“RUS SİLAHI İLƏ ERMƏNİYƏ QALİB GƏLƏ BİLMƏRİK” Vəfa Quluzadə: “Sakit otursaq, Qərb nəinki Qarabağın, ətraf rayonların da Azərbaycandan qoparılmasına çalışacaq” Azərbaycanın neft ehtiyatlarına malik olmasının müsbət və mənfi tərəfləri barədə vaxtaşırı müzakirələr aparılır. Xüsusilə demokratiyanın arxa plana keçməsi ilə bağlı neftin zərəri barədə fikir yürüdənlərlə yanaşı, bu təbii sərvətin ölkənin önəmini qaldırdığı, neft pulları sayəsində Azərbaycanın hətta lider dövlətə çevrildiyini iddia edənlər də var. Bugünlərdə konfliktoloq Arif Yunus neft amilinin Qarabağ problemi ilə bağlı önəmli rolu haqqında yeni tezis səsləndirib. Onun fikrincə, əgər Azərbaycanın nefti olmasaydı, Qərb çoxdan Qarabağın “müstəqilliyini” tanıyardı. “Amma hələ ki bizim neftimiz var və maraq dairəsindəyik. Bu, bizə vəziyyəti dəyişməyə imkan verir. Biz bu vəziyyəti dəyişməsək, gələcəkdə ciddi problemlərlə üzləşəcəyik” - deyə o bildirib. Politoloq Vəfa Quluzadə bu fikirlərə münasibət bildirərkən dedi ki, Qarabağ məsələsində çox şey Azərbaycanın özündən asılıdır. Politoloq indiki halda Azərbaycanın Qarabağ məsələsini beynəlxalq aləmdə zəif qaldırdığı qənaətindədir: “Nəyə görə biz Xocalı məsələsinə görə Rusiyanı və ya Ermənistanı Haaqa Məhkəməsinə vermirik? Yaxud Sovet İttifaqını və onun varisi Rusiyanı Ermənistandakı azərbaycanlıların deportasiyasına görə məhkəməyə verməməyimizin səbəbini başa düşmürəm. Bu barədə faktları özümüzdə çap etməklə heç nəyə nail olmuruq və bunun dəyəri bir qəpikdir. Bu, böyük cinayətdir, onu beynəlxalq aləmə çatdırmaq lazımdır. Azərbaycanı Sovet İttifaqının qurbanı kimi heç kim tanımır. Bunun təqsiri də Azərbaycanın özündədir. Biz Haaqa Məhkəməsinin, BMT-nin qapısını sındırmalıyıq. Mən bilmirəm bizim səfirliklər nə ilə məşğuldur?” V.Quluzadə hesab edir ki, haqqımızı tələb etməsək, bizi ağır faciələrə düçar edəcəklər: “Haqqını tələb etməyənin başına qapaz vururlar. Biz sakit oturmaqda davam etdikcə beynəlxalq aləm nəinki Dağlıq Qarabağın, ətraf rayonların da Azərbaycandan qoparılmasına çalışacaq. Gərək Azərbaycan Türkiyə ilə hərbi müqavilə imzalasın və ordusunu Türkiyə ordusunda olan müasir silahlarla təchiz eləsin. Biz rus silahı ilə erməniyə necə qalib gələcəyik?” Ekspert A.Yunusun dediklərində həqiqət olduğunu bildirdi: ”Düzdür, neft olmayandan sonra bizə hörmət edilməyəcək. Əgər müasir, güclü ordumuz olmasa, beynəlxalq təşkilatlarda öz haqqımızı tələb etməsək, istənilən addımlarla üzləşə bilərik. Üstəlik, gərək bu xalq öz milli maraqlarının arxasında dayanmaq səviyyəsində olsun. Azərbaycan xalqı təhsilli, yaxşı işlə təmin olunmuş, demokratik dövlətdə yaşayan bir xalq olmalıdır ki, ona hörmət bəslənilsin, sözü eşidilsin. Sözüz ki, ölkədə demokratik mühit olmalıdır. Əgər belə bir imkanı olmasa, xalq nə Qarabağı, nə də Bakını tələb edə bilməz. Müti xalqın nəyisə tələb etməsi mümkün deyil". Politoloq Qarabağ probleminin həllinin uzanmasını ölkəmiz üçün zərərli sayır: “Əgər Qarabağ məsələsi uzaq gələcəkdə həll olunacaqsa, o zaman bugünkü nəsil dünyada olmayacaq. Ona görə də Qarabağı elə bu gün qaytarmaq lazımdır. Çünki ordan qovulan insanlar o ərazilər uğrunda canlarından keçməyə hazırdır. Gələcək nəsillər isə Qarabağı heç tanımayacaqlar. Digər tərəfdən, Azərbaycan Qarabağı qaytarmaq üçün elə bu gün NATO-nun üzvlüyü üçün müraciət etməlidir. Heç olmasa, NATO-nun üzvü olduğumuz halda Qarabağı qaytarmağa ümid yeri var”. V.Quluzadəyə görə, bu gedişlə Qarabağ məsələsinin həllində heç bir yenilik olmayacaq: “Səbəbi də odur ki, Qarabağı erməni paltarında işğal edən Rusiya nə hərb, nə sülh vəziyyətində maraqlıdır. Özü də Rusiyanın vəziyyəti Qarabağda daha əlverişlidir, nəinki Abxaziyada. Çünki Abxaziyada hara baxırsansa, Rusiyanın barmağı aydın görünürsə, bizim işğal olunmuş torpaqlarda rusun əlaltları olan ermənilər meydan sulayır və Moskva arxada qalıb. Son vaxtlar belə söhbətlər gəzir ki, guya Rusiya qazın müqabilində Qarabağı bizə qaytarmağa hazırdır. Lakin hesab edirəm ki, bu, tələ, yaxud bizi aldatmaq cəhdidir. Rusiya qazı ələ keçirmək, Azərbaycanın oriyentasiyasını dəyişib, Qərbin ona zərbə vurmasına nail olmaq istəyir”. Amerikanın Qarabağla bağlı mövqeyinə gəldikdə, V.Quluzadə bildirdi ki, ABŞ-ın strateji maraqları Azərbaycanın regionda tutduğu mövqelərdən, nə cür dövlət olmasından asılı olacaq: “Neft də qurtarsa, Azərbaycanın əlində bir güclü faktor qalır ki, bu da neftdən əvvəl ölkəmizin tranzit ölkə olmasıdır. Amerikanın maraqları bu tranzit ölkəsindən keçəcək. Özü də tranzit koridorları tək Azərbaycan nefti üçün çəkilməyib. Artıq Türkmənistan və Qazaxıstan qaz məsələsində mövqeyini dəyişir. Hər iki ölkənin neft-qaz hasilatı Azərbaycan ərazisindən keçəcək. Bu mənada Azərbaycanın Amerikaya təsir imkanları yaxın gələcəkdə artacaq. Həmin imkanlardan yararlanmaq gərəkdir. Azərbaycan güclü, inkişaf etmiş ölkə olsa, təbii ki, maraqlarını reallaşdıra bilər. Amerika ilə güclü siyasət aparmağı bacarmaq lazımdır”. Elşad PAŞASOY musavat