“TÜRKİYƏNİN QARABAĞ DÜYÜNÜNÜ AÇMASI REAL GÖRÜNMÜR” Oksford universitetinin professoru Mark Almond: “Son razılaşmayadək hadisələr arzuolunmaz istiqamətə yönələ bilər” Nyu-Yorkda, Azərbaycan, Ermənistan və Türkiyə xarici işlər nazirlərinin görüşü diqqət mərkəzində qalmaqdadır. Tərəflər bundan sonra yüksək səviyyədə-prezidentlər arasında görüşün baş tutacağını istisna etmirlər. Bəzi təhlilçilərə görə belə görüşlərdən bəhs edilərkən həddən artıq nikbin dəyərləndirmələrə yol verilir və reallıqdan bir qədər uzaq fikirlər söylənilir. Qafqaz üzrə mütəxəssis Oksford Universitetinin professoru Mark Almond BBC-yə açıqlamasında son olayları belə şərh edib. “Problem ondan ibarətdir ki, son razılaşma əldə olunanadək hadisələr istənilməyən istiqamət ala bilər. Yerlərdə praktiki məsələlərinin həlli ilə bağlı belə təhlükə mövcuddur. Məsələn, Türkiyə ilə sərhədlərin açılması Ermənistanı qane edə bilər, amma Dağlıq Qarabağda buna fərqli münasibət bəslənilir. Bakıda Ankara ilə Yerevanın yaxınlaşması birmənalı qarşılanmayıb. Tərəflər kəskin qaçqın problemini çözə bilməyiblər. Bu kimi praktiki məsələlər əngələ çevrilə bilər. Hərçənd ki, danışıqların özündə irəliləyiş nəzərə çarpır”. Ekspertə görə, Türkiyə Ermənistanla Azərbaycan arasında danışıqlara qoşulmaqla nəzərdə iki məsələni tutur. O bir tərəfdən Azərbaycanla yaxşı əlaqələri saxlamaqda maraqlıdır. Bu səpkidə Ankara xüsusi ilə də enerji sahəsində layihələri inkişaf etdirmək istəyir. Almond qeyd edib ki, Gürcüstan hadisələrindən sonra bölgədə sabitliyin pozulması qüvvələr balansının nə qədər kövrək olduğunu göstərdi: “Bu hadisələr nəticəsində iqtisadi itkilər verən Türkiyə indi yeni sülh təşəbbüsü ilə çıxış edib. Lakin dediyim kimi, onun maraqları ilə yerli oyunçuların maraqları üst-üstə düşməyə də bilər. Bölgədə tərəflərin maraqlarını tutuşdurmaq olduqca çətin məsələdir. Məhz buna görə təxminən 20 il ərzində bu münaqişə çözümünü tapa bilməyib”. Almonda görə bundan sonra danışıqların yeni mərhələsini gözləmək olar. Onun fikrincə, ən mütərəqqi aspekt sərhədlərin açılması ola bilərdi ki, bu da diplomatik əlaqələrin qurulmasına zəmin yaradardı. Ekspert xatırladıb ki, hazırda tərəflər arasında onsuz da mal mübadiləsi mövcuddur və Türkiyə malları Ermənistana İran və Gürcüstan vasitəsi ilə idxal edilir: “Düşünülür ki, sərhədlərin açılması praktiki bağları işə salacaq və ələqələrin dinamikasına müsbət təsir göstərəcək. Ümid edilir ki, öz növbəsində bu Qarabağ düyünün həllinə zəmin yarada bilər”. Ekspert qeyd edir ki, hazırda Türkiyə ilə Ermənistan arasında əlaqələrin müəyyən dərəcədə yaxşılaşmasını görmək daha asandır. Bakı ilə Yerevan münasibətləri Qarabağ problemi kölgəsində qalır. Qarabağ məsələsi Ermənistanda sabitlik baxımından daha təhlükəlidir. Siyasi partiya və qruplar son zamanlar bu mövzu ətrafında qızğın mübahisələrə qatılıblar. Almonda görə , beynəlxalq səviyyədə tərəflər razılığa gəlsələr də bu razılığı əhaliyə təqdim etmək müşkül görünə bilər: “Xüsuslə də Ermənistanda. Burada razılıq nüfuzlu Ermənistan və Qarabağ elitaları tərəfindən qəbul edilməlidir”. Siyasət şöbəsi musavat