Gürcüstan böhranı və Xəzər neftinin ixracat marşrutları məsələsi Gürcüstan və Rusiya arasında münaqişə başlanandan bəri təkcə Azərbaycan yox, həm də Xəzərin o tayındakı Qazaxıstan öz neftinin Gürcüstan tranziti ilə bundan sonra da göndərilməsinin məqsədəuyğunluğu barədə ciddi düşünməyə başlayıb. Bu barədə artıq Qərbin ən mötəbər enerji təhqiqatı agentlikləri və nüfuzlu analitik mərkəzləri söz açmağa başlayıblar. Məsələn, United Press İnternational agentliyinin müxbiri yazır ki, Bakı-Tbilisi Ceyhan neft kəmərinin partladıldığı, üstəlik də Bakıdan Potiyə gedən dəmir yolu körpüsünün təxminən eyni vaxtda sıradan çıxarılması rəsmi Bakını üzünü şimal və cənub qonşularına çevirməyə məcbur edib. Agentlik yazır ki, avqustun 23-də Bakı, həcmi qeyri-müəyyən neftini İranın "İranian Oil Terminal Co" şirkətinə göndərməli olub. Xəbər verilir ki, Azərbaycan neftinin İran marşrutu ilə bazara çıxarılması dəyişdirmə üsulu ilə həyata keçirilir. Yəni, Azərbaycan neftini İrana göndərir, İran isə öz neftindən Azərbaycan üçün Körfəzdən neft ixrac edir. Agentlik yazır ki, bu xəbər İranı sevindirdiyi qədər Vaşinqtonu narahat edib. İran Azərbaycan tərəfinə bildirib ki, o, hazırda Azərbaycan və Mərkəzi Asiya neftinin gündə 200 min barrelini idarə edə bilərdi. Tehran bildirib ki, bu əməkdaşlıq genişlənsə, İran bu rəqəmi gündə 500 min barrelə çatdıra bilər. Agentlik yazır ki, Azərbaycanın neft maraqlarına başlıca zərbəni Gürcüstanın neft limanı olan Potinin ruslar tərəfindən işğalı olub. Buradakı Kulevi neft terminalı Azərbaycanın Gürcüstandakı başlıca investisiyasıdır. Bu terminal istismarının birinci fazasında özünün 16 çənli terminalı ilə dəmir yolu vastəsi ilə gətirilən illik 10 milyon ton nefti bazara çıxarmalı idi. UPİ bunu da xüsusi vurğulayır ki, Poti limanının məhz Kuleviyə bitişik hissəsi ruslar tərəfindən işğal olunub. Agentlik yazır ki, hətta prezident İlham Əliyev də Azərbaycanın ixrac imkanlarının məhdudlaşdığını etiraf edib. UPİ adının çəkilməsini istəməyən Azərbaycan rəsmisinin dediklərini iqtibas edib - "Neft üçün İran ən sərfəli və təhlükəsiz marşrutdur". Bu da xəbər verilir ki, İranın neft naziri Qulamhüseyn Nozari guya deyib ki, Neka Jəsk boru kəmərinin çəkilməsi ilə gündə bir milyon barrel Xəzər nefti Fars Körfəzinə nəql oluna bilərdi. Agentliyin fikrincə, hadisələrin bu cür dönüşü Azərbaycan hakimiyyəti üçün seçki ərəfəsində gözlənilməz problemlər yaradır. Belə ki, Amerika İranın enerji infrastrukturuna 20 milyon dollardan artıq investisiya qoyan hökumətləri sanksiyaları ilə hədələyir. Digər tərəfdən, müştərilərə neftin vaxtında və danışılmış həcmdə çatdırılmaması Bakını maliyyə çətinlikləri ilə də üzləşdirə bilər. Bu isə milyard dollarlarla itki deməkdir. United Press müxbiri yazır ki, son Gürcüstan münaqişəsi Azərbaycanın hazırkı gəlhagəlinin nə qədər kövrək olduğunu büruzə verdi. Məqalədə deyilir ki, hələ son vaxtlaradək Bakı rəsmiləri hazırkı prezidentin gələcək seçkilərdə səslərin 70 faizini toplayacağına əmin olduqlarını elan edirdilər. Lakin indi bütün yumurtaların Gürcüstan zənbilinə qoyulması üçün hökumət seçici narazılığı ilə üzləşə bilər. Belə bir halda isə, yazır müxbir, Vaşinqtonun gözlədiyi məşhur rəngli inqilabının rəngi Azərbaycanın əsas ixrac məhsulunun rənginə çevrilə bilər.