GünAz TV: BMT-nin (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının) İnsan Haqları üzrə Şurası Maldivinin keçmiş xarici işlər naziri Əhməd Şahidini İranda insan haqlarının vəziyyəti ilə bağlı xüsusi mərzəçisi təyin edib.

«Röyter»in məlumatına görə, 10 ilə yaxındır ki, bu vəzifə boş qalmışdı. Şura İranda müxalifətin təqib edilməsi və ölüm hökmlərinin çoxluğundan rahatsızlığını da bildirib.

BMT Tehran hakimiyyətini xüsusi mərzuzəçi ilə əməkdaşlıq etməyə çağırıb.

 İran paralmentinin deputataları (millət vəkilləri)–Məhəmmədkərim Abidi və Zöhrə İlahian jurnalistlərə açıqlamasında Əhməd Şahidi qəbul etməyəcəklərin  bildiriblər.

Ölkə məclisi insan haqları komitəsinin sədr müavini M.Abidi bu haqda deyib : «Komitəmizin keçirdiyi toplantıda onun ölkəmizə buraxılmaması haqda qərar qəbul etmişik».

Z.İlahian isə Ə.Şahidi özəl məruzəçi təyin edilməsinin «arxasında gizli və qərəzli siyasi məqsəd yatdığını» söyləyib : «O, müsəlman olsa da, bu səlahiyyətlə onu qəbul etmək mümkün deyil. Ə.Şahidi İran yalnız bir turist kimi gələ bilər».

BMT-nin açıqlamasına görə, 2005-ci ildən bəri qurumun insan haqları ilə bağlı müfəttişi İslam Respublikasına (Cümhuriyyətinə) buraxılmır.

Sülh üzrə Nobel mükafatı laureatı Şirin İbadi İran İslam Respublikası hakimiyyətinin dinc müxaliflərə, o sıradan da məhbus jurnalistlərə qarşı ardıcıl repressiyalarından (sərkublardan) danışıb.

Ötən gün jurnalistlərlə görüşündə Şirin İbadi deyib: “Həbsdə saxlanan siyasi məhbusların bir-birinin ardınca ölməsi İran hakimiyyətinin siyasi müxalifləri sistematik şəkildə məhv etmək niyyətində olduğunu göstərir. Bəzən öz mövqeyindən dönməyən, yalançı etiraflar verməyə razılaşmayan siyasi məhbusu müxtəlif yollarla sındırmağa çalışırlar. Həmin işgəncələr isə sonda məhbusun ölümünə gətirir.

Bu gün İranda baş verən repressiyalar əslində düşünülmüş şəkildə həyata keçirilir. Bu cinayətləri hansısa məmurun özbaşınalığı kimi qiymətləndirmək olmaz. Baş verən cinayətlər bir-iki məmurun işi olsaydı, onda İran İslam Respublikası hakimiyyəti onların tutulub cəzalandırılmasına, məsələnin araşdırılmasına göstəriş verərdi. Lakin biz bu günə qədər hər hansı məmurun bu cinayətlərlə bağlı tutulub cəzalandırılmasını və ya məhkəməyə verilməsini görməmişik”.

Qeyd edək ki, Güney Azərbaycan türklərinin milli haqlarını təmin olunmasını istəyənlərə qarşı da İran rəhbərliyi sərt davranır. Onlar təqib edilir və həbs olunurlar.

 «Amerikanı səsi» radiosunun məlumatına əsasən,İran həbsxanalarında beş azərbaycanlı milli –mədəni fəalın azadlığa buraxılması üçün imzatoplama kampaniyası davam edir.

«Savalan səsi» və «Urimya işçilər» xəbər agentlikləri Səid Muğanlı, Əyyub Şirinin azad edilməsinə dair xəbər yayıb. Məlumata görə, S.Muğanlı iyunun 7-də Tehranda ETTELAAT-ın əməkdaşları tərəfindən tutulub.

S.Məhəmmədi (Muğanlı) şair, jurnalistdir. «Ədəbi Yaşmaq» nəşriyəsinin müdridir. 

Ə.Şiri mayın 4-də ETTELAAT-ın təbrizdəki şöbəsi tərəfindən tutulub.

Səid Nəimi mayın 9-da Tehran yaxılığındakı Kərəcdə mənzilində həbs olunub.Onun tutulmasında ETTELAAT-ın 7 əməkdaşı iştirak edib. O, tutularkən həyat yoldaşı Səidə İslam idə təhdid məruz qalıb. Səid Nəimini xanımı Səidənin gözü qarşısında döyüblər. Onlar məxsus şəxsi əşyaları, o cümlədən kitab, kompyuterlər müsadirə olunub. S.Nəimi hüquq müdafiəçisi və bu yöndə yazan jurnalistlərdəndir.

Sima Didar və ondan bir nneçə gün sonra həbs olunan həyat yoldaşı Əlirza Yekənlinin də azadlığa buraxılması ilə bağlı imza toplanmaqdadır.

Tehranın Evin zindanında bir ilə yaxın saxlanılmış, güney azərbaycanlı Haniyə Fərşi Şotorban «Facebook»-dan istifadə etdiyinə görə,7 il azadlıqdan məhrum edilib. İran İnqildab Məhkəməsinin 28-ci şöbəsinin hakimi Müqəyyəs 38 yaşlı bu xanımı sosial şəbəkədə «dini müqəddəsləri, ayətulla Xamneyini təhqir etməkdə və əcnəbilərlə əlaqədə» suçlayıb. Anası isə hüquq müdafiəçilərinə açıqlamasında deyib ki, qızı heç vaxt siyasətlə məşğul olmayıb.

Həftənin sonunda Təbrizdə Urmiya gölünün qurmasına etiraz aksiyası (yürüşü) zamanı tutulumuş Əli Səlimi, Cəlil Ələmdar-Milani və Səid Siyami azadlığa buraxılıb.

«Mediforum»un məlumatına əsasən, onların hər birinə 250 manata yaxın cərimə ödətdirilib və 20 şallaq zərbəsi vurulub.

Aprelin 2-də keçirilmiş həmin aksiyada tutulmuş daha iki nəfər Höccət Muxtarzadə və Həbib Purvəli hələ Təbrizdə zindandadır.

Bu məlum əldə olan və hər kəsin bildiyi xəbərləri sadalmaqla İranda insan haqlarının daha çox pozulduğuna diqqəti yönəltməkdir.Bu yöndə hüquq pozuntularının sayının çox olduğuna şübhə belə yoxdur. Əslində bu Tehran hakimiyyətinin ölkədə bir qapalı sistem yaradaraq, orada vətəndaşlarla istədiyi kimi davaranmaq davranışından irəli gəlir.  Tehran hakimiyyəti atom-nüvə proqramında şəffaflığı təmin emədiyi kimi heç şübhəsiz insan haqlarının pozulması ilə bağlı məsələdə də özünə bəraət qazandırmağa çalışacaq. Bu baxımdan Əhməd Şahidinin Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (ajansın) işindən daha çox olacağı istisna edilmir.

Bu sayaq davarınışı Tehran hakimiyyətinin beynəlxalq münasibətələrdə cığallıq etdiyini bir daha təsdiqləyir.

Sədrəddin Soltan