakı qondarma qiyamçı rejimi də tərəf kimi tanıtmağa cəhd edir və danışıqlar masası arxasında əyləşdirmək istəyirlər. Bu, çox təhlükəli yanaşma tərzidir". Qabil Hüseynli sonda onu da dedi ki, Alt Komitənin fəaliyyətinin bərpasına hazırlığı, AŞ PA rəsmilərinin son açıqlamalarını qurumun Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi prosesində aktivləşməsi kimi qiymətləndirmək olar: "Hər ilin başlanğıcında prosesləri intensivləşdirmək, sülh danışıqlarına impuls vermək üçün müxtəlif strukturları prosesə daxil edirlər. Çalışırlar ki, tərəflərin mövqelərini yaxınlaşdırmaq mümkün olsun. Amma yanaşma prosesindəki qüsurlar, yəni Ermənistanın təcavüzü faktının, Dağlıq Qarabağda genosid hərəkətlərinə yol vermələrinin, rusların bu təcavüz olaylarında iştirakının nəzərə alınmaması bütövlükdə problemin aydınlaşdırılmasına imkan vermir. Bu da nəticə etibarilə Azərbaycanı birtərəfli təzyiqlərə və güzəştlərə məcbur etmək siyasətinə gətirib çıxarır".