Guya ki, inandıq... Ekspertlər Moskvanın cavab notasını qaneedici saymırlar:"Azərbaycan məsələni bitmiş hesab edə bilməz" Xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov dünən Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri Vasili İstratovu qəbul edib. XİN mətbuat xidmətinin məlumatına görə, İstratov Ermənistanın Gümrü şəhərində yerləşən Rusiya hərbi qüvvələrinə məxsus 102 saylı hərbi bazadan Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə təxminən 800 milyon dollar məbləğində hərbi silah və sursatın verilməsinə dair məlumatla əlaqədar 15 yanvar tarixində Azərbaycan XİN-in rəsmi notasına Rusiya tərəfinin cavab notasını nazirə təqdim edib. Xatırladaq ki, bir gün əvvəl cavab notası RF XİN-ə çağırılan Azərbaycanın Moskvadakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Baxış Zeynalova təqdim edilmişdi. Xəbər verdiyimiz kimi, cavab notasında Rusiyanın xarici siyasət idarəsi RF Müdafiə Nazirliyinin 2008-ci ildə Ermənistana "Media Forum" saytının üzə çıxardığı sənəddə göstərilən həcmdə silah və hərbi texnika verilmədiyini və satılmadığını bəyan etmişdi. Sənəd bildirilir ki, "göstərilən xəbər ("mediaforum.az"ın məlumatı-red.) əslində dezinformasiyadır, açıq-aşkar antirusiya xarakteri daşıyır və Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin dostluq məcrasında inkişafına şərait yaratmır". Beləliklə, Moskva notamıza guya ki, cavab verdi, lakin bu cavab rəsmi Bakını qane etdimi, məsələ bitdimi? Ən azı biz Rusiyanın səmimiliyinə inandıqmı? Politoloq Mübariz Əhmədoğlu RF XİN-in bizim notaya cavabını etirazla qarşılayır. "Azərbaycan heç cür bu məsələni bitmiş saya bilməz. Bizim üçün maraqlı odur ki, Rusiya Ermənistana silah verib, ya yox. Əgər Rusiya bəyan etsəydi ki, Gümrüdəki 102 saylı hərbi bazadan heç bir silah çıxmayıb, bu, ayrı diplomatik forma olardı. Rusiyanın Ermənistana 2008-ci ildə heç bir silah verməməsi haqda dedikləri isə ayrı məsələdir. Məlumdur ki, birinci formula ilə RF XİN-in verdiyi rəsmi cavabdakı fərq ən azı iki məsələdədir. Birincisi, Rusiya Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) çərçivəsində Ermənistana silah verib. Çünki bu qurumun cənub bazası Ermənistandan yerləşdiriləcək. Azərbaycan üçün Rusiyanın Ermənistana hansı ad altında silah verməsinin fərqi yoxdur",-deyə politoloq "Media forum" saytına açıqlamasında bildirib. Onun sözləriən görə, sabah Rusiya Ermənistana deyil, separatçı quruma - "DQR" adlandırılan rejimə silah verdiyini bəyan edə bilər:"Bu qondarma qurumun "müdafiə naziri" Movses Akopyan bəyan edib ki, 2008-ci ildə silah almışıq və onlara Qarabağa gətirmişik. Yaxşı, ora silahlar haradan gəldi? Ən azı iki məsələ ilə bağlı sual açıq qalıb və Azərbaycan məsələni bitmiş hesab edə bilməz". Politoloq hesab edir ki, rəsmi Bakı ciddi araşdırmalar aparmalı və dövlətlərarası komissiya təşkil olunmalıdır: "Heç bir fakta göz yummamalıyıq. Bizim əlimizdə faktlar var və heç kim bunu təkzib edə bilməz. Silah qalmaqalına aydınlıq gələnə qədər Rusiya ilə Azərbaycan arasında indiyədək imzalanmış müqavilələrə toxunmamaq şərti ilə bu ölkələrin hər hansı mövzuda danışıqları dondurulmalıdır". Yeni Azərbaycan Partiyasının icra katibinin müavini, millət vəkili Siyavuş Novruzov da hesab edir ki, Azərbaycan XİN-in 15 yanvar notasına Moskvanın rəsmi cavabı məsələni qapatmır. O da "Media forum"a bildirib ki, silah qalmaqalının ciddi araşdırılmasına ehtiyac var. 1996-cı ildə də belə silah qalmaqalının yarandığını deyən deputat xatırladır ki, həmin vaxt uzun araşdırma aparıldı, komissiya yaradıldı və bir qrup Rusiya rəsmisi günahı hərbçilərin üzərinə atdı:"Hesab edirəm ki, məsələ Rusiyanın notası ilə bitməməli, bu məsələ həm də dünya ictimaiyyətinin, həm aparıcı dövlətlərin, həm də beynəlxalq qurumların nəzərinə çatdırılmalıdır". Milli Məclisin təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri daimi komissiyasının üzvü Zahid Oruc bu fikirdədir ki, silah qalmaqalının beynəlxalq təftişə ehtiyacı var. Moskvanın rəsmi cavabı isə kifayət qədər əsaslandırılmayıb. Deputatın fikrincə, əsaslı informasiya olmasaydı, məsələ Azərbaycan XİN səviyyəsində qaldırılmazdı:"Bu heç də RF XİN-in qeyd etdiyi kimi əsassız xəbər deyil və ciddi mənbələrə söykənirdi. Azərbaycan bundan sonra da Rusiyanın gerçəyi etiraf etməsi, silah ötürülməsinin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün fəaliyyət göstərməlidir. Əks halda, Rusiyanın beynəlxalq aləmdə mühakimə edilməsi xətti tutulmalıdır". Z.Oruc hesab edir ki, hər iki dövlətin iştirakı ilə hər hansı bir komissiya yaradılarsa, bu, 1996-cı ildəki silah qalmaqalının aqibətini təkrarlaya bilər:"O zaman Ermənistana 1 milyard dollarlıq silah ötürülməsi məsələsini araşdıran general Lev Roxlin müəmmalı ğşəkildə öldürüldü. Beynəlxalq təftiş gərəkdir. Beynəlxalq tərkibli bir komissiyanın yaranmasını və faktı araşdırmağı vacib sayıram". Beləliklə, Azərbaycanda əksər siyasətçilər,istər iqtidar, istərsə də müxalifət təmsilçiləri, müstəqil ekspertlər Rusiyanın cavab notasının səmimiyyətinə inanmır. Görünən kəndə nə bələdçi -Rusiyanın kimin tərəfində olduğu Azərbaycanda bağçaya gedən uşaqlara da bəllidir. Hələlik Azərbaycan XİN-in Kremlin başdansovdu və başdanelədi cavab notasına reaksiyası aydın deyil. Təbii ki, Bakı Moskva ilə münasibətləri sonadək pisləşdirməkdə maraqlı deyil, lakin Kremlin, yumşaq desək, hörmətsiz davranışı, Azərbaycanı bu işi araşdırmağa qoşmadan "atüstü" cavab notası verməsi nə qaneedici, nə də bağışlanılasıdır. Odur ki, hələlik silah qalmaqalının nöqtəsini qoymaq tezdir. X.Rüstəm