“YAXIN PERSPEKTİVDƏ VAŞİNQTONLA MOSKVA ÜZ-ÜZƏ GƏLMƏYƏCƏK” Rasim Musabəyov: “ABŞ-ın yeni rəhbərliyinin Rusiyaya münasibətinin dəqiqləşməsi üçün azı yarım il vaxt lazım olacaq” Son hadisələr onu göstərir ki, Rusiya-ABŞ münasibətlərindəki gərginlik yaxın dövrlərdə aradan qalxmayacaq. Elə ABŞ-ın dövlət katibi Kondoliza Raysın bir neçə gün əvvəlki çıxışı da buna əyani sübutdur. Xanım Raysın öz çıxışını Rusiyanı tənqid üzərində qurması, bu dövlətin 19-cu əsr ənənələri ilə idarə olunduğunu vurğulaması, rus təhdidi qarşısında geri çəkilməyəcəklərini bəyanlaması Ağ Ev administrasiyasının Gürcüstanla bağlı mövqelərindən əl çəkməyəcəyinin göstəricisidir. Digər tərəfdən, dövlət katibinin Avropanı Rusiya təcavüzünə qarşı mübarizədə ABŞ-la birləşməyə çağırması maraqlı məqamdır. Rusiya rəhbərlərini bəzi uğursuz seçimlər etdiyinə görə tənqid edən, baş verənlərə görə məsuliyyətin məhz onların üzərinə düşdüyünü bildirən K.Rays açıq şəkildə antirusiya koalisiyası yaratmağa çağırıb. Bildirib ki, “məqsədə nail olmağımız Birləşmiş Ştatlar və Avropanın qətiyyətini və birliyini tələb edəcək”. Onun “biz geri çəkilməyəcəyik”, “Birləşmiş Ştatlar və Avropa bu cür davranışa qarşı ayağa qalxmalıdır və Rusiyanın təcavüzünün hər hansı fayda əldə etməsinə imkan verməməlidirlər” kimi fikirləri də ciddi mətləblərdən xəbər verir. Lakin politoloq Rasim Musabəyov ABŞ-la Rusiya arasında gərginlik yaşandığını bildirsə də, yaxın dövr üçün münasibətlərin bundan o tərəfə keçməyəcəyi qənaətindədir: “Kimlərsə gözləyirsə ki, Vaşinqtonla Moskva üz-üzə gələcək, səhv edir. Yaxın perspektivdə bu olmayacaq. ABŞ-ın müdafiə naziri Qeyts dedi ki, bizim Əfqanıstandakı hərəkətlərimiz Rusiya ilə əməkdaşlıq tələb edir. Rusiya Abxaziya və Cənubi Osetiyanı tutub deyir ki, bunu qəbul elə, sonra əməkdaşlıq edək. ABŞ isə əvəzində qanuni dövlətin çağırışlarına uyğun olaraq Gürcüstanda hərbi bazalar quracağı ilə hədələyir. Ancaq Rusiya da bunun qarşılığında İranın çağırışına uyğun olaraq bu ölkədə hərbi bazalar yerləşdirə biləcəyinə işarə vurur. Beləcə hələlik əsəb müharibə gedir. İndiki məqamda tərəflərdən heç biri geri çəkilmir. Lakin bu, o demək deyil gi, gərginlik açıq toqquşma həddinə çatacaq”. Ekspertin fikrincə, proseslərin sonrakı gedişatı Amerikada formalaşacaq hakimiyyətin mövqeyindən asılı olacaq: “Makkeynin, yoxsa Obamanın prezident seçkilərində qalib olması fərqli situasiyalar vəd edir. Məsələ burasındadır ki, Gürcüstan məsələsi ABŞ-ın maraqlarının tam ortasında durmayıb. Ancaq faktiki Avropa və Amerika Gürcüstanı Rusiya hücumudan sığortalayır. Bundan sonra nə olacaq, bax, bu, bəlli deyil. Amerika hələlik Gürcüstanın bərpası ilə məşğuldur. Rusiyanın separatçı qurumlar ərazisindəki bazalarına cavab olaraq ABŞ Gürcüstana öz hərbi infrastruktunu gətirmək istəyir. Rusiya isə əvəzində Venesuelaya gəmilərini göndərir. Kimin bu məsələdə daha üstün mövqe bildirməyə hünəri çatacaq, hələlik bəlli deyil”. R.Musabəyov K.Raysın çıxışında Avropadan dəstək istəməklə bağlı elementlərin çoxluğunu da təbii sayır. Onun fikrincə, Amerikanın hələlik Avropadan istədiyini ala bilməməsinin səbəbləri var: “Avropa üçün hələ məlum deyil ki, Amerika sonda nə deyəcək. Düzdür, xanım Rays Rusiyanı tənqid edir, ancaq onun hakimiyyətinin ömrünə üç ay qalıb. Rays sadəcə, tarix üçün danışır. Ona görə də avropalılar konkret mövqe bildirməyə tələsmirlər. Hər şey ABŞ hakimiyyətinə kimin gələcəyindən, xarici siyasəti müəyyənləşdirən şəxslərin kimliyindən asılı olacaq. ABŞ-ın yeni hakimiyyətinin Rusiya ilə bağlı öz mövqeyini dəqiqləşdirməsi üçün ən azı yarım il vaxt tələb olunacaq. Ona görə də bu müddətdə Rusiya-ABŞ münasibətlərindəki qeyri-müəyyənlik qalacaq”. Cavid TURAN musavat