"Ermənistan həmişə Avropa Şurasının "ərköyün övlad"ı olub" Gültəkin Hacıyeva: "İndi, əgər AŞ PA bu ölkəni cəzalandırmaq istəyirsə, bunu təqdir etmək lazımdır" Ermənistan AŞ PA-dakı səs hüququndan məhrum edilə bilər. Artıq qurumun Monitorinq Komitəsi rəsmi İrəvana qarşı cəza tətbiq etmək niyyətində olduğunu bəyan edib. Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal etməsi, Xocalı soyqırımının törədilməsi kimi hadisələrlə bağlı Azərbaycanın AŞ PA-dakı nümayəndə heyətinin üzvləri AŞ PA-nın tribunasından bu ölkənin cəzalandırılmasını dəfələrlə tələb etsələr də, qurum rəsmi İrəvanı bu məsələyə deyil, məhz öz prinsiplərinin pozulmasına görə cəzalandırmaq niyyətindədir. AŞ PA-nın Monitorinq Komitəsi Ermənistanın bu ölkədə keçirilən prezident seçkiləri zamanı yol verilən qanun pozuntularına və qurum qarşısında götürdüyü öhdəliklərini yerinə yetirməməsinə görə səs hüququnun dondurulması məsələsini qaldırıb. Azərbaycanın AŞ PA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü, millət vəkili Gültəkin Hacıyeva AŞ PA-da Ermənistanın cəzalandırılması məsələsinin gündəmə gəlməsini təqdir etsə də, yanvar sessiyasında bunun baş verəcəyinə bir qədər şübhəli yanaşır. - İstənilən halda Ermənistanın Avropa Şurasında səs hüququnun dondurulması məsələsinin gündəmə gətirilməsini təqdir etmək lazımdır. Bizim bu ölkə ilə bağlı Avropa Şurasından başqa gözləntilərimiz var idi. Gözləyirdik ki, Avropa Şurası Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğal etməsinə, bir milyon insanın qaçqın və məcburi köçkünə çevrilməsinə görə cəzalandırsın. Amma Avropa Şurası buna görə Ermənistanı cəzalandırmadı. Ona görə də düşünürəm ki, Avropa Şurası Ermənistanı bu ölkədə keçirilən prezident seçkiləri zamanı yol verilən saxtakarlıqlara, qanun pozuntularına görə cəzalandırmaq istəyirsə, buna da müsbət yanaşmaq lazımdır. Çünki Ermənistan həmişə Avropa Şurasının "ərköyün övlad"ı kimi olub. Ermənistanda keçirilən prezident seçkiləri zamanı əslində orada seçki deyil, bir faciəli oyun oynanıldı. Xalqın istəmədiyi, dünyada ən dəhşətli faciə olan Xocalı soyqırımının təşkilatçılarından biri olan Serj Sarkisyan prezident təyin edildi. Hətta bu seçkilərdə o qədər saxtakarlıqlar oldu ki, Ermənistanın MSK-sı seçkilərin ilkin nəticəsini açıqlamadan Rusiyanın o vaxtkı prezidenti Vladimir Putin Sarkisyanı təbrik etdi. Baxmayaraq ki, seçkini izləyən obyektiv müşahidəçilər seçkidə Levon Ter-Petrosyanın qalib gəldiyini bildirirdilər. Ermənistanda keçirilən seçkilərə etiraz edən aksiyalar zamanı həbs edilən 100 nəfər mitinqçinin 50-si bu gün də həbsdədir. Baş verənlərə etiraz edən 4 millət vəkili o vaxtdan məhbəsə atılıb və bu gün də onların hüquqları pozulmaqda davam edir. Mən Avropanın son otuzillik seçki tarixində belə bir şeyə rast gəlməmişəm ki, seçkilər zamanı bu qədər insan öldürülsün. Ermənistanda isə rəsmi məlumatlara görə, 11, qeyri-rəsmi məlumatlara görə isə 29 insan seçki saxtakarlıqlarının qurbanı olub. Əslində Avropa Şurası bu məsələyə aprel və ya iyun sessiyası zamanı öz qiymətini verməli idi. Ancaq indi verirsə, bunun özü də müsbətdir. - Sizcə, AŞ-nin Ermənistanla bağlı mövqeyini sərtləşdirməsinin səbəbi nədir? - AŞ PA-nın iyun sessiyasında Ermənistanla bağlı müzakirələr zamanı qətnamə layihəsinə belə bir bənd salınmışdı ki, bu hadisələri faktaraşdırıcı missiya öyrənsin. İndi bu məsələnin gündəmə gəlməsi faktaraşdırıcı missiyanın apardığı araşdırmanın nəticəsidir. Amma Avropa Şurasının Ermənistanı cəzalandırmaq istəyib-istəmədiyi yanvar sessiyasında məlum olacaq. Çünki bir dəfə də Ermənistanla bağlı belə məsələ olmuşdu. Lakin Avropa Şurası bunun üstündən keçdi. Ona görə də düşünürəm ki, Avropa Şurasının doğrudan da insan haqlarını qoruyan bir qurum kimi öz prinsiplərinə nə qədər sadiq olduğu qarşıda baş verən proseslər zamanı məlum olacaq. - Bu vaxta qədər AŞ PA-nın təcrübəsində Rusiyanın səsvermə hüququnun dondurulması halına rast gəlinib. Ermənistanın səs hüququndan məhrum edilməsi bu ölkənin qurumdakı fəaliyyətinə nə kimi təsirlər göstərə bilər? - Əslində Avropa Şurasının insan hüquqlarını qoruyan təşkilat kimi hansısa ölkəyə qarşı siyasi və ya iqtisadi sanksiyalar tətbiq etmək imkanı yoxdur. Səs hüququndan məhrum edilməsi isə simvolik cəzadır. Bu, daha çox ictimai qınaqdır. Ölkənin imicinə ziyan vuran bir haldır. Ona görə də baxaq görək Avropa Şurası sözünün üstündə duracaqmı? Əgər Ermənistana bu dəfə də güzəşt olacaqsa, bu, Avropa Şurasının insan haqlarını qoruyan təşkilat kimi imici üçün çox ciddi ziyan vuracaq. - Söylədiniz ki, Ermənistana Avropa Şurasında ərköyün övlad kimi baxılıb. Sizcə, ərköyün övladın cəzalandırılmaması üçün bu ölkənin digər himayəçiləri olan Avropa ölkələri qurum rəhbərliyinə təzyiq etməyəcək ki? - Düşünürəm ki, Avropa Şurasının Ermənistana qarşı sərt davranışları, əslində Ermənistana qarşı deyil, Rusiyaya qarşı yönəlib. Düzdü, Avropa Şurası Ermənistanın Azərbaycana qarşı apardığı təcavüzkar siyasətinə başqa cür yanaşır, amma Rusiyanın Gürcüstana qarşı apardığı siyasəti qəbul etmədi. Ona görə də düşünürəm ki, Ermənistanın sıxışdırılması bu ölkədən çox Rusiyaya qarşı yönəlmiş ola bilər. Ermənistan prezidentinin Rusiya tərəfindən təyin edilən şəxs olduğunu nəzərə aldıqda isə bu ehtimal özünü daha çox təsdiqləyir. Hər halda yanvar sessiyasında söylədiyimiz versiyalardan hansının daha real olduğu məlum olacaq. - AŞ PA-nın yanvar sessiyasında Azərbaycanla bağlı hər hansı müzakirələr gözlənilirmi? - Azərbaycanla bağlı hər hansı xüsusi müzakirələr yoxdur. Sadəcə olaraq sessiyada Avopa Şurasına üzv olan ölkələrdə payız sessiyası ilə qış sessiyası arasındakı müddətdə keçirilən seçkilərlə bağlı müzakirələr olacaq. Burada təkcə Azərbaycana aid deyil, bütün üzv olan və seçki keçirilən ölkələrdən söhbət gedir. Bu müzakirələr çərçivəsində təbii ki, Azərbaycandakı seçkilərə də toxunulacaq. Azərbaycanla bağlı müzakirələr yəqin ki, daha sonrakı sessiyalarda keçiriləcək. Vüsalə Rafiqqızı