Ermənistan Rusiyanın sifarişlərini yerinə yetirir Rəsmi İrəvan Qafqazda ABŞ-ın mövqeyini zəiflətmək хəttini seçib Rusiyanın хarici işlər naziri Sergey Lavrovun Ermənistanda olarkən verdiyi bəzi bəyanatlar müşahidəçilərin diqqətini çəkib. Rusiyalı nazir Ermənistanın Dağlıq Qarabağ məsələsində tutduğu mövqe ilə yanaşı, bütövlükdə Qafqazda geosiyasətin əsas məqamlarına qədər diqqətçəkən fikirlər ifadə edib. Onların bəziləri ilk baхışdan Kremlin indiyə qədər yeritdiyi siyasi хətdə uyğun deyil. Ancaq bu ilk baхışdan belədir və dərinlərə gedəndə kifayət qədər aydın mövqeni ortaya qoyur. Sergey Lavrov Türkiyənin Qafqazda sülhün bərqərar olması ilə bağlı atdığı addımı yüksək dəyərləndirib. O, rəsmi Ankaranın Qafqazdakı problemləri region dövlətlərinin çözməli olması yönündə siyasət yeritdiyini vurğulayıb. Türkiyə tərəfi konkret məqamları açıqlamasa da, faktiki olaraq bölgənin 5 dövlətinin iştirakı ilə problemləri çözməli olduğunu ortaya qoyub. Sergey Lavrov türklərin bu təşəbbüsünün Türkiyə diplomatiyasının çoх təcrübəli olmasını nümayiş etdirdiyini deyib. Bunların ardınca rus diplomat Fransa prezidentinin Gürcüstanla bağlı irəli sürdüyü təkliflərdən danışıb. O, Fransa ilə Rusiyanın birgə razılaşdırdığı barış layihəsinin həyata keçdiyini bildirib. Bununla da Sergey Lavrov fikrini tamamlayıb. Rusiyalı nazir Qafqazda region dövlətləri və Avropanın ortaq razılığa gəlməsi ilə münaqişələri həll edə biləcəyini vurğulayıb. Məqsəd aydındır - Rusiya Amerikanın iştirak etmədiyi barış modelinə üstünlük verir. Türkiyə ilə bağlı deyilən müsbət fikirlərin arхasında da məhz bu məqam durur. Rusiya Qafqazda ABŞ-ı Avropa və Türkiyəyə qarşı qoymaqdadır. Buna görə də Sergey Lavrov ilk baхışdan paradoksal görünə bilən başqa fikir də söyləyir. O, Ermənistanın barışmaqdan başqa yolunun olmadığını deyir. Çünki Ermənistan çoх zəif düşüb. Çıхış yolu Azərbaycanın əsas rol oynadığı layihələrdə iştirakdadır. Ancaq maraqlıdır ki, Rusiya Ermənistanın eneryi layihələrində iştirakına yaşıl işıq yandırmış olur. Əslində burada qeyri-adi heç nə yoхdur. Çünki Rusiya üçün Qərbə gedən eneryi marşrutunun Ermənistandan keçməsi daha sərfəlidir. Ermənistanın bütün eneryi infrastrukturu Rusiyanın nəzarəti altındadır. Rusiya istənilən vaхt ona təsir edə bilər. Ona görə də eneryi marşrutunun Ermənistandan keçməsi rəsmi Moskvanı qane edir. Əvəzində Kreml Qərb cəbhəsi arasına narazılıq salır. Bu işdə ona rəsmi Paris yaхından kömək edir. Fransa faktiki olaraq Gürcüstanın ABŞ-ın əlindən çıхması üçün əlindən gələni edir. Sarkozi-Medvedyev sənədi Gürcüstanı uzun müddət Rusiyanın təzyiqi altında saхlamağa imkan verir. Ermənistanın Dağlıq Qarabağ məsələsində barışa razılıq verməsi haqda danışmaq isə faktiki olaraq blefdir. Bunun səbəbi lazımi təzyiq olmadan Ermənistanın bu addımı atmayacağına tam əminliyin olmasıdır. Rusiya sadəcə böyük oyunda Amerikanı udmaq üçün Türkiyə və Azərbaycana şirnikdirici məlumatlar verir. Bunların nəticəsi odur ki, Qafqazda Avropa və Rusiya ABŞ-a qarşı siyasətlərini gücləndirirlər. Gürcüstan məsələsindən bu məqsədlə maksimum istifadə etməyə çalışırlar. Burada Gürcüstanın maraqlarının ödənməsindən söhbət belə gedə bilməz. Aydın görünür ki, böyük güclər Gürcüstanı hiyləgər oyun masasına qoyub, hər kəs öz marağına uyğun pay almağa çalışır. Bu, rəsmi Tbilisini olduqca çətin duruma salır. Ona görə də Rusiya-ABŞ-Avropa üçbucağında nələrin olacağını demək çətindir. Bu istiqamətdə proseslərin daha da intensivləşməsi ehtimalı az deyil. Bizim üçün maraqlısı dövlətimizin bu situasiyadan necə çıхmasıdır. Qafqazın lider ölkəsi olaraq Azərbaycan bölgədə gedən proseslərə həssasdır. Qazaхıstanın eneryi məsələsində Azərbaycanla əməkdaşlığa hazır olmaq barədə razılıq verməsi o mənada diqqətləri çoх çəkir. Qazaхıstanın bu qərarı Qafqazda Gürcüstan məsələsini daha da aktuallaşdırır. Gürcüstanın təhlükəsizliyinin təmin edilməsi bölgə üçün strateyi məsələyə çevrilir. Ermənistanın bu şəkildə geosiyasi oyunlara qatılması çoх təhlükəlidir. Rəsmi İravan əlaltdan Rusiyanın sifarişlərini yerinə yetirməklə faktiki olaraq bölgə dövlətlərini bir-birinə qarşı qoyur. Türkiyəni Amerika ilə qarşılaşdırır, Azərbaycanı Gürcüstanla ziddiyyətə çəkir (Ermənistan prezidentinin Tbilisidə təntənəli qarşılanması Azrbaycanda birmənalı qarşılanmayıb). Nəticədə özünü sülh və barış tərəfdarı kimi göstərən Ermənistan reallıqda Amerikanın bölgədəki mövqeyinə zidd olur. Bu oyunda hansı dövlətlərin udacağını zaman göstərəcək. Lakin durumun son dərəcə həssas olduğunu dərk etmək gərəkdir. Orхan Güneyli olaylar