Azərbaycan-ABŞ təhlükəsizlik məsləhətləşmələrindən gözləntilər "ABŞ Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistanın dəstəyilə Rusiyanın enerji daşıyıcılarının daşınmasına nəzarətini aradan qaldırmağa çalışır" İyulda Bakıda Azərbaycan və ABŞ arasında növbəti təhlükəsizlik məsləhətləşmələri keçiriləcək. Belə bir tədbir bir il əvvəl də, yüksək vəzifəli şəxslərin və müxtəlif qurumların, güc strukturlarının təmsilçilərinin iştirakıyla keçən ilin iyul ayının əvvəlində və sonunda Bakıda və Vaşinqtonda təşkil olunmuşdu. Bu məsləhətləşmələrdən sonra ABŞ-ın Ticarət və İnkişaf Agentliyi ilə ARDNŞ arasında "Trans-Xəzər" qaz və neft kəmərlərinin çəkilişiylə bağlı qrant layihəsinin imzalanması da diqqət çəkmişdi. Ramiz Mikayıloğlu Həm də qısa fasiləylə Rusiya da Azərbaycanla təhlükəsizlik məsləhətləşmələrə başlamış, xarici işlər nazirinin müavini səviyyəsində nümayəndə heyəti Azərbaycana gəlmişdi. ABŞ səfiri Ann Dersi gözlənən məsləhətləşmələrlə bağlı müzakirələrdə müdafiə sahəsində geniş çeşidli məsələlərə toxunulacağını və Azərbaycanın NATO-ya üzvlüyü də müzakirə olunacağını söyləyib. Onun sözlərinə görə, Avroatlantik məkan, xüsusilə NATO, sadə hərbi ittifaq olmaqla yanaşı, daha böyük məzmun daşıyır. Alyans demokratiya, fərdlərin azadlığı və digər dəyərləri paylaşan oxşar fikirli dövlətlərin birliyidir. Səfir qeyd edib ki, azad media seçkiqabağı kampaniyalarda iştirak edən bütün namizədlərə özlərinin platformalarını təqdimetmə və müzakirələr aparmaq üçün imkan yaradır. Məlumatın obyektiv şəkildə insanlara təqdim olunmasında böyük məsuliyyət daşıyan azad media nə hökumətin, nə də ki, hansısa siyasətçinin və ya partiyanın əlində olmamalıdır. Bu seçimi təmin etmək üçün bütün demokratik dövlətlər təmsilçilərin və namizədlərin qeydiyyatına, siyasi kampaniyaların normal keçirilməsinə, səsvermə prosedurlarına, səslərin toplanmasına dair beynəlxalq standartlara riayət etməlidir. Azərbaycanın müstəqil, müasir, demokratik ölkə kimi inkişaf etdiyini deyən səfir bildirib ki, Azərbaycan həm ABŞ-ın, həm də Avroatlantik icmanın güclü tərəfdaşı olacaq: "Oktyabrda keçiriləcək prezident seçkiləri Azəröbaycana demokratik təcrübələrin, təsisatların və bölüşdüyümüz dəyərlərin inkişafı baxımından möhtəşəm bir imkan yaradır. Son nəticədə seçkilərin keçirilməsi və ümumiyyətlə, Azərbaycanda cərəyan edən bütün demokratik proseslər nə ABŞ-dan, nə də digər dövlət və ya təşkilatdan asılı deyil. Bunlar hamısı yalnız Azərbaycan xalqından asılı olan məsələlərdir. Yalnız sizin vətəndaşlar özlərinin azadlığa dair danılmaz hüququnu tələb edib, ondan istifadə edə bilər. ABŞ və NATO azərbaycanlılara, bütün demokratik dövlətlərin vətəndaşlarına əziz olan demokratik dəyərləri dəstəkləməyə və qorumağa hazırdır". Bəs "Nabucco"və "Trans-Xəzər" qaz kəməri layihələri ətrafında diplomatik səylərin aktivləşdiyi, nüvə proqramını dayandırmaq istəməyən İrana qarşı Qərbin sanksiyalarının sərtləşdiyi bir dönəmdə ABŞ-Azərbaycan məsləhətləşmələrinin gündəmində əsas yeri nələr tutacaq? Məsələylə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz politoloq Zərdüşt Əlizadə dedi ki, ABŞ demokratiyadan daha çox öz siyasi, maraqlarını əsas götürür: "Məsləhətləşmələrdə əsasən neft və qaz sərvətləri, onların daşınma yolları, bu sərvətlərin daşınması zamanı ABŞ-ın qlobal maraqlarının nəzərə alınması, Vaşinqtonun İrana qarşı yürütdüyü siyasətdə Azərbaycanın rolunun müəyyənləşməsi məsələləri müzakirə ediləcək. Mediaa açıqlamada isə deyəcəklər ki, söz azadlığı, demokratiya, seçkilərin şəffaf şəkildə keçirilməsi diqqət mərkəzində olub". Politoloq dedi ki, "Nabucco" və "Trans-Xəzər" layihələri ABŞ-ın qlobal enerji siyasətinin ünsürlərindəndir. Vaşinqton çalışır ki, neft-qaz sərvətləri Rusiyanın ərazisindən yan keçsin və Moskvanın nəzarət imkanları itsin. Rusiya da ciddi-cəhdlə bunun əksini həyata keçirməyə çalışır: "Qazaxıstan, Azərbaycan və Türkmənistanın rolu artır. Ona görə də ABŞ diplomatiyası bu dövlətlərlə fəal şəkildə işləməyə və Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistanın dəstəyilə Rusiyanın enerji daşıyıcılarının daşınmasına nəzarətini aradan qaldırmağa çalışır. Digər tərəfdən, ABŞ əlbəttə ki, Azərbaycanın NATO-ya üzv olmasını istəyir. NATO təhlükəsizlik üçündürsə, hələ ki, Azərbaycan xalqı üçün heç bir töhvə verməyib". Azərbaycanın təhlükəsizlik məsləhətləşmələrindən gözləntisinə, yaxud bu məsləhətləşmələrdə qabartmalı olduğu məsələyə gəlincə, Zərdüşt Əlizadə bizə təhlükənin Ermənistandan gəldiyini söylədi: "Ermənistan torpaqlarımızı işğal edib, insanlarımızı yurd-yuvalarından qovub. NATO və ABŞ Qarabağ müharibəsində hansı mövqeyi tutur? Xoş sözlər heç nəyi həll etmir. Hadisələrə diqqət yetirsək, görərik ki, "Azadlığı Müdafiə Aktı"na görə ABŞ bu illərdə Ermənistana 1 milyard dollardan çox vəsait, Rusiya da Ermənistana 1 milyard dollarlıq silah verib. İndi sual edirəm. Ermənistana dəstək məsələsində ABŞ-la Rusiyanın mövqeyi arasında fərq varmı? BMT-də ərazi bütövlüyümüzlə bağlı son səsvermə zamanı ABŞ da, Rusiya da əleyhimizə çıxdı. NATO-ya inteqrasiyanın, üzvlüyün zəruriliyindən danışılırsa, Qarabağ məsələmizin həll edilməsində NATO-nun aparıcı üzvləri olan ABŞ, Fransa hansı mövqedədirlər? Amma biz NATO-ya üzv olsaq, kimlərlə münasibətlərimizi pisləşdirəcəyik? Şimal qonşumuz Rusiya və cənub qonşumuz İranla münasibətlərimizi pisləşdirəcəyik. Məsləhətləşmələrdə Azərbaycanın NATO-ya üzvlüyünün zəruriliyindən danışılacaqsa, bu məqam da qabardılmalıdır". xalqcebhesi