Avropa üşüyür və "Nabucco"ya tələsir "Artıq Avropanın Kremlin növbəti "qaz oyununa" qoşulmağa nə gücü var, nə də həvəsi" Rusiya və Ukrayna arasındakı qaz qalmaqalı, Avropanın soyuqdan donması "Nabucco" layihəsinə marağı artırıb, bu layihə ətrafında müzakirələri genişləndirib. Məsələn, "Financial tayms" qəzetinə açıqlama verən Almaniyanın iqtisadiyyat naziri Mixael Qloss Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğanın "Nabucco" layihəsinin reallaşmasını ölkəsinin Avropa Birliyinə üzvlük müzakirələrilə əlaqələndirməsini "siyasi şantaj" kimi qiymətləndirib. Nazir deyib ki, "siyasi şantajı" bir kənara buraxıb layihənini gerçəkləşməsi üçün çalışmalıyıq. Xatırladaq ki, Rəcəb Tayyib Ərdoğan Brüsseldə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, Avropa Birliyi üzvlük müzakirələri çərçivəsində enerji bölümünə veto qoymağı davam etdirəcəyi halda Türkiyə "Nabucco" layihəsini dəstəkləməyə bilər. Tural Avropa Birliyinin müzakirələrdə enerji başlığına əngəl olması isə yunan Kiprinin mövqeyilə bağlıdır. Yunan Kipri iddia edir ki, Türkiyə onların Aralıq dənizində neft və qaz yataqlarının axtarmasını əngəlləyir. Rəsmi Ankara isə bəyanlayır ki, yunanlar dənizin türk şelfində axtarışlar aparmağa çalışırlar. "Finansial Times" qazeti yazıb ki, Türkiyə baş naziri xəbərdarlığı Avropanın enerji təlaşının kritik həddə çatdığı vaxtda dilə gətirib. Avropa Komissiyasının sədri Barrosso isə bildirib ki, enerji təhlükəsizliyi Türkiyənin AB ilə üzvlük müzakirələrinə əsir edilməyəcək qədər önəmlidir. Göründüyü kimi, dünyanı qlobal iqtisadi böhran bürüsə də "Nabucco" layihəsi bir çox Avropa və Asiya ölkələrinin təkcə iqtisadi-siyasi maraqlarını həvəsə gətirmir. Bu layihə əsəblərə toxunan həssas məsələyə çevrilib. Belə bir dövrdə, yəni, yanvarın 26-27-də Budapeştdə "Nabucco" sammiti keçiriləcək. Sammitə Avstriya, Rumıniya, Bolqarıstan, Türkiyə, Almaniya, bir sözlə, istehlakçı, enerji təchizatçısı olan ölkələr, tranzit imkanlara malik dövlətlər və layihənin səhmdarları qatılacaq. Sammitə Azərbaycan, Qazaxıstan, Türkmənistan və Misir dəvət olunublar. Toplantıya İraqın baş naziri Nuri əl-Malikinin də qatılacağı gözlənilir. XİN rəhbəri Elmar Məmmədyarov deyib ki, toplantıya Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev də qatılacaq və layihədə maraqlı olan ölkələrin təkliflərini öyrənəcək. Bu ərəfədə isə Avropa Birliyinin xarici əlaqələr və qonşuluq siyasəti üzrə komissarı Benita Ferrero-Valdner Gürcüstan və Azərbaycana səfərə gəlib. Məlumatlara görə, AB komissarı Cənubi Qafqaz ölkələrinin rəhbərlərilə bir sıra məsələlərlə yanaşı, Nabucco" layihəsinin gerçəkləşdirilməsi müzakirə edib. Sanki soyuq qış "Nabucco" layihəsinin həyata keçməsində maraqlı olan dövlətləri sürətlə hərəkət etməyə məcbur edir. "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu son bir ayda "Nabucco" layihəsinin reallaşdırılması istiqamətində ciddi addımların atıldığını bildirdi. Onun sözlərinə görə, layihənin əhəmiyyəti haqqında bəyanatların çoxalması təsadüfi sayılmamalıdır. Belə ki, dəyəri 12,4 milyard dollar olan "Nabucco" qaz kəmərilə Azərbaycan və Mərkəzi Asiyadan Avropa Birliyi ölkələrinə qaz ixracı nəzərdə tutulur. Bu isə Rusiyanın Avropa bazarında qaz üstünlüyünə son qoya bilər. Rusiya ilə Ukrayna arasındakı anlaşılmazlıqdan sonra Avropada anladılar ki, alternativ enerji kəmərlərinin tikilməsi mütləqdir. Rusiyada və ya bu ölkədən Avropaya qaz ötürülən kəmərlərdə, eləcə də dövlətlərdə problem yaranarkən Qazsız qalmaq avropalıları təngə gətirib: "Məhz buna görə də, "Nabucco"nun əhəmiyyəti artıb və avropalılar bu layihəyə daha ciddi və doğru şəkildə yanaşmağa başlayıblar. Artıq Kremldə də anlayırlar ki, Avropanı "dondurmaq" Rusiyanın özü üçün təhlükəlidir. Hətta Rusiya baş naziri də "qaz savaşı"nın getdiyi dönəmdə bildirdi ki, Kreml "Nabucco"nun əleyhinə deyil. Yəni, Rusçiya rəsmilərinin dilindən ilk dəfə idi ki, bu cür açıq fikirlər eşidirdik. Hesab edirəm ki, bu il layihənin aktuallığı əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli artacaq". "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri onu da vurğuladı ki, bu layihənin həyata keçməsində daha çox Avropa aktivlik göstərməlidir. Azərbaycanla Türkmənistanın bu məsələdə çox da aktiv görünməməsi təbii qarşılanmalıdır. Çünki hər iki ölkə özünün enerji resurslarını istədiyi miqdarda müxtəlif istiqamətlərdə çatdıra bilir. Əgər Avropa Birliyi istəyirsə ki, layihə gerçəkləşsin əməli tədbirlərə keçməli və danışıqları intensivləşdirməlidir. Digər bir tərəfdən, ildən ilə layihənin dəyəri də ildən-ilə artır. Ona görə Avropa üçün bu məsələdə sürətli qərarlar vermək zamanı yetişib. Düşünürəm ki, Macarıstanda təşkil olunacaq zirvə toplantısı bu danışıqlara impuls verəcək. Daha bir böyük layihənin gerçəkləşməsi rəsmi Bakıdan çox Avropa ölkələrinə lazımdır. Artıq Avropanın Kremlin növbəti "qaz oyununa" qoşulmağa nə gücü var, nə də həvəsi".