GünAzTv: İranın nüvə fəaliyyətlərinin ABŞ və ya İsrail tərəfindən hərbi müdaxilə ilə dayandırılması planı aktual olaraq qalır. Xəbər verildiyi kimi, Birləşmiş Ştatlar hələlik İranı BMT Təhlükəsizlik Şurasının sanksiyaları ilə dayandırmağa səy göstərir, bununla belə hərbi variant üzrə də hazırlıqlar aparır. Bu günlərdə ABŞ-ın Hind okeanındakı Dieqo-Qarsiya hərbi hava bazasına İranın yeraltı nüvə obyektlərini dağıtmaq üçün nəzərdə tutulan yüzlərlə bunker dağıdan bomba daşıdığı ortaya çıxıb. Ərəb mətbuatının dünən yaydığı xəbərlərdə isə deyilir ki, İsrail də ABŞ-dan ayrıca olaraq İranın nüvə obyektlərinə hava zərbələri endirmək hazırlıqları görür.

Şərqi Yerusəlimdə nəşr edilən "Əl-Manar" qəzetinə istinadən yayılan informasiyalara görə, İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin İranın nüvə obyektlərinə hücum planı hazırdır. Bu plan üzrə İsrail aviasiyası Fars körfəzi üzərində təlim keçib. Qəzet yazır ki, ötən ayın sonlarında İsrail təyyarələri İranın nüvə obyektlərini bombardman etməyi sınaqdan keçiriblər, bu zaman təyyarələr Fars körfəzinin iki ərəb ölkəsi üzərində də uçub. Həmin ölkələrin adları açıqlanmır, ancaq göstərilir ki, onlar İranla qonşudur və İsraillə Tehranın nüvə məsələsinə dair əməkdaşlıq edir. Qəzetin yazdığına görə, İsrail təyyarələri ərəb ölkələrinin üzərindən uçaraq İranı vurmaq üçün bu ölkələrin birinci şəxslərinin icazəsinə malikdir. Lakin hər iki ölkənin Müdafiə Nazirliyinə İsraillə əldə edilən bu razılaşma haqda bilgi verilməyib. Bildirilir ki, hərbi manevrlərdən ABŞ-ın da xəbəri olub. İranın nüvə fəaliyyətlərinə dair digər məlumat isə "The New York Times qəzetinin dünənki sayında yer alıb. Orada deyildiyinə görə, Qərb ölkələrinin kəşfiyyat xidmətləri hesab edir ki, İran yeni məxfi nüvə obyektləri inşa edir. İranın Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri Əli Əkbər Salehi bundan əvvəl deyib ki, prezident Mahmud Əhmədinejadın göstərişi əsasında ölkədə martın 21-dən başlayaraq iki yeni zənginləşdirilmiş uran zavodunun inşası başlayacaq. Bildirilir ki, ABŞ İranın nüvə fəaliyyətlərindən narahatdır və kəşfiyyat peykləri, habelə digər vasitələrlə məxfi nüvə obyektlərinin yerini axtarır. Avropadakı mənbələr deyir ki, İran hakimiyyəti Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin ekspertlərinin səfərini məhdudlaşdırır, ona görə də yeni obyektləri aşkar etmək çətindir. Qəzetin yazdığına görə, İranın hər yerinə səpələnmiş çoxsaylı nüvə obyektlərində zənginləşdirilmiş uran əldə etmək üçün yeni-yeni qurğular düzəldilir və naməlum istiqamətə daşınır. İranın nüvə obyektlərinin ölkənin hər yerinə səpələnməsi, bir çox hallarda dağların altında və bunkerlərdə yerləşməsi onların hava zərbələri ilə sıradan çıxarılmasını mürəkkəbləşdirir. Bu baxımdan Vaşinqtondakı Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin ekspertləri hesab edirlər ki, İranın nüvə obyektlərini ancaq taktiki nüvə zərbələri ilə dağıtmaq mümkündür. "Röyter" agentliyinin məlumatına görə, ekspertlər bildirir ki, İranın nüvə obyektləri İsrail aviasiyasının fəaliyyət radiusunun ən son nöqtəsində yerləşir. Ona görə də İsrail aviasiyasına əhəmiyyətli sayda raket və bombalarla yanaşı əlavə yanacaq da götürmək lazım olacaq. Bu baxımdan ekspertlər İsrailin adi bombalarla İrana endirəcəyi zərbələrin o qədər də effektli olmayacağını təxmin edir. Ekspertlər qeyd edir ki, İsrail hava zərbələrinə üstünlük verməkdənsə İranın Hava Hücumundan Müdafiə Sistemindən yayınan raket zərbələrinə üstünlük verə bilər. Bura taktiki nüvə raketləri ilə endirilən zərbələr də daxildir. Lakin ekspertlər dərhal onu da qeyd edirlər ki, ABŞ İsrailə bu silahdan istifadə icazəsi verməz. Ancaq ABŞ HHQ-nin keçmiş polkovniki, Yaxın Şərq üzrə ekspert Sem Qardner bu fikirdədir ki, İranın nüvə məsələsi həll olunmasa İsrail bu ölkəyə qarşı taktiki nüvə silahından istifadə edə bilər. Mərkəzin ekspertləri İranla nüvə proqramları ətrafında davam edən gərginliyin mümkün inkişaf ssenarisini cızaraq belə qənaətə gəliblər ki, İsrail riskə gedərək ABŞ-ın razılığı olmadan hava əməliyyatlarına başlaya bilər. Bu zaman ekspertlər İsrailin 2008-ci ildə Buş administrasiyasından İranı vurmaq üçün İraqın hava məkanını bir günlüyə açmaq barədə məxfi xahiş etdiyini xatırladır. ABŞ-ın Yaxın Şərq araşdırmaları üzrə Sabana Mərkəzində hazırlanan ssenariyə görə, vəziyyət aşağıdakı şəkildə inkişaf edə bilər: İsrail ABŞ-a xəbər vermədən İranın əsas nüvə obyektlərinə qəfil hava zərbələri endirir. Bu zaman İsrail təyyarələri Səudiyyə Ərəbistanı səhralarında yaradılmış məxfi bazadan yanacaq götürür. Səudiyyə hökumətinin isə bundan xəbəri olmur. Hava zərbələrindən sonra Yaxın Şərqdə vəziyyət dərhal gərginləşir, Vaşinqton İsrailin hərəkətini pisləyir və hava zərbələrini dərhal dayandırmağı tələb edir. Paralel olaraq ABŞ İranın cavab zərbələrinin qarşısını almaq üçün bölgədəki hava və raket hücumlarından müdafiə sistemlərini səfərbər edir. İran isə ABŞ-ın xəbərdarlıqlarına baxmayaraq İsrail ərazisinə, o cümlədən Dmon nüvə mərkəzinə raket zərbələri endirir, bununla belə İranın zərbələri o qədər də effektli olmur. Ancaq İranın müttəfiqləri "Həmas" və "Hizbullah" da İsraili raket atəşinə tutur. İran isə Səudiyyə Ərəbistanındakı neft bazalarını vurmağa başlayır, neft dərhal kəskin bahalaşır. Bununla belə İran Amerika bazalarına zərbə endirməkdən çəkinir. İsraildə vəziyyət gərginləşir və hökumət məcbur olub "Hizbullah"a qarşı irimiqyaslı əməliyyata başlayır. Vəziyyətin daha da gərginləşdiyini görən ABŞ bölgəyə böyük sayda hərbi qüvvə yığır. Ssenariyə görə, İran bunu görərək atəşi dayandırır və bölgədə toqquşmalar İsrailin zərbəsindən 8 gün sonra dayanır. Lakin digər ssenariyə görə, ABŞ İrana kütləvi zərbələrə başlamalı olur və vəziyyət daha da mürəkkəbləşir. musavat