Buşun məhkəmə yanında da hörməti yoxdur Quantanamodakı uyğur məhbusların azad olunması prezidenti əsəbləşdirib ABŞ Federal Məhkəməsinin Kubadakı Quantanamo həbsxanasında saxlanılan 17 məhbusun azadlığa buraxılmasına dair qərarı Ağ evi təşvişə salıb. Hakimin qərarı ilə razılaşmayan Buş administrasiyası Apellyasiya Məhkəməsinə müraciət etməyə hazırlaşır. Bu hadisə həmin həbsxananın tarixində ilk dəfədir ki, baş verir. Azadlığa buraxılması nəzərdə tutulan şəxslər milliyyətcə uyğur olan müsəlmanlardır. Onlar 2001-ci ildə Əfqanıstanda "Taliban" əleyhinə aparılan əməliyyatlar zamanı həbs olunub. Həmin şəxslər azadlığa buraxılmaq hüququnu hələ 2004-cü ildə qazansalar da, bəyan ediblər ki, Çinə qayıdacaqları təqdirdə təqiblərə məruz qalacaqlar. Ağ ev bəyan edib ki, Federal Məhkəmənin bu addımı Birləşmiş Ştatların düşmənlərinə ölkəyə "girmək" fürsəti yaradır. Buş administrasiyasının hüquqşünasları hesab edirlər ki, federal hakimlər Quantanamo bazasında saxlanılan məhbusların azadlığa buraxılmasına dair qərar verməyə hüququ yoxdur. Xəbər verilir ki, hazırda Quantanamo hərbi bazasında 22 nəfər uyğur saxlanılır. Onların hamısı Çin vətəndaşıdır və ölkənin Qazaxıstan, Tacikistan və Özbəkistanla həmsərhəd regionunda yerləşən Sintszyan vilayətindəndir. Həmin şəxslər mərkəzi Çin hakimiyyəti ilə müstəqillik uyğrunda mübarizə aparıb, Əfqanıstanda "Taliban" reyiminin hakimiyyəti zamanı "Əl-Qaidə" təşkilatının hərbi düşərgələrində təlimlər keçib. Onlar 2001-2002-ci illərdə Əfqanıstan və Pakistanda tutulub, lakin 2004-cü ildə Quantanamonun hərbi tribunalı bəyan edib ki, həmin şəxslər "düşmən" deyil və ABŞ üçün hər hansı təhlükə yaratmır. Rəsmi Pekin isə həmin şəxslərin ekstradisiyasına çalışır. Çin hökumətinin təqdim etdiyi məlumatlara əsasən, onlar Çində terrorçu kimi tanınan Müstəqil Şərqi Türküstan Hərəkatının üzvləridir. ABŞ Dövlət Departamenti onlara sığınacaq verəcək ölkə axtarsa da, dünyanın 20 dövləti bu addımdan imtina edib. Maraqlıdır ki, Quantanamo hərbi bazasında ən təccüb doğuran məhbus milliyyətcə uyğur olan Sadiq Əhməd Türküstandır. Onu yeddi il əvvəl Əfqanıstanda, "Taliban" həbsxanasında aşkar ediblər. Taliblər onu "Əl-Qaidə" təşkilatının rəhbəri Üsamə bin Ladenə sui-qəsddə ittiham edib. Xatırladaq ki, Quantanamo hərbi bazası Kuba sahillərində, 1903-cü ildən ABŞ nəzarəti altında olan adada yerləşir. Əvvəllər bu adada bir sıra ölkələrdə hərbi çevrilişlərdən sonra ABŞ-a gələn qaçqınlar üçün düşərgə olub. Lakin 2001-ci ildə Əfqanıstandakı antiterror əməliyyatından sonra burada müsəlman əsirlər üçün "Camp X-Ray" həbsxanası salınıb. İlk dəfə "Camp X-Ray"a 2002-ci il yanvarın 11-də əsirlər gətirilib. Əvvəlcə bu həbsxana 612 məhbus üçün nəzərdə tutulsa da, əsirlərin sayının çox olması sonradan onu genişləndirməyə vadar edib. "Russkiy Nyusvik" yurnalının məlumatına görə, Quantanamoya gətirilən ən yaşlı məhbusun 100, ən kiçiyinin isə 1 yaşı olub. Körpə həbs edilmiş müsəlman atası ilə həbsxanaya atılıb. kaspi