RUSİYA DÜNYADAN TƏCRİD OLUNUR “Böyük yeddilər” sərt bəyanat verdi, Avropa Birliyi isə ciddi sanksiyalar hazırlayır Abxaziya və Cənubi Osetiyanın tanınmasından sonra Qərb dövlətləri Rusiyaya qarşı diplomatik, siyasi və iqtisadi cəza mexanizmlərini işə salmaq üzərində düşünür. Rusiyanın Gürcüstana qarşı etdikləri ilə bağlı təcili toplanan inkişaf etmiş Qərb ölkələri qrupu - “Böyük yeddilər” Kremli soyuq müharibə yolundan dönməyə çağırıb. ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Almaniya, Yaponiya, Kanada və İtaliya xarici işlər nazirləri Rusiyanın addımının Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü pozduğunu və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə zidd olduğunu qeyd ediblər. Bəyanatda Rusiyanın qərarının onun Qafqazda sülh və sabitlik tərəfdarı olmasını şübhə altına aldığı vurğulanır: “Biz Rusiyanın Gürcüstanda qeyri-proporsional hərbi qüvvədən istifadə etməsindən və bu ölkənin rus hərbçiləri tərəfindən işğalının davam etməsindən təəssüflənirik. Biz yekdilliklə Rusiyanı 6 bənddən ibarət sülh planını yerinə yetirməyə və qoşunlarını münaqişə başlayana qədər tutduğu mövqelərə qaytarmağa çağırırıq”. Rusiyanın üzv olduğu “Böyük səkkizlər” klubunun yalnız 7 üzvü ilk dəfədir ki, bu cür sərt bəyanatla çıxış edir. Təhlilçilərə görə, bu bəyanat Rusiyanın getdikcə təcrid olunmasına dəlalət edir. Belə görünür ki, Rusiya artıq “Böyük səkkizlər” klubunun üzvü kimi qala bilməyəcək və bu klub əvvəlki formatına - “Böyük yeddilər”ə dönəcək. Paralel olaraq Qərblə Rusiya arasında yeni soyuq savaş başlayacaq. Lakin Rusiyanın Avropa İttifaqındakı səfiri Vladimir Çijov bununla razılaşmır: “Zənnimcə, belə deyil. Öncə biz yalnız tarixi Qərb adlandırılan məhdud məkanda yaşamırıq. Müasir dünya daha genişdir ki, Çin, Hindistan, üçüncü dünya və başqa ölkələri əhatə edir. Beləliklə, mən bunu təcridolma hesab etmirəm. Eyni zamanda müasir dünya qarşılıqlı əlaqələr üzərində qurulur. Belə bir şəraitdə təcrid edənlərin özləri bunun altını çəkə bilər. Digər tərəfdən, bu səylər nəticə verə bilməz”. Xatırladaq ki, Rusiya prezidenti Dmitri Medvedev də ölkəsinin yeni soyuq müharibədən qorxmadığını bəyan edib. Fransa prezidenti Nikolya Sarkozi isə Rusiyanın əməllərini sərhəd dəyişmək cəhdi kimi dəyərləndirib. “Bu, qeyri-məqbul addımdır. Biz soyuq müharibənin əleyhinəyik və Moskvanı rəqib kimi görmürük. NATO Moskva ilə müsbət əlaqələr qurmaq istəyir, lakin Rusiya da suveren ölkənin sərhədlərini zorla dəyişmək cəhdlərinə son qoymalıdır”- deyə Fransa prezidenti bildirib. Ukraynaya səfər edən Britaniyanın xarici işlər naziri David Miliband da Qərb dövlətlərini Rusiya ilə əlaqələrə yenidən baxmağa çağırıb. O deyib ki, yeni soyuq müharibənin başlanmayacağına dair məsuliyyət prezident Medvedevin üzərinə düşür. Dünən Cənubi Qafqazda yaranmış vəziyyətlə bağlı Rusiya prezidenti D.Medvedevlə N.Sarkozi arasında növbəti telefon danışığı baş tutub. N.Sarkozi rusiyalı həmkarı ilə söhbətindəÿdeyib ki,ÿhər iki tərəfin imzaladığı atəşkəs haqda sənədə riayət olunmalıdır: “Rusiya hələ də Gürcüstan ərazisindəki hərbi birləşmələrini tez bir zamanda çıxarmalıdır”. O, həmçinin Rusiyanın Cənubi Osetiya və Abxaziya kimi qondarma rejimlərin müstəqilliyini tanımasını Gürcüstanın ərazi bütövlüyünün pozulması kimi xarakterizə edib. Sarkozi bunun beynəlxalq hüquq çərçivəsində yolverilməz olduğunu bəyan edib. Avropa Birliyinin sentyabrın əvvəllərində Brüsseldə başlayacaq növbədənkənar sammitində də Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqi müzakirə olunacaq. Fransa xarici işlər naziri Bernar Kuşner bu barədə məlumat verib. Onun sözlərinə görə, Avropa Birliyi Rusiyaya qarşı bir çox digər fəaliyyətlər də hazırlayır. Lakin Kuşner digər fəaliyyətlərin nədən ibarət olacağını açıqlamayıb. Rusiya isə Qərbdən təcrid olunmaqdan qorxmur və belə görünür ki, üzünü üçüncü dünya ölkələrinə, habelə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı adlı hərbi-siyasi blokda birləşdiyi Çinə tutmaqda qərarlıdır. Dünən Düşənbədə bu bloka üzv olan ölkələrin sammiti başlayıb. D.Medvedev ilk dəfədir ki, bu təşkilatın sammitində iştirak edir. Gündəlikdə isə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Rusiyanın Cənubi Osetiya və Abxaziyanın müstəqilliyini tanıması haqda qərarını dəstəkləməsi, həmçinin təşkilatın sıralarının genişləndirilməsi məsələləri dayanırdı. Lakin separatçı münaqişə ilə üzləşən Çinin də üzv olduğu bu təşkilat Rusiyanın addımını dəstəkləməyib. Sammitə ev sahibliyi edən Tacikistan da daxil olmaqla Mərkəzi Asiyanın digər ölkələrində də separatçılıq meylləri var, bu baxımdan təşkilatın digər üzvləri də Rusiyanın addımını dəstəkləməkdən çəkiniblər, üstəlik Cənubi Osetiya və Abxaziyanın müstəqilliyinin tanınması onları narahat edib. Bu arada Rusiyanın Gürcüstanın separatçı bölgələrində üç hərbi baza yerləşdirmək planları məlum olub. “İnterfaks” agentliyinin Moskvadakı hərbi-diplomatik mənbələrə istinadən yaydığı xəbərə görə, bazalardan ikisi Abxaziyanın Qudauta və Oçamçir şəhərlərində yerləşdirilə bilər. Üçüncü baza isə Cənubi Osetiyanın Gürcüstanla inzibati sərhədləri yaxınlığındakı Cava şəhərində yerləşdiriləcək. Bildirilir ki, Qudautada desant-hücum hissəsi, hava hücumundan müdafiə qüvvələri və aviasiya yerləşdirilə bilər. Oçamçirdə isə hərbi dəniz bazası yerləşdiriləcək. Cavada isə motoatıcı briqada yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bazaların yerləşdirilməsi üçün Rusiya separatçı rejimlərlə razılaşma imzalamağa hazırlaşır. Cənubi Osetiya separatçıları dünən elan edib ki, Gürcüstana aid pilotsuz kəşfiyyat təyyarəsini vurublar. Sxinvalidə iddia edirlər ki, Gürcüstan diversantları bölgədə fəaliyyət göstərir və Tiflis Cənubi Osetiya üzərində nəzarəti ələ almaq planlarından əl çəkməyib. Lakin Tiflisdə pilotsuz kəşfiyyat təyyarəsinin vurulması haqda xəbəri təkzib ediblər. Gürcüstan DİN-in nümayəndəsi Şota Utiaşvili deyib ki, Cənubi Osetiya üzərində pilotsuz kəşfiyyat təyyarələrinin uçuşları dayandırılıb. Rusiya qüvvələri hələ də Gürcüstanın Poti limanına qismən nəzarət edir, limanda rusların iki postu var. Gürcüstanın Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Kaxa Lomaya bildirib ki, həmin postların ləğv edilməsi və rusların Potini tərk etməsi haqda danışıqlar gedir. Lomayanın sözlərinə görə, Rusiyaya Potidən çıxmaq üçün güclü təzyiqlər edilir. “Mənim informasiyama görə, onlar sabah, ya birisi gün Potini tərk edəcək”- deyə Lomaya bildirib. Gürcü rəsmisi deyib ki, Gürcüstanın Axalqorski rayonu da hələ rusların nəzarətindədir. Gürcüstan parlamentinin təhlükəsizlik və müdafiə komitəsinin rəhbəri Giya Tarqamadze isə deyib ki, rusların bir neçə gün əvvəl Potidə əsir götürdüyü 12 gürcü hərbçisi Acariyanın keçmiş rəhbəri Aslan Abaşidzenin yaxın adamı, qiyamçı general Roman Dumbadze ilə dəyişdirilib. Dumbadze Gürcüstanda ömürlük həbsə məhkum edilmişdi. Rusiyadan əsirlərin dəyişdirilməsi barədə danışıqlar aparan general Vladmir Borisov 12 gürcü əsgərinin əvəzində onu tələb edib. Borisov bildirib ki, qiyamçı general Moskva ətrafında ona ayrılmış bağ evində yaşayacaq. F.MƏMMƏDOV musavat