Politoloq R.Musabəyov: «Prezidentlərin qəbul etdiyi birgə sənəd təkcə Rusiyanın təbliğatına xidmət edir» Politoloq M.Əhmədoğlu: «Prezidentlərin bəyannaməsi ermənilərin əl-ayağını bağlayan, manevr imkanlarını azaldan bir sənəddir» Bu gün Moskvada Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya prezidentlərinin danışıqlarının yekununa dair birgə bəyannamə imzalanıb. Politoloqlar bu sənədin qəbul edilməsini birmənalı qəbul etmir. Politoloq Rasim Musabəyov hesab edir ki, elan olunmuş bəyanatın təkcə Rusiyanın təbliğatına xidmət edən xarakteri var: «Yəni orada mahiyyətcə heç nə yoxdur. Təzə ifadə ondan ibarətdir ki, bütün mərhələlərdə razılaşmalara beynəlxalq təminat lazımdır. Bu nə deməkdir? Əslində, açılmır. Xüsusi olaraq Rusiya təkcə onu qeyd edir ki, 15 ildə ilk dəfədir ki, tərəflər Dağlıq Qarabağ probleminə dair hansısa sənədə imza atıblar». R.Musabəyovun fikrincə, bütün bunlara baxmayaraq sənədin içində heç nə yoxdur. Politoloq düşünür ki, Rusiyanın irəli sürdüyü təkliflərə elə həmin danışıqlarda Azərbaycan və Ermənistanın dövlət başçıları münasibət bildirmək istməyiblər və bu, mümkün olmayıb. Rasim Musabəyov bunu belə izah edir ki, həm İlham Əliyev, həm də Serj Sarkisyan bütün detalları tərəfdaşları ilə müzakirə etməlidir: «Azərbaycan Prezidenti Türkiyəyə gedəcək, Sarkisyanın isə Fransaya səfəri var. Bununla yanaşı hər iki ölkə ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkilərinin nəticələrini gözləyəcək. Çünki orada da Azərbaycan və Ermənistanın maraqlarına uyğun namizədlər var, yəni Azərbaycan Con MakKeynin qələbəsini istəyir, ermənilər isə ümidlərini Obamanın qələbəsinə bağlayırlar». Buna görə də politoloq Rasim Musabəyov deyir ki, yalnız bütün bunlardan sonra tərəflər Rusiyanın təkliflərinə qayıda bilər. Politoloq Mübariz Əhmədoğlu isə hesab edir ki, bugünki hadisəyə iki prizmadan baxmaq lazımdır - Moskvanın nöqteyi-nəzərindən və bu mövqe nəzərə alınmadan: «Moskvanın mövqeyindən baxanda, Rusiyanın elə bir böyük ambisiya irəli sürməyə mənəvi haqqı yoxdur. Bu bəyannamə özü-özlüyündə Ermənistanın nə qədər razılıq verib-verməməsini də əks etdirir. Digər prizmadan yanaşılsa, yəni Rusiyanın mövqeyi nəzərə alınmadan, ümumi ATƏT-in Minsk Qrupu çərçivəsində aparılan danışıqlarda bu bəyannaməni normal şəkildə, hansısa irəliləyişi nəzərdə tutan sənəd kimi qəbul etmək olar. İrəliləyiş də ondan ibarətdir ki, sənəddə artıq konkretlik var: bundan sonra müzakirə olunan hər bir məsələ, razılıq hüquqi sənəddə öz əksini tapacaq. Məlum olduğu kimi, Minsk qrupu həmsədrlərinin vasitəçiliyilə aparılan danışıqlarda belə bir məqam var ki, əgər prinsiplərdən hansısa razılaşdırılmırsa, demək digərləri də razılaşdırılmamış hesab olunur». Mübariz Əhmədoğlunun fikrincə, indi məhz bu məqam ortadan götürülür, yəni 14 mərhələdən 13-ü razılaşdırılırsa, sənəd qəbul olunur. M.Əhmədoğlunun sözlərinə görə, dövlət başçılarının bu gün qəbul etdiyi bəyannamənin digər mahiyyəti ATƏT-in bu vaxtadək irəli sürdüyü nizamlama prinsipilə eyni deyil: «Yəni bu vaxta qədər ATƏT-in mövqeyi belə idi ki, əvvəlcə iqtisadi əməkdaşlıq olmalı, yollar açılmalıdır ki, bu da münaqişənin həllinə yardım göstərsin. Amma bu sənəddə hər şey - təhlükəsizlik, sabitlik, iqtisadi əməkdaşlıq, inkişaf - Dağlıq Qarabağ probleminin sülh yolu ilə həllindən sonra atıla biləcək addımdır. Əvvəlcə münaqişə dinc yolla, beynəlxalq hüquq normaları əsasında tənzimlənməlidir, bundan sonra iqtisadi əməkdaşlıq da, sabitlik də, inkişaf da olacaq. Ümumilikdə götürdükdə bu, ermənilərin əl-ayağını bağlayan, manevr imkanlarını azaldan bir sənəddir. Ermənistan prezidenti S.Sarkisyan ATƏT-in gələn il fəaliyyətdə olacaq sədri - Yunanıstanın xarici işlər nazirini qəbul edəndə deyib ki, yalnız ATƏT-in səyidir ki, bu 14 il ərzində nə sülh, nə də müharibə şəraiti hökm sürür». Politoloqun fikrincə, indiyədək bu, ermənilərə imitasiya və manevrlər üçün lazım idi. Lakin indi vəziyyət başqadır. Aytən Səfərova /ANS PRESS/