BAKINI BAĞDADA, AZƏRBAYCANI İRAQA ÇEVİRMƏK İSTƏYƏN KİMDİR? Elxan ŞAHİNOĞLU «Atlas» Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri “Biz tolerantıq”. Bu ifadə dilimizdən düşmür. Həqiqətən tolerantlıq bizim qanımızdadır, fərqli dinlərə münasibətimiz normaldır. Ancaq Azərbaycanda bu münasibətlər sistemini pozmaq, qanqaralığı salmaq istəyən şəxs və qüvvələrin bir gün “düyməyə basacağını” da heç zaman istisna etmək olmaz. Narahat bölgədə yaşadığımızı unutmamalıyıq. Kimin ağlına gələ bilərdi ki, bir gün Rusiya Gürcüstanın üçdəbir hissəsini işğal edər, kimin ağlına gələ bilərdi ki, bir anda Azərbaycan mövcud 3 boru xəttinin heç biriylə (Bakı-Tiflis-Ceyhan boru xəttinin Türkiyə ərazisində parladılmasının sabahısı Gürcüstan-Rusiya münaqişəsinin alovlanmasını təsadüfi olay saymaq çətindir) neft nəql edə bilməyəcək və kimin ağlına gələ bilərdi ki, Bakıda insanlar namaz qılarkən məscidə partlayıcı maddə atarlar? Bakıda məscid çoxdur. Bunlardan biri də Əbu Bəkrdir. Haqqında daha çox danışılan, bəzən şişirdilən, bəzən isə haqqında açıq şayiələr yayılan ikinci bir məscid tapmaq çətindir. Əbu Bəkr məscidində qan töküldü, ölən və yaralananlar var. Bəli, tolerantıq, ancaq yaxın və uzaq tariximizdə Azərbaycanın hansısa məscidində terror aksiyasının törədildiyini və bu zaman insanların tələf olduğunu xatırlamıram. Oxşar səhnələri biz bugünkü İraqda müşahidə edirik, sünnilər şiələrə hücum çəkir, şiələr isə cavab aksilayalarına baş vururlar, məscidlər partladılır. Əbu Bəkri vəhabiliyə düşmən münasibət bəsləyən başıpozuq fanatik də partlada bilərdi, bu olayın arxasında məmləkətimizdə məzhəblərarası münasibətləri qızışdırmaqla xaos planını hərəkətə gətirmək istəyən və bununla Azərbaycanı zəiflətməyi planlayan mərkəz və ya mərkəzlər də dayana bilərdi. Fanatik və ya məkrli mərkəz – fərq etməz, variantların hər ikisi təhlükəlidir. Vəhabiləri hədəf alan fanatik peyda olubsa, şiələri də hədəf ala biləcək fanatikin peyda olmasından sığortalanmamışıq. Yox, əgər həmin fanatiki tapşırığa hansısa mərkəz göndəribsə, demək bu olay həmin mərkəzin Azərbaycanla bağlı məkrli planının sadəcə ilk bəndidir. Buna görə də məscidə partlayıcı maddəni atanın qısa zamanda həbsi, ailə münaqişəsi zəminində qətl törədən və ya soyğunçuluq edənin həbsindən daha önəmlidir. Əbu Bəkrdə baş verən partlayışı tədqiq edən prokurorluq rəsmiləri məscidin qeyri-müəyyən müddətə qədər bağlı olduğunu açıqlayıblar. Əlbəttə, hadisə yerinin diqqətlə araşdırılmasına ehtiyac var, ancaq Əbu Bəkrin uzun müddətə qapalı saxlanması da doğru olmazdı. Əbu Bəkr yüzlərlə insanın ibadət yeridir, Bakıda vəhabilərin sayı çoxdur, dövlət onların səpələnməsində deyil, bir mərkəzdə ibadət etməsində maraqlı olmalıdır. Dövlətin üzərinə bir başqa missiya da düşür. “Əbu Bəkr”də baş verənlər iki qrup arasında yaranmış narazılığın nəticəsidir. Oradakı qrupların bir-birini qəbul etməməsi belə hadisənin baş verməsinə səbəb olub. Bu qruplar bir-birini həzm eləmir. Lakin bu, dini problem kimi ortaya çıxmamalıdır” – bu, partlayışla bağlı Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri, Şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadənin irəli sürdüyü versiyadır. Əgər həqiqətən Əbu Bəkrdə iki qrup arasında narazılıq varsa, dövlət seyrçi mövqedə qalmamalı, hərəkətə keçməlidir. Çünki, şeyxin versiyasına inansaq, bu narazılıq artıq qanlı toqquşmaya yol açıb. Dini Qurumlar üzrə Dövlət Komitəsinin problemi tədqiq etməsinə ehtiyac var. Vəhabilərin parçalanmasından faydalanmanın uğurlu yol olduğunu düşünmürəm. Bir-birinə qarşı mübarizə aparanların hədəfi bir gün dəyişə də bilər. Vaxtilə ABŞ Əfqanıstanı işğal edən SSRİ qoşunlarına qarşı Bin Laden və onun tərəfdarlarını silahlandırır, ona texniki yardım göstəriridi. Həmin “yardımın” əks-sədası 11 sentyabrda Vaşinqton və Nyu-Yorka gəldi. Türkiyədə də vaxtilə “Hizbullah” qruplaşmasının fəaliyyətinə göz yumulurdu, çünki qruplaşma PKK üzvlərini hədəf seçmişdi, ancaq elə ki nəzarət bir qədər zəiflədi, “Hizbullah” tədricən yolunu azmağa başladı, günahsız insanları qətlə yetirərək gizli yerlərdə basdırdı. Nəticədə “Hizbullah”a qarşı əməliyyatlar həyata keçirən polis yüzlərlə insanın meyitini aşkar etdi. Bu səhvləri təkrarlamayaq. mediaforum