RUSİYA SİYASƏTİNDƏ GÖZLƏNİLMƏZ DÖNÜŞ Medvedyev prezidentlik müddətinin artırılmasını, müxalifət partiyalarının parlamentə buraxılmasını təklif etdi “Biz Qafqazı güzəştə getməyəcəyik” Dünən Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev parlamentin hər iki palatası qarşısında özünün ilk illik müraciəti ilə çıxış edib. Vaxtilə Vladimir Putin tərəfindən əsası qoyulan bu ənənə üzrə ilk çıxışını edən Medvedyev heç kimin gözləmədəyi inqilabi dəyişikliklər təklif edib və ABŞ-a ünvanlanmış sərt mesajlar verib. Kreml rəhbəri Qafqazdan və Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən də danışıb. “Biz Qafqazı güzəştə getməyəcəyik”- deyə o vurğulayıb. Medvedyevin 85 dəqiqə davam edən çıxışında ən gözlənilməz məqam onun prezidentin səlahiyyət müddətinin 4 ildən 6 ilə, parlamentin səlahiyyət müddətinin isə 5 ilədək artırılması haqda çağırışı olub. O bildirib ki, ölkədə ümumi demokratik islahatların həyata keçirilməsi zəruridir və parlamentin səlahiyyətləri də artırılmalıdır. Medvedyevin bu təklifi zalda alqışlarla qarşılanıb. O əlavə edib ki, söhbət Konstitusiya islahatlarından yox, sadəcə, əsas qanuna korrektələr edilməsindən gedir. Medvedyev daha sonra Dövlət Dumasına seçkilərdə baryeri 7 faizdən 5 faizə endirməyə, bununla da kiçik partiyaların parlamentdə təmsil olunmasına imkan yaratmağa çağırıb. Həmçinin o bildirib ki, parlament seçkilərində iştirak etmək üçün partiyalara pul girovu qoymaq tələbi ləğv edilməlidir. Onun sözlərinə görə, parlament seçkilərində kimin iştirak edəcəyini pul yox, insanların mövqeyi müəyyən etməlidir. Rusiya prezidenti ötən seçkilərdə 5 faizdən çox səs yığan partiyalar üçün seçkilərdə imza toplamadan iştirak hüququ verilməsini də təklif edib. Medvedyev deyib ki, hökumət parlament qarşısında hesabat verməli, qubernator postuna namizədləri isə prezident yox, partiya irəli sürməlidir. Qeyd edək ki, qubernator postuna namizədin prezident tərəfindən irəli sürülməsi qaydasını Putin tətbiq etmişdi. Daha sonra Medvedyev deyib ki, regionlarla mərkəz arasında münasibətlər balanslaşdırılmalıdır. Onun fikrincə, bu günə qədər ölkədə federal idarəetmənin optimal variantı tapılmayıb. Medvedyev deyib ki, mərkəzi hakimiyyət orqanlarının səlahiyyətləri çox genişdir və onları ixtisar etmək lazımdır. Rusiyada mərkəzləşdirilmiş hakimiyyət sistemini məhz Putin qurmuşdu və buna görə Qərb Rusiyanı demokratiyanı məhv etdiyini bəyan edirdi. Rusiya prezidenti çıxışında regional və beynəlxalq məsələlər haqda da geniş danışıb. Bu zaman Gürcüstan ətrafında baş verən hadisələrə toxunan Medvedyev bildirib ki, Cənubi Osetiya ətrafında münaqişəni ABŞ təşkil etmişdi. Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın niyyəti bu münaqişədən istifadə edərək öz donanmasını Qara dənizdə yerləşdirmək, Gürcüstanı NATO-ya üzv etmək idi. Medvedyevin fikrincə, Gürcüstan hadisələrinin ardınca dünyada maliyyə böhranının yaradılması da ABŞ-ın işidir. Onun bildirdiyinə görə, maliyyə böhranının məhz Cənubi Osetiya hadisələrindən sonra başlaması təsadüfi deyil: “Bu iki hadisə arasında ümumi cəhətlər var. Təsadüfi deyil ki, böhran ABŞ-dan başladı və dünyaya yayıldı. Lakin Rusiyanı maliyyə böhranı ilə sarsıtmaq mümkün olmayacaq, biz bu böhrandan daha güclü çıxacağıq və rubl dünyada ən güclü valyutalardan birinə çevriləcək”. Medvedyev onu da deyib ki, Rusiya Qafqazı da güzəştə getməyəcək. O, Rusiya cəmiyyətinin avqust ayında dövlətin Gürcüstanı sülhə məcbur etməklə bağlı fəaliyyətini dəstəklədiyini məmnuniyyətlə vurğulayıb: “Avqust ayındakı hərbi əməliyyatlar və dünya maliyyə bazarlarından gələn həyəcanlı xəbərlər vətəndaş cəmiyyətinin yetkinliyini və dövlətin siyasi birliyini aydın şəkildə ortaya çıxardı. Səmimi minnətdarlıq hissi ilə deyirəm ki, ölkənin iri siyasi qüvvələri Cənubi Qafqazdakı hadisələrlə bağlı həmrəylik göstərdilər. Bu, sevindiricidir”. Rusiya prezidenti ABŞ-ın raketdən müdafiə sistemlərini Avropada yerləşdirmək planlarının cavabsız qalmayacağını da vurğulayıb. Medvedyevin bildirdiyinə görə, Rusiya ümumi formata hörmət edərək Dağlıq Qarabağ və Dnestryanı münaqişələrin həlli üçün səyləri davam etdirəcək. O, Rusiyanın Qarabağ məsələsində hər iki tərəfi qane edən sülh variantının tapılmasında maraqlı olduğunu da deyib. Medvedyevin gözlənilməz dəyişikliklər haqda təklifinə Mərkəzi Seçki Komissiyasının sədri Vladimir Çurov münasibət bildirib. O deyib ki, prezidentin və parlamentin səlahiyyət müddətinin artırılması mümkündür və MSK bunun üçün referendum təşkil etməyə hazırdır. Qeyd edək ki, Medvedyev Putin tərəfindən hakimiyyət başına gətiriləndə əksəriyyət onu formal fiqur hesab edirdi. Bir çoxları hesab edirdi ki, o, hətta səlahiyyət müddəti başa çatmadan hansısa bəhanə ilə istefaya gedə və Putinin Konstitusiyanı pozmadan yenidən hakimiyyət başına qayıtmasının yolunu aça bilər. Bəs nə baş verir? Medvedyev onu hakimiyyətə gətirən şəxsin qurduğu hakimiyyət sistemini dəyişdirmək, prezident postunda 6 il qalmaq və liberal müxalifət qüvvələrini parlamentə buraxmaq istəyir. Ancaq bu inqilabi dəyişikliklərin Medvedyevin çıxışını zaldan izləyən Putinlə razılaşdırılb-razılaşdırılmadığı qaranlıq qalır. Belə görünür ki, Medvedyev Rusiyanı dəyişdirmək qərarı verib və onun çıxışı hələ çox müzakirə olunacaq. Siyasət şöbəsi MUSAVAT