"Qaf­qaz İs­lam Or­du­su ol­ma­say­dı, Azər­bay­can döv­lə­ti xə­ri­tə­dən si­li­nə­cək­di" Fi­ru­din Ağa­sı­oğ­lu: "Bu hə­qi­qət­lə­ri ge­niş təb­liğ et­mək la­zım­dır" 90 il­lik yu­bi­le­yi qeyd olu­nan Qaf­qaz İs­lam Or­du­su­nun adı­nın əbə­di­ləş­di­ril­mə­si, Ba­kı şə­hə­ri­nin gör­kəm­li yer­lə­rin­dən bi­rin­də abi­də ucal­dıl­ma­sı mə­sə­lə­si mü­za­ki­rə­yə çı­xa­rıl­maq­da­dır. İc­ti­ma­iy­yət bu tək­li­fi irə­li sür­mək­lə 90 il bun­dan əv­vəl gös­tər­di­yi qəh­rə­man­lı­ğı­na gö­rə Qaf­qaz İs­lam Or­du­su­nun əs­gər və za­bit­lə­ri­nin əmə­yi­nə qiy­mət ve­ril­mə­si­nin tə­rəf­da­rı ol­du­ğu­nu gös­tə­rir. Mə­sə­lə­yə mü­na­si­bət bil­di­rən tür­ko­loq Fi­ru­din Ağa­sı­oğ­lu qeyd edib ki, Qaf­qaz İs­lam Or­du­su­na abi­də qo­yul­ma­sı mə­sə­lə­si çox ak­tu­al­dır: "Qaf­qaz İs­lam Or­du­su­nun ta­ri­xi mis­si­ya­sı­nın nə­ti­cə­si­dir ki, bu gün Azər­bay­can döv­lə­ti öz möv­cud­lu­ğu­nu sax­la­yır. Çün­ki bu or­du ge­cik­səy­di, Azər­bay­ca­nın yer­li əha­li­si bol­şe­vik­lər və daş­nak­lar tə­rə­fin­dən ta­ma­mi­lə tə­miz­lən­miş ola­caq­dı. Nə­ti­cə­də Azər­bay­can ad­lı döv­lət xə­ri­tə­dən si­li­nə­cək­di. Bu mə­sə­lə­lə­rə bir az ayıq bax­maq la­zım­dır. Qaf­qaz İs­lam Or­du­su ağır dö­yüş­lər və cid­di it­ki­lər ve­rə­rək, sa­va­şa-sa­va­şa gə­lib Ba­kı­nı və bir sı­ra yer­lə­ri er­mə­ni­lə­rin iş­ğa­lın­dan azad et­di. Bir da­ha tək­rar edi­rəm ki, Azər­bay­ca­nın xi­la­sı on­la­rın ta­ri­xi mis­si­ya­sı idi. Or­du­nun ba­şın­da gə­lən in­sa­nın adı­na kü­çə, bağ, pros­pekt­lər ve­ril­mə­si, abi­də ucal­dıl­ma­sı çox va­cib mə­sə­lə­dir. Bu həm ta­ri­xi hə­qi­qət­dir, həm də hə­min in­san­la­rın ta­ri­xi qiy­mət­lə­ri­nin ve­ril­mə­si de­mək­dir. Bu işin di­gər tə­rəf­dən çox cid­di tər­bi­yə­vi əhə­miy­yə­ti də var". Tür­ko­loq bu sə­bəb­dən Qaf­qaz İs­lam Or­du­su­na Azər­bay­can ic­ti­ma­iy­yə­ti­nin mü­na­si­bə­ti­nin də­yiş­mə­si­nin va­cib ol­du­ğu­nu söy­lə­yib: "Tə­səv­vür edin ki, 20-25 il qa­baq bu ba­rə­də beş-al­tı adam bi­lir­di. Xalq bu­nu bil­mir­di. Çün­ki 70 il­lik so­vet re­ji­mi bu­nu giz­lət­miş­di. Ona gö­rə də bu hə­qi­qət­lə­ri ge­niş təb­liğ et­mək la­zım­dır". F.Ağa­sı­oğ­lu bil­di­rib ki, bu tək­li­fin re­al­laş­ma­sı üçün mü­va­fiq or­qan­la­rın konk­ret ad­dım­lar at­ma­sı la­zım­dır: "Qaf­qaz İs­lam Or­du­su­na mü­va­fiq bir yer­də hey­kə­lin qo­yul­ma­sı hə­min or­qan­lar­dan ası­lı­dır. Bu or­du Ba­kı şə­hə­ri­nə Qurd qa­pı­sı de­yi­lən əra­zi­dən da­xil olub. Yax­şı olar ki, hey­kəl məhz hə­min əra­zi­də qo­yul­sun. Ya­xud Ki­ro­vun hey­kə­li­nin ye­rin­də qo­yul­ma­sı müs­bət qar­şı­la­nar". Tür­ko­loq Sa­hil ba­ğın­da Azər­bay­can Xalq Cüm­hu­riy­yə­ti­nin li­de­ri Mə­həm­məd Əmin Rə­sul­za­də­yə abi­də qo­yul­ma­sı­nı va­cib sa­yıb. F.Ağa­sı­oğ­lu Dzer­jins­ki, Əziz­bə­yov və s. ki­mi şəxs­lə­rin hey­kəl­lə­ri­nin sax­la­nıl­ma­sın­dan na­ra­zı ol­du­ğu­nu da giz­lət­mə­yib. F.Ağa­sı­oğ­lu 90 il­lik yu­bi­le­yi ta­mam olan Qaf­qaz İs­lam Or­du­su ilə bağ­lı təd­bir­lər­dən na­ra­zı qal­dı­ğı­nı diq­qə­tə çat­dı­rıb. Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, bu mə­sə­lə Azər­bay­ca­nın var ol­ma­sı de­mək ol­du­ğu üçün cid­di mü­na­si­bət gös­tər­mək gə­rək­dir. sherg