Lev Leşenko: "Moskvada Müslümə abidə ucaldılması düzgün olardı" Müslüm Maqomayevin qardaşı Yuri: “Onun haqqında keçmiş zamanda danışmaq ağırdır” - Biz Müslümlə 40 ilə yaxın dost olmuşuq. Mən dünən bütün günü ağlamışam, səsim batıb, heç nə istəmirəm – Lev Valeryanoviç “Komsomoksaya pravda” qəzeti ilə öz fikirlərini bölüşüb. -O bizdən nağıl kimi getdi. Onunla birgə yaşadığımız vaxt, Brodskidəki kimi boz rənglə rənglənmişdi. Amma o ortaya çıxdı –parlaq, gursəsli, işıqlı və bizim həyatımızı rəngarəng etdi. O, ilk dəfə jabo və parlaq pencəklər geyindi. Və bu qara tonallığı ilə bütün ölkəni yerindən tərpətdi. İş onun üçün həyat idi. O, sutkada 24 saat oxuyurdu. Əgər oxumurdusa, onda yazrdı, əgər yazmırdısa, kompüter qarşısında otururdu. Çox möhtəşəm musiqiçi, bəstəkar, rəssam idi. O, böyük istedadlar bəxş edilmiş parlaq insan idi. Yadımdadır ki, bir dəfə Müslümün qonaq olduğu, mənim isə mükafat aldığım “Qızıl Orfey”dən sonra onunla məni mehmananxanada bir otaqda yerləşdirdilər. “Lüks” otağa daxil oluruq, orada isə böyük yeganə bir yataq var. Biz heyrət içindəydik. Müslüm isə dedi: “Eybi yoxdu, mən daha sadə bir otaq götürərəm”. Mən etiraz etdim "Lazım deyil, Müslüm!”. Amma o, getdi və özünə sadə birnəfərlik otaq sifariş etdi. Onun xarakterini bilmək laızm idi: əgər dedisə, “yox” – mübahisə etmək fayasızdır. -Biz Müslümü 65 yaşını qeyd etmək üçün razı saldıq. O, son zamanlar ağır xəstə idi və o, bütün ömrü boyu olduğu kimi, parlaq və gursəsli olmaya biləcəyi üçün həyəcan keçkirirdi. Yadımdadır, həmin vaxt mən onu royalın yanına çəkdim. Axı o mənə Aleksandra Paxmutovanın «Нам не жить друг без друга» mahnısını hədiyyə etmişdi. Bizim o vaxt çox gözəl duetimiz alınmışdı – incə, nəfis, ürəkdən, emosional. Mahnını bitirdik, zal ayaq üstə idi. Əgər Vısotski peyğəmbər idisə, Müslüm də Danko idi. Başa düşürsünüzmü, o son dərəcə həvəsli idi və gənclik illərində bunu bütünlüklə hamıya göstərdi. Təsəvvür edin ki, 30 il səhnədə və nömrə 1. O, hamımızdan istedadlı idi. Utesovdakı kimi: «Я песне отдал все сполна!» Ondan sonra isə həyat söndü, maraqsız oldu, o elə bir uca zirvəyə ucaldı ki, ondan o tərəf yox idi. Belə adamlar həyatdan tez gedirlər. Ruhən yanırlar. -Dəfn yeri məlumdur- Bu, Bakıda olacaq. Mənə elə gəlir ki, Moskvada isə Müslümə abidə ucaldılması düzgün olardı Tarix Onun konsertinə qızlar hətta çimərlikdən qaçıb gəlirdilər Müslüm Maqomayev Vışni Voloçyoka 1949-cu ildə anası ilə birgə gəlmişdi. Onarı Vişnıy Voloçyokun mərkəzində bir evdə məskunlaşdırdılar, əvvəl bu ev belə adlanırdı "Artistin evi”. Ayşet Kinjalova oğlunu pianino sinfi üzrə musiqi məktəbinə qoymuşdu, xoşbəxtlikdən məktəb düz evin yanında yerləşirdi. Müslüm pedaqoq Valentina Şulqino ilə işləməli oldu. Elə o da gözəl oğlanda ifaçı istetdadını duydu. Müəllimə demişdi: “Oğlan çox istedadlıdır, gələcəyi var”, - Şulqina ilə tez-tez münasibətdə olan Valentina Zakarjevskaya xatırlayır. Onun sözlərinə görə, pedaqoq gənc Müslümə səsini kökləməyə kömək etdi. 60-cı illərin ortasında “La Skala” da təcrübə keçəndən sonra Maqomayev dostu ilə yenidən Vışni Voloçyoka gəlir. -Müslüm bütün yayı burda keçirdi, deyə məktəbin dirtektoru Aleksandra Qoryeçeya xatırlayır. – Bir dəfə o, Müəllimlər evində oxudu və onun «Бухенвальдский набат»ı hətta evindən 100 metr aralıdakı çimərlikdə də eşidildi. Çimərlik geyimində olan qızlar paltarlarını qucaqlarına götürərək ifaçını alqışlamaq üçün Müəllimlər Evinin pəncərəsinin qarşısına qaçmışılar. /Tver/ Murmanskdan reportaj Müslüm Maqomayevin qardaşı Yuri: “Onun haqqında keçmiş zamanda danışmaq ağırdır” -Müslüm Maqomayevin anası Ayşet, səhnə soyadı Kinjalova 10 ilə yaxın Murmansk vilayətində dram teatrında işləyib – deyə teatrın bədii rəhbəri Tatyana Çesnokova danışır. -Onun əri –Müslümün atası müharibəyə getmişdi, müharibənin sonuna az qalmış 1945-ci ildə Polşada həlak olmuşdu. Ərin qohumları Qafqaz adət ənənsəinə görə Müslümün anasının özünü ailəsinə həsr etməsini və karyera qurmamasını tələb edirdilər. Ayşet isə karyerasından imtina etmək istəmirdi. Buna görə də ərin ölümündən sonra qohumlarının evindən getdi. Amma uşağı onun əlindən aldılar, beləliklə Müslüm bütün ömrü boyu anasından ayrı qaldı. Ayşet Əhmədova Murmanskda ikinci dəfə ərə getdi. Onun yeni əri də dram teatrının aktyoru idi. O, bu evliliyindən iki uşaq dünyaya gətirdi? Yuri və Tatyana. Hər ikisi indi də Murmanskda yaşayırlar. Müslüm Maqomayevn qardaşı -Müslümün ölümü mənim üçün şok oldu. Bəli, o uzun müdət idi ki, xəstə idi. Amma biz düşünürdük ki, hər şey düzələcək. Müslüm barədə keçmiş zamanda danışmaq çətindir. - Axı siz ögey qardaş idiniz? -Yox, mən onu həmişə doğma qardaşım hesab etmişəm. Bizim bir anamız var. Və mən hesab edirəm ki, məhz o, mənim doğma qardaşım olub. -Bəs, siz Müslüm Maqomayevlə sonuncu dəfə nə vaxt danışmısınız? -Biz mütəmadi olaraq onunla telefonla danışırdıq, sonuncu dəfə isə ötən payızda görüşmüşdük. Təəssüf ki, o vaxtdan bəri görüşümüz alınmadı. Yaxın zamanda görüşməyə hazırlaşırdıq. Axı Müslüm bu il səhhəti ağır olduğundan doğum gününü qeyd etmədi. Ürəyində əməliyyatdan sonra o, bayram eləmək vəziyyətində deyildi. Düşünürdük ki, yaxşı olan kimi mütləq Moskvada onun evində toplaşarıq və qeyd edərik. Belə planlarımız var idi. Elə hey təxirə salırdıq... İndi mən nəhayət ki, Moskvaya gedirəm. Amma təəssüf ki, tamam başqa səbəblə... /Murmansk/