KREML TÜRKİYƏNİ HƏDƏLƏYİR Ruslar Ankaranın NATO gəmilərini Qara dənizə buraxmasından qəzəblənib NATO gəmilərinin Qara dənizə daxil olması Türkiyə ilə Rusiya arasında münasibətləri gərginləşdirib. Türkiyə mətbuatının məlumatlarına görə, ölkənin Rusiya ilə sərhədindəki keçid məntəqələrində yüzlərlə yük aparan maşın növbəyə düzülüb. Çünki Rusiya Türkiyədən yüklərin daxil olmasını əngəlləyir və səbəbləri haqda rəsmi izahat vermir. Lakin aydındır ki, Rusiya ABŞ hərbi gəmilərinin Gürcüstana yardım üçün Bosfor və Dardanel boğazlarından keçməsinə icazə verdiyinə görə Türkiyədən qisas almağa çalışır. Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisinin müavini general Aleksandr Noqovitsin bildirib ki, Türkiyənin mövqeyi sayəsində Qara dəniz hərbi gəmilərlə dolub-daşır. Onun sözlərinə görə, hazırda Qara dəniz sularında 20-yə yaxın müxtəlif tipli NATO gəmisi üzür, onların arasında nüvə silahı daşıya bilən gəmilər də var. Bu gəmilərin Gürcüstana humanitar yardım və ya təlimlər üçün Qara dənizə daxil olduğu deyilir, ancaq narahatlıq var ki, məqsəd başqadır. “Biz Montre anlaşmasına görə NATO gəmilərinin Qara dənizdə üzməsi üçün nəzərdə tutulmuş 21 günlük müddətin başa çatmasını gözləyirik. Əgər bu müddətdən sonra NATO gəmilər Qara dənizdən çıxmasa buna görə məsuliyyəti Türkiyə daşıyacaq” deyə Noqovitsin xəbərdarlıq edib. O deyib ki, Rusiyanın Qara dəniz donanmasına aid gəmlər NATO gəmilərini təqib edir. Rusiya generalı deyib ki, Qara dənizdəki NATO gəmilərində 100-dən çox “Tomoqavk” qanadlı raketləri var, bu raketlər nüvə başlıqları da daşıya bilir: “Həmin raketlərlə nəinki Qafqazı, hətta Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərini də vurmaq mümkündür. Rusiya bu qüvvələrin Qara dənizdə mövcudluğu barədə, əlbəttə ki, izahat tələb edəcək”. Türkiyədən isə Moskvanın xəbərdarlığına Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi general Yaşar Böyükanıt cavab verib. O deyib ki, hazırda Qara dənizdə Montre anlaşmasına zidd heç bir durum yoxdur. “Bəziləri Montre anlaşmasını oxumayıb. Amma hazırda bu razılaşmanın bir hərfi belə pozulmayıb. Məsələ bu qədər bəsitdir. Ona görə də kimlərinsə Qara dənizə qüvvə yığılması barədə danışması əsassızdır. Şübhəsiz ki, Montre alaşmasından məmnun olmayanlar var, ancaq bu razılaşma Türkiyə üçün çox önəmlidir. Qara dəniz bölgənin ən sakit dənizidir, ancaq belə görünür ki, onu da qarışdırmaq istəyirlər”. Böyükanıt əlavə edib ki, Dağlıq Qarabağdan Moldovaya, Ermənistana qədər bölgədəki bütün problemləri Qara dənizə bağlamağa çalışırlar. Ona görə də Türkiyə Qara dəniz məsələsində çox həssas davramalıdır. “Bizim üçün dənizdə stabilliyin qorunması çox mühümdür”. Türkiyənin Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı Mehin Atac da ABŞ və NATO gəmilərinin boğazlardan keçməsinin Montre anlaşmasına uyğun olduğunu bildirib. O deyib ki, gəmilərin keçidindən əvvəl məsələni bütün detallarına qədər araşdırıblar. Montre anlaşmasına görə Qara dəniz sahilində yerləşməyən ölkələrin hərbi gəmiləri orada 3 həftədən çox qala bilməz, belə ölkələrin gəmilərinin boğazlardan keçməsi üçün isə xüsusi qayda var. Belə ki, ancaq su tutumu 45 min tondan çox olmayan gəmilər boğazlardan keçə bilər. Xəbər verildiyi kimi, ABŞ Gürcüstana humanitar yardım göstərmək üçün donanmadan istifadə edir, artıq iki Amerika hərbi gəmisi Batumi limanına yan alıb. Onlardan biri “Tomoqavk” raketləri daşıya bilir. Gözlənilir ki, tezliklə üçüncü Amerika gəmisi Gürcüstan sahillərinə yan alacaq. Rusiya isə Amerika gəmilərinin Gürcüstana yan almasına cavab olaraq Abxaziya sahillərinə 6 gəmidən ibarət donanma qruplaşması göndərib. F.MƏMMƏDOV musavat