Türkmənistan "Nabucco"ya yol açır "Əgər Qərb Aşqabadın təşəbbüsünə ciddi yanaşsa, enerji daşıyıcılarının etibarlı və stabil tranzitinə dair qətnamə layihəsi BMT-də qəbul edilə bilər" Azərbaycan BMT Baş Assambleyasının İkinci Komitəsində keçirilən müzakirələr zamanı Türkmənistanın təqdim etdiyi layihəni dəstəkləyib. Xatırladaq ki, bir müddət öncə Türkmənistanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Aksoltan Atayeva "Enerji daşıyıcılarını etibarlı və stabil tranziti və beynəlxalq əməkdaşlığın təminatında rolu" adlı qətnamə layihəsini Baş Assambleyaya təqdim edib. Bir çox ölkə, o cümlədən Azərbaycan bu təşəbbüsə qoşulacağını əvvəlcədən bəyanlayıb. Layihədə qlobal proseslərdə enerji daşıyıcıları tranzitinin artan rolu qeyd olunur, Mərkəzi Asiya və digər nəqliyyat-kommunikasiya qovşaqlarının enerji daşıyıcılarının beynəlxalq səviyyədə hasilatı və nəqlində əhəmiyyəti vurğulanır. Bununla bağlı 2009-cu ildə Türkmənistanda yüksək səviyyəli beynəlxalq konfransın keçirilməsi də nəzərdə tutulub. Tural Mütəxəssislərin fikrincə, Azərbaycanın Türkmənistanın bu təşəbbüsünü dəstəkləməsi başadüşüləndir və bu layihənin həyata keçməsi ölkəmiz üçün müstəsna əhəmiyyətə malikdir. "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu sözügedən qətnamə layihəsinin qəbulunun, reallaşmasının region üçün müsbət nəticələr vəd etdiyini bildirdi. Ekspert bu məsələdə ən maraqlı məqam Rusiyanın güclü təzyiqlərinə, təhdidlərinə baxmayaraq Türkmənistanın Kremlin maraqlarına zidd təşəbbüslə çıxış etməsidir. Türkmənistan da digər müstəqil ölkələr kimi öz enerji resurslarını alternativ marşrutlarla dünya bazarlarına çıxarmağa çalışdığını deyən ekspert son vaxtlar Rusiyanın Bakı ilə yanaşı, Aşqabada təzyiqlərinin artdığını bildirdi. Moskva bu iki ölkənin enerji resurslarının yalnız Rusiya üzərindən Avropa bazarlarına daşınması üçün ciddi çabalar göstərir. Bu plan isə Qərbi yenidən Rusiyanın enerji şantajı ilə üz-üzə qoya bilər. Amma Rusiyanın nəhəng neft və qaz şirkətləri ilə bütövləşən, böyük oliqarxlara çevrilən baş nazir Vladimir Putinin və prezident Dmitri Medvedyevin qonşu ölkələrə təzyiqlərinin ço da səmərəli olmaması göz önündədir. Görünür, Türkmənistan rəhbərliyi enerji daşıyıcılarının etibarlı və stabil tranzitinə dair qətnamə layihəsinin BMT Baş Assambleyasına çıxarmaqla yalnız Rusiya marşrutunu nəzərə almır. Yəni ciddi təzyiqlərə baxmayaraq, bu ölkənin digər marşrutları diqqətdən kənarda qoymaması təqdirəlayiqdir: "Azərbaycanın BMT Baş Assambleyasında bu təşəbbüsü dəstəkləməsi isə əslində milli təhlükəsizlik maraqlarımızdan xəbər verir və bunu normal qarşılamaq lazımdır. Hazırda ən maraqlı məqam isə bu layihənin reallaşması ehtimalları deyil, Rusiyanın ortaya qoyacağı mövqedir. Yəni Kreml Türkmənistanın bu təşəbbüsünü dəstəkləyəcəkmi? Zənnimcə, Qərb dövlətləri Türkmənistanın sözügedən təklifini və layihəsini dəstəkləməlidir. Çünki belə bir variant onların da maraqlarına xidmət edir. Qısası, Xəzər bölgəsi ölkələrinin öz resurslarıni yalnız bir istiqamətdə deyil, müxtəlif marşrutlarla dünya bazarlarına çatdırması müsbət nəticələr vəd edə bilər. Əgər Qərb bu ideyaya ciddi yanaşsa, Rusiyanın ənggəllərinə baxmayaraq, enerji daşıyıcılarının etibarlı və stabil tranzitinə dair qətnamə layihəsi BMT-də qəbul edilə bilər". Elxan Şahinoğlunun sözlərinə görə, BMT-yə təqdim olunan qətnamə layihəsinin reallaşması həm də "Nabucco" layihəsinin həyata keçməsi işinə müsbət təsir edəcək: "Amma bu nəhəng layihənin həyata keçirilməsində Azərbaycan və Türkmənistandan daha çox Avropa Birliyi və ABŞ çalışmalıdır. Təəssüf ki, son zamanlar bu Qərb bir qədər passivlik nümayiş etdirir və bu "tənbəl sükut"dan isə Rusiya yararlanır. Birləşmiş Ştatların başı prezident seçkilərinə qarışdığından Kreml Qərbin regiondakı enerji siyasətinə zərbə vurmaq üçün rəsmi Bakıya və Aşqabada təzyiqləri daha da gücləndirir. Bu təzyiqlərin qarşısını almaq üçün intensiv danışıqlar aparılmalı və faktiki addımlar atılmalıdır ki, layihə reallaşsın. Bunlar olmadıqca şimal qonşumuz meydanı boş görüb, nəinki "Nabucco"nun reallaşmamasına əngəl yaradacaq, hətta hazırda Türkmənistanın BMT Baş Assambleyasına çıxardığı qətnamə layihəsinin qəbul olunmamasına çalışacaq". xalqcebhesi