QARA DƏRİLİ NAMİZƏDİN “QARA QIZIL”la DÜŞMƏNÇİLİYİ Barak Obama neft ölkələrinin, xüsusilə Rusiyanın iqtisadiyyatını çökdürmək niyyətindədir ABŞ prezidentliyinə namizəd Barak Obama növbəti sensasiyalı bəyanatla çıxış edib. O, prezident seçiləcəyi təqdirdə ölkənin neft resurslarından istifadə ediləcəyini, ABŞ-ın neftdən asılılığını aradan götürəcəyini bildirib. Qeyd edək ki, ABŞ zəngin neft ehtiyatlarına malik olsa da, hələlik onlar işə salınmır. Obama isə bu siyasətdən imtina edəcəyini deyib. Əgər B.Obama prezident seçilərsə, onun verdiyi bəyanata əməl edəcəyi şübhə doğurmur. Məsələ ondadır ki, bundan əvvəlki açıqlamalarından da hiss olunur ki, Obamanın komandası neftlə bağlı o qədər də həssas deyil. Yəni onlar neft üzərində oyunlar oynanılmasının tərəfdarı kimi çıxış etmirlər. Bir növ bu komandanı “antipetrol komandası” adlandırmaq olar. Söhbət ondan gedir ki, Obama prezident seçilərək, vədlərinə əməl etsə, dünyada neftin qiyməti kəskin şəkildə düşəcək. Çünki bu gün dünyanın bir nömrəli neft tələbatçısı Amerikadır. Əgər ABŞ öz neft resurslarını işə salaraq daxili tələbatını özü ödəyərsə və neft ixracına başlayarsa, “qara qızıl”ın hökmranlığına demək olar ki, son qoyulacaq. Ekspertlərin deməsinə görə, Barak Obama bu bəyanatı ilə həm də siyasi divident qazanmaq istəyir. Belə ki, o, dolayısı ilə neft hesabına iqtisadiyyatını gücləndirirək dünyaya meydan oxumağa başlayan Rusiyaya, ərəb ölkələrinə bu yolla çox böyük zərbə vuracağına işarə edib. Bəllidir ki, bu gün Rusiyanın Qərblə kəllə-kəlləyə gələ bilməsinin əsas səbəbi neftlə bağlıdır. Son illər neftin qiymətinin böyük sürətlə artması, bir ara 150 dollara qədər qalxması Rusiyanın və neft ixracı ilə məşğul olan avtoritar ölkələrin öz mövqelərini əhəmiyyətli şəkildə gücləndirməsinə gətirib çıxarmışdı. Görünür, Barak Obama ABŞ-ın neft resurslarını işə salmaqla bağlı bəyanatı səsləndirməklə Qərb dünyasına bir mesaj vermiş olub. Ekspertlərin deməsinə görə, Obamanın bu siyasi xəttini elan etməsinin hansı effekti verəcəyini bəri başdan söyləmək çətindir. İlk növbədə onu qeyd etmək lazımdır ki, ABŞ-ın neft resursları işə salınarsa, dünya birjalarında kəskin qiymət artımı olacaq. Cəmi bir neçə ilə neftin bir barelinin qiyməti 15-20 dollara qədər enə bilər. Bu isə neftlə bağlı şirkətlərin, mafiyaların ziyanınadır. Digər tərəfdən, ABŞ vətəndaşlarının təxminən yarısı daxildəki neft yataqlarının açılmasının əleyhinədir. Təbii ki, bu qüvvələr Barak Obamanın həmin siyasəti ilə razılaşmayaaq, onun əleyhinə olacaqlar. Onun əsasən siyasi marağa söykənən siyasətini Qərbdə daha çox siyasi dairələr dəstəkləyə bilər. Hansı ki, onlar Qərbin yeganə hegemon olmasında və bütün bəşəriyyətə təsir imkanlarının güclənməsində maraqlıdırlar. Düşünmək olar ki, dünyada demokratiyanın yayılmasında maraqlı olan qüvvələr də neft ölkələrinin fantastik gəlirlər hesabına cızıqlarından çıxmasının bir çarəsinin tapılmasında maraqlı olduqları üçün Obamaya dəstək verə bilərlər. Amma onlar o qədər də çox deyillər. Orxan QARAÇAYLI musavat