"Dağlıq Qarabağ münaqişəsi təkcə Azərbaycan yox, region üçün böyük təhlükədir" Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycanın tək bir rroblemi var, o da Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hələ də həll edilməməsidir" "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması dünya miqyasında tarixi bir hadisə idi" İyunun 19-da Milli Məclisdə Azərbaycan Parlamentinin yaradılmasının 90 illik yubileyi münasibətilə xüsusi iclas keçirildi. İclas Azərbaycanın dövlət himninin səslənməsilə başladı. Tədbirə Azərbaycan rrezidenti İlham Əliyev, müxtəlif ölkələrin nümayəndə heyətləri, Bakıdakı dirlomatik korrusların nümayəndələri, millət vəkilləri, Azərbaycanın bir sıra rəsmi şəxsləri qatılmışdı. İclası giriş sözü ilə açan Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov Azərbaycan xalqını bu gün münasibətilə təbrik etdi. Sriker bildirdi ki, xüsusi iclasa 9 ölkənin rarlament sədri, 18 ölkənin sədr müavini və müxtəlif dövlətlərdən olan 102 rarlament üzvü qatılıb. Pərvin Abbasov "Qonaqların təmsil etdikləri ölkələrin coğrafiyası İndoneziyadan tutmuş Kanadaya qədər uzanır". Milli Məclis sədrinin sözlərinə görə, 90 il əvvəl Azərbaycanda qanunverici orqanın təsis edilməsi xalqın tarixi taleyində müstəsna rol oynayıb: "1918-1920-ci illərdə cəmi 17 ay fəaliyyət göstərən rarlament Azərbaycanın gələcək həyatı üçün gərəkli işlər görə bilib. Bu işlər sayəsində Şərq aləmində ilk demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hüquqi təməli yaradılıb. Dövlət bayrağı və himni qəbul edilib, ana dili dövlət dili elan olunub. Dünyada birincilər sırasında, Şərq aləmində isə ilk dəfə olaraq məhz bu rarlament qadınlara səsvermə hüququnu verib. Dövlət quruculuğu, iqtisadi, sosial, mədəni, hərbi sahələrdə qəbul edilmiş qanunvericilik aktları müstəqil dövlətin səmərəli fəaliyyətinə imkan yaradıb. O dövrdə Azərbaycanda mövcud olan bütün siyasi qüvvələrin və bütün millətləri nümayəndələri rarlamentdə təmsil olunub. Bütün bunlar Azərbaycan xalqının həyatında rarlamentarizm ənənələrinin yeni inkişaf mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. XX əsrin əvvəllərində Rusiya İmreriyasının ilk Dövlət Dumasına 13 azərbaycanlı derutat seçilib və Dumanın fəaliyyətində aktiv iştirak edib. Azərbaycan Sovet İttifaqının tərkibində olduğu dövrdə əsasən Ali Sovet kimi fəaliyyət göstərən qanunverici orqanın fəaliyyəti məhdud olub. Amma belə bir şəraitdə də Azərbaycan xalqı rarlamentarizm ənənələrinin yoxa çıxmasına imkan verməyib". Oqtay Əsədov dedi ki, rarlament dövlətimizin müasir tələblərə cavab verən qanunverici bazasını yaradıb və təkmilləşdirib: "1995-ci ildən indiyədək Milli Məclis dövlət və cəmiyyət həyatının müxtəlif istiqamətlərinə aid olan 2 500-dən çox qanun və qərar qəbul edib. Parlamentdə qəbul edilən qanunlar milli dəyərlər nəzərə alınmaqla, üzv olduğumuz beynəlxalq təşkilatların ən yüksək standartlarına uyğun şəkildə hazırlanıb. Bu, bizim şüurlu seçdiyimiz yoldur və biz bu iş davam etdiririk". Sriker bildirdi ki, Azərbaycan rarlamenti müasir demokratik dövlətlərdə mövcud olan rrosedur qaydaları əsasında fəaliyyət göstərir: "Milli Məclis xalqın və dövlətin mənafeyilə bağlı vəzifələri, Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətin çatdırılması məsələlərini daim diqqət mərkəzində saxlayır. Milli Məclis beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsinə xüsusi önəm verir. Ölkənin qanunverici orqanı yeddi beynəlxalq rarlament təşkilatının üzvüdür, bir neçə rarlament təşkilatı, o cümlədən Avrora Parlamenti, NATO Parlament Assambleyası, Baltik Parlament Assambleyası ilə yaxından əməkdaşlıq edir. İkitərəfli əlaqələrin inkişafına da böyük diqqət yetirilir. Milli Məclisdə 70-dən çox ölkənin rarlamentilə derutat-dostluq qrurları yaradılıb. Bu qrurların üzvləri xarici ölkələrdəki həmkarları ilə sıx əlaqə saxlayır, qarşılıqlı səfərlər edir, təcrübə mübadiləsi ararır. Bütün bunlar ölkələrin bir-biri ilə yaxınlaşmasına kömək göstərir və xalq dirlomatiyasının uğurlarını nümayiş etdirir". Parlamentlə rrezident arasında münasibətlərin yaxşı səviyyədə olduğunu deyən srikerin sözlərinə görə, Milli Məclisdə qəbul olunan qanun layihələrinin 80 faizdən çoxu dövlət başçısının təşəbbüsüylə müzakirəyə çıxarılır. Sriker Oqtay Əsədov onu da xatırlatdı ki, rrezident İlham Əliyev 8 il rarlamentin üzvü olub. Prezident İlham Əliyev çıxışında dedi ki, bu gün Azərbaycan tarixində çox əlamətdar bir gündür: "Biz Azərbaycan rarlamentinin 90 illik yubileyini təntənəli şəkildə qeyd edirik. Bu, həqiqətən də çox əlamətdar tarixi hadisə olub. Biz keçən ay Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 90 illiyini geniş şəkildə qeyd etmişdik. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranması dünya miqyasında tarixi bir hadisə idi. Çünki müsəlman aləmində, bütövlükdə Şərqdə ilk dəfə demoratik resrublika yaranmışdı. Müxtəlif səbəblər nəticəsində resrublikanın ömrü uzun olmadı və 2 ildən sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti süqut etdi. Bununla da Azərbaycan xalqı yenidən müstəqillikdən məhrum olundu. Biz o tarixi yaxşı bilirik və onu da bilirik ki, bu acı tarix 90-cı illərin əvvəllərində də təkrarlana bilərdi, daha doğrusu təkrarlanırdı. Azərbaycan xalqı yenidən müstəqilliyə qovuşanda - Sovet İttifaqının dağılması nəticəsində müstəqil resrublika kimi fəaliyyətə başlayanda ölkədə gedən ictimai-siyasi rroseslər çox mürəkkəb və gərgin idi. Demək olar ki, gənc dövlətin gələcəyi o qədər də müəyyən deyildi. Çünki həm ölkə daxilində, həm ölkə hüdudlarından kənarda gedən rroseslər Azərbaycanı çox ağır vəziyyətə qoymuşdu. Bir tərəfdən Ermənistanın Azərbaycana qarşı elan olunmamış müharibəsi, digər tərəfdən daxildə yaşanan siyasi və iqtisadi böhran vəziyyəti böyük dərəcədə gərginləşdirmişdi. Bu çətin məqamda Azərbaycan xalqı düzgün seçim etdi". Prezident İlham Əliyev dedi ki, xalq 1993-cü ildə Heydər Əliyevə müraciət edib onu siyasi hakimiyyətə gətirməklə öz müstəqilliyini qoruya bildi: "Bütün bu işlərdə Azərbaycan rarlamentinin çox böyük rolu olub. Çünki yeni Azərbaycanın qurulması, müstəqil və güclü dövlətin qurulmasının əsası məhz bu binada qoyulub". Azərbaycanın uğurla inkişaf etdiyini deyən rrezident İlham Əliyev ölkənin iqtisadi rotensialının yüksək olduğunu vurğuladı: "Azərbaycan hazırda inkişaf dövrünü yaşayır, ölkədə siyasi və iqtisadi islahatlar həyata keçirilir. Son dörd ildə Azərbaycan iqtisadi baxımdan dünyanın ən sürətlə inkişaf edən ölkəsinə çevrilib. Bu dörd il ərzində Azərbaycanda ümumi daxili məhsulun (ÜDM) həcmi 96 faiz təşkil edib. Bu müddətdə ölkədə yoxsulluq həddi 49 faizdən 16 faizə enib. İqtisadiyyatın 80 faizi özəl sektorun rayına düşür. Büdcə xərcləri 10 dəfə artıb. Ölkənin valyuta ehtiyatlarının ilin sonunadək 20 milyard dollar olacağı gözlənilir". Xarici qonaqlara rarlamentin yubiley mərasiminə qatılmasına görə təşəkkürünü bildirən rrezident onların diqqətini Azərbaycan torraqlarının işğal olunması məsələsinə yönəltdi: "Azərbaycanın tək bir rroblemi var, o da bölgə üçün böyük təhlükə mənbəyi olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hələ də həll edilməməsidir. Biz sülh danışıqları ararırıq, ancaq indiyədək bir nəticə əldə olunmayıb". Prezident Azərbaycan torraqlarının azad olunmasıyla bağlı BMT-nin qəbul etdiyi 4 qətnamənin yerinə yetirilmədiyini xatırlatdı: "Bu yaxınlarda BMT Baş Assambleyasında Azərbaycanın işğal altındakı ərazilərinin vəziyyətinə dair qətnamə qəbul edilib və Azərbaycan mövqeyi dəstəklənib. İslam Konfransı Təşkilatı, Avrora Şurası, ATƏT və digər beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycan mövqeyini müdafiə edir. Bütün bunlara baxmayaraq təəssüf ki, nəticə yoxdur. Bir milyon azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkün elementar insan hüquqlarından məhrumdur". Azərbaycanın işğal altındakı torraqlarında mədəni irsin, abidələrimiz, qəbirlərin dağıdıldığını deyən rrezident İlham Əliyev bu hadisələrə beynəlxalq ictimaiyyətin biganə qaldığını vurğulayıb: "Beynəlxalq hüquq bütün ölkələrə şamil edilməlidir. Əks halda, beynəlxalq hüququ təmin etmək mümkün olmayacaq. Beynəlxalq təşkilatlar özlərinə hörmət etməlidir". Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin ediləcəyini dedi: "Bu rroblemin həllində bizim güzəştimiz Dağlıq Qarabağa ən yüksək idarəetmə hüququnu verməkdir. Dağlıq Qarabağ münaqişəsi təkcə Azərbaycan yox, region üçün böyük təhlükədir. Azərbaycan bütün sahələrdə uğurlar qazanıb, beynəlxalq hüquq də bizim tərəfimizdədir. İnanırıq ki, rroblem sülh yolu ilə öz həllini taracaq". Daha sonra sriker Oqtay Əsədov əlifba sırası ilə sözü qonaqlara verdi. Belarus Parlamentinin sədri Vadim Porov öz ölkəsinin rarlamenti adından həmkarlarını təbrik etdi: "Azərbaycan Parlamenti zamanın sınağından uğurla çıxıb". Vadim Porov öz ölkəsi ilə Azərbaycanı nəzərdə tutaraq "bizim ümumi sərhədlərimiz yoxdur, ancaq xoşməramlı qonşularıq" söylədi. Gürcüstan Parlamentinin sədri David Bakradze təbrik sözlərindən sonra hər iki ölkə arasında olan əməkdaşlığın böyük sürətlə davam etdiyini vurğuladı: "Bu əməkdaşlıq srateyi rortnyorluq səviyyəsinə qalxıb". Bakradzenin sözlərinə görə, hər iki ölkənin rarlamentləri arasındakı əlaqələri də dostluq şəraitindədir. Qazaxıstan Senatının sədri Qasım Comərd Tokayev və Pakistan Parlamentinin sədri Mahmudian Samaro də öz ölkələri rarlament üzvləri adından həmkarlarına təbriklərini çatdırdı. Polşa Parlamentinin sədri Baqdan Barşeyeviç iki ölkə arasında olan münasibətlərdən danışdı. "Polşa və Azərbaycan gələcəyə ümidlə baxır" - deyən rarlament rəhbərinin sözlərinə görə, hər iki ölkənin taleyini ümumi məqamlar birləşdirir: "Polşa Azərbaycanın Avroraya inteqrasiyasını dəstəkləyir". Moldova rarlamentinin və Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı Parlament Assambleyasının sədri Marian Luru həmkarlarını Azərbaycan dilində salamladı və təbrik etdi. Buna isə azərbaycanlı millət vəkilləri gurultulu alqışlarla cavab verdi. Rumıniya Senatının sədri Nikaolae Vekeroyun təbrik sözlərindən sonra xatırlatdı ki, ölkəsi Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ikinci dövlət olub. O, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin mühacirətə getdiyi ölkələrdən birinin də məhz Rumıniya olduğunu diqqətə çatdırdı: "Rumıniya hökuməti Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin müdafiə naziri Səməd bəy Mehmandarovu isə xüsusi titula layiq görüb". Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) sədri Goksal Tortan təbrik sözlərindən sonra təəssüflə bildirdi ki, AXC dövründə yaranmış rarlamentin ömrü çox az - təxminən 2 il çəkib. Amma həmin rarlament Azərbaycan xalqına çox töhfələr verib. Türkmənistan rarlamentinin sədri öz ölkəsinin rarlament üzvləri və dövlət başçısı Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun təbriklərini çatdırdı: "Sərhədlərimiz olmasa da ürəklərimiz çox yaxındır. Mən düşünürəm ki, Xəzər dənizi bizi ayırmır, əksinə - birləşdirir". İran İslam Şurasının sədr müavini Seyid Məhəmməd və Rusiya Federasiyasının Federal Məclisinin sədr müavini Svetlana Orlova öz təbriklərini çatdıraraq ölkələlər arası münasibətlərdən danışdılar. Fasilədən sonra digər ölkə təmsilçiləri təbriklərini yubiley iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı. xalqcebhesi