MEDVEDEV TÜRKMƏNİSTANDAN İSTƏDİYİNİ ALA BİLMƏDİ Aşqabad Rusiyanın təzyiqlərinə baxmayaraq, “Nabukko”ya qoşulmaqda qərarlıdır Rusiya prezidenti Dmitri Medvedevin Türkmənistana səfəri zamanı onu müşayiət edən “Qazprom” rəhbəri Aleksey Miller bu ölkədən qaz alınmasına dair istədiyinə tam nail ola bilməyib. “Vremya novosti” qəzetinin yazdığına görə, Türkmənistan hələ də Rusiyaya qaz satışına dair möhkəm qarantiya verməyib, həmçinin qiymət şərtlərinə dair siyasətinin necə olacağını bildirməyib. Qəzet yazır ki, danışıqların mətbuata açıq hissəsində Rusiya və Türkmənistan prezidentləri bir-birilərinin ünvanına isti sözlər deyiblər, lakin danışıqlardan sonra Rusiya nümayəndə heyətinin üzvləri qaz məsələsi ilə bağlı işin nə yerdə olması haqda ziddiyyətli açıqlamalar veriblər. Bildirilir ki, “Qazprom” Aşqabadda Türkmənistan qazının gələn il üçün hansı qiymətlərlə və hansı həcmdə alınacağına dair danışıqlar aparıb məsələni konkretləşdirməyi qarşıya məqsəd qoymuşdu. “Qazprom” prezidenti Aleksey Miller səfər ərəfəsində bəyan etmişdi ki, onlar türkmən qazı üçün daha yüksək, Avropa qiymətlərinə uyğunlaşdırılmış haqq ödəməyə hazırdır. Lakin “Qazprom” daha yüksək qiymət təklif etsə də, Türkmənistan rəhbərliyi, konkret olaraq bu məsələlərdə qərar verə biləcək yeganə şəxs olan Qurbanqulu Berdıməhəmmədov birmənalı cavab verməyib. Gözlənilir ki, Miller yaxın günlərdə Aşqabada yenidən səfər edərək mürəkkəb danışıqları davam etdirməyə çalışacaq. Lakin gözlənilir ki, konkret razılaşma payızdan tez əldə olunmayacaq. Məsələ ondadır ki, Türkmənistanla Rusiya arasında 2003-cü ildə imzalanmış 25 illik qaz müqaviləsi var. Bu müqaviləyə əsasən Türkmənistan demək olar ki, bütün ixrac qazını Rusiya vasitəsilə nəql etməyə razılıq verir. Lakin Berdıməhəmmədov bu müqaviləyə yenidən baxaraq Rusiyaya satılacaq qazın həcmini və qiymətini hər il üçün ayrıca müəyyən etməyi qərarlaşdırıb. Bununla da Aşqabad Rusiyaya satdığı qazı azaldaraq onun bir hissəsini Qərbin dəstəklədiyi “Nabukko” kəməri ilə nəql etmək üçün manevr imkanları əldə edib. Elə Rusiyanı da narahat edən budur. Rusiya mümkün qədər qısa vaxt ərzində Xəzəryanı qaz kəmərləri sistemini genişləndirməyə və bununla da bütün Orta Asiya qazını almağa çalışır. Elə Medvedevin regiona səfərində də əsas məqsəd bu idi. Lakin Türkmənistan və Qazaxıstan Xəzəryanı qaz kəməri layihəsi ilə bağlı işləri ləngidir. Qəzetin yazdığına görə, Rusiyanın energetika naziri Sergey Şmatko Aşqabadda aparılan danışıqlardan sonra deyib ki, onlar bütün üsullarla alternativ layihələrlə, konkret olaraq “Nabukko” ilə rəqabət aparacaqlar: “Bizim əsas vəzifəmiz Orta Asiyadakı tərəfdaşlarımıza cəlbedici şərtlər təqdim etməkdir”. Aleksey Miller isə deyib ki, o, Türkmənistanın “Nabukko” ilə qaz nəql etmək planlarına sakit yanaşır: “Lakin alternativ layihələr iqtisadi baxımdan əsaslandırılmış olmalıdır. Bu baxımdan ”Nabukko"nun reallaşması qazın hansı şərtlərlə alınmasından asılı ola bilər". Rusiya prezidentinin köməkçisi Sergey Prixodko isə deyib ki, onlar Aşqabadda aparılan danışıqlar zamanı heç kimdən “Nabukko” haqda eşitməyiblər: “Bu, ancaq avropalı məmurların xəyyallarındakı layihədir”. Xatırladaq ki, Medvedevin Bakıya səfəri zamanı Azərbaycan tərəfi “Qazprom”a qaz satışına dair danışıqlara başlamağa razılıq verib. Rusiya şirkəti Azərbaycandan mümkün qədər çox qaz almaqda maraqlıdır. Lakin regionun enerji ehtiyatlarına nəzarət uğrunda gedən bu mürəkkəb mübarizədə Bakı da Aşqabad kimi manevr imkanlarını saxlamaq, həm bu, həm də digər tərəflə alver etmək şanslarını qorumaq istəyir. Dünən isə Macarıstanın baş naziri Ferenk Dyurçan “Nabukko” ilə bağlı danışıqlar aparmaq üçün Bakıya gəlib. Ertəsi gün o, Aşqabada gedəcək. F.Məmmədov musavat