Çin və qlobal iqtisadi böhran ABŞ-dan dünyaya yayılaraq böyük təşvişə səbəb olan iqtisadi böhrana çarə axtaran Qərbin üzü yenidən Çinə çevrildi. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) və Dünya Bankı kimi beynəlxalq aləmdə tanınmış qurumlar böhrandan çıxış yolu ətrafında müzakirələr apararkən bəzi ölkələr Çinə yardım üçün müraciət etdilər. Çin isə bu müraciətlərə, sadəcə olaraq, mərkəzi bank vasitəsilə faiz dərəcələrini aşağı salmaqla cavab vermiş oldu. Çinin bu məsələdə oynadığı önəmli rol Dünya Bankının rəhbəri Robert Zoellickin qlobal iqtisadi böhrana qarşı yeni çözüm aranması ilə bağlı təklifində də yer aldı. Zoellick qlobal iqtisadi böhranın qarşısının alınması üçün “G-7”lərin iqtisadi müdaxiləsinin yetərsiz olduğunu və bu məsələdə Çin kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrin də iştirak etməsinin vacibliyinə diqqəti cəlb etdi. Zoellickin “G-7-7” sistemi Çin, Hindistan, Meksika, Braziliya, Rusiya, Səudiyyə Ərəbistanı və Cənubi Afrika kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrin qlobal böhrana qarşı mübarizədə iştirak etməsini nəzərdə tutur. Bu ilin oktyabr ayının 6-da Almaniyada nəşr olunan “Şpigel” dərgisində dərc edilən bir məqalədə vəziyyətdən çıxış üçün fərqli görüşlərə də yer verilib. Məqalədə qeyd edilib ki, beynəlxalq problemlərin aradan qaldırılması və qlobal iqtisadi böhrandan xilas olunması üçün ən ideal platforma ABŞ, AB və Çindən ibarət olacaq “G-3”ün qurulması ola bilər. Çinin yeni beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdəki rolu 10 oktyabrda keçirilən “G-7”lərin toplantısında olduğu kimi, 13 oktyabrda gerçəkləşən Dünya Bankı və BVF-nin illik zirvə görüşlərində də önəmli bir fakt kimi gündəmə gəldi. Maliyyə böhranına Çin müstəvisindən baxanda Pekinin Vaşinqtonla müqayisədə özünün iqtisadi imkanlarına daha çox güvəndiyinin şahidi oluruq. Bu ilin sentyabr ayının 27-28-də Tianjin şəhərində keçirilən Dünya İqtisadi Forumunun açılışında çıxış edən Çinin Baş naziri Ven Jibao ölkəsinin sürətlə inkişaf etdiyini və buna paralel olaraq inflyasiyanın qarşısını bacarıqla aldıqlarını və nəticədə, ölkə iqtisadiyyatının parlaq gələcəyinin olduğunu açıqladı. Ona görə də qlobal iqtisadi böhrandan xilas olunmaqda Çinin böyük rol oynayacağı Dünya İqtisadi Forumunda iştirak edən inkişaf etməkdə olan dövlətlərin bir çoxu tərəfindən xüsusi qeyd edildi. Bu baxımdan Çinin ABŞ, Avropa və İngiltərə mərkəzi bankları ilə birgə hərəkət edərək, faiz dərəcələrini aşağı salması indidən vəziyyətdən yeganə çıxış yolu kimi özünü hiss etdirməkdədir. Çin Mərkəzi Bankı tərəfindən son bir ayda faiz dərəcələrinin iki faiz aşağı salınması son 6 ildə beynəlxalq aləmdə atılan ən önəmli addım kimi dəyərləndirilir. Çin nə qədər öz iqtisadiyyatının dünya iqtisadiyyatı üzərində böyük təsir gücünə malik olduğundan qürur duysa da, Qərbin yardım çağırışlarına cavab verməkdə bir o qədər də maraqlı görünmür. Xatırladaq ki, Çin hələ də kommunizm sistemi ilə idarə olunur və gücü çatan qədər xarici iqtisadi təsirlərdən uzaq dayanmağa çalışır. Onu da deyək ki, Çin son iqtisadi böhranla əlaqədar xarici ölkələrə qoyduğu sərmayələr siyasətinə yenidən baxılmalı olduğunu bildirib. ABŞ-a ən çox kredit verən ölkələrdən olan Çin adıçəkilən ölkənin daxilindəki iqtisadi böhranın ona təsir edəcəyindən narahatdır. Çünki bu, Çinə də böyük miqdarda iqtisadi zərər vuracaq. Belə ki, bu gün Çin ABŞ-ın dövlət xəzinəsi tərəfindən tədavülə buraxılan bir trilyon dollarlıq istiqrazın sahibidir və adıçəkilən ölkəyə sərmayə qoyan ikinci ən böyük ölkədir. Ona görə də Çindəki bəzi tanınmış iqtisadçılar ölkənin dünya iqtisadiyyatı ilə iç-içə olmasının zərərli olduğunu və bunun xoşagəlməz nəticələrə aparıb çıxaracağını söyləyərək dünya iqtisadiyyatı ilə daha sıx əlaqədə olmağın əleyhinə çıxırlar. Onların fikrincə, Çin beynəlxalq səhnədən çıxmalı və bununla özünü iqtisadi böhranlardan müdafiə etməlidir. Bu günlərdə Çində internet istifadəçiləri arasında yayılan bu cümlə Çin xalqının beynəlxalq böhranla bağlı çəkə biləcəyi zərərdən əndişələndiyini ifadə edir: “Biz çox istehsal edirik, amma az ixrac edirik. Biz çox dollar qazanırıq, amma az xərcləyirik. Sonunda da ABŞ-ın maliyyə böhranı zamanı boşalmış xəzinəsini biz öz cibimizdəki pulla ödəməli olacağıq”. Suna Li, Avrasiya Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti zaman