Azərbaycan elminin strategiyası Mühüm sənəd üzərində iş başa çatmaqdadır Azərbaycan elminin inkişaf strategiyasını hazırlamaqla bağlı ölkə prezidentinin xüsusi komissiya yaradılması haqqında tapşırıq verməsindən bir neçə keçir. Bu müddət ərzində komissiya xeyli iş görmüsdür. Elmimizin strategiyasının həm ölkəmizin sürətli inkişafı şərtlərinə, həm də dünyada gedən qlobal proseslərin şərtlətinə uyğun olmasına alimlərimiz ciddi diqqət yetirmişlər. Komissiyanın demək olar ki, başa çatdırdığı mühüm sənəd son müzakirələrdən keçir. Milli strategiyanın dolğun və müasir tələblərə cavab verən məzmun kəsb etdikdən sonra qəbul edilməsi gözlənilir. Azərbaycan elminin strategiyası müasir qlobal şəraitdə ayrıca əhəmiyyət kəsb edir. Məsələ ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın intellektual inkişaf modelinə keçməsi baş tutmalıdır. Bu isə asan məsələ deyil. Azərbaycanın cəmiyyət olaraq özəlliklərindən tutmuş 70 il sovet mühitində yaşamağın doğurduğu xüsusi faktorlara qədər geniş sperktrli amilləri saf-çürük etmək lazım gəlir. Burada dövlət quruculuğunun qarşıya qoyduğu vəzifələri də nəzərə almaq lazım gəlir. Çünki müasir cəmiyyətlər üçün dövlət quruculuğu elmi tədqiqatlarsız mümkün deyil. İntellektual sərvətin qorunması və inkişafı məsələsi çox aspektlərdə o qədər aktualdır ki, onsuz keçinmək mümkünsüzdür. Bununla yanaşı, burada varisliyi gözləmək lazım gəlir. Varislik yeniləşmənin uğurlu olmasının mühüm şərtidir. Elmi ənənəni saxlamaqla yanaşı cəmiyyətin inkişafını intellektual aspektə keçirmək o səbəbdən sırf yaradıcı prosesdir. Elmimizin strategiyasını hazırlayanlar bu məqamı çox ciddi surətdə nəzərə alıblar. Burada ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycan elmi qarşısında qoyduğu vəzifələr və xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərinin nəzərə alınması diqqəti çəkir. Milli-mənəvi dəyərlərin nəzərə alınması elmi tədqiqatların strateji məqsədləri bağlılığlnda önəm kəsb etmişdir. Bu vacib məsələ sənəddə tam dolğunluğu ilə əks olunmaqdadır. Azərbaycan elminin strategiyasının hazırlanmasında mövcud durumun dərin təhlili xüsusi yer tutur. Alimlərin yaradıcılığının stimullaşdırılması, elm siyasətinin təkmilləşməsi, maliyyə vəsaitlərinin ayrılmasında optimal variantın seçilməsi kimi çox əhəmiyyətli məqamlar üzərində dayanılır. Bu məqamların hər birinin strategiyanın formalaşdırılmasında ayrıca rolu vardır. Məsələn, sirr deyil ki, elm və təhsilə ayırılan maliyyə vəsaiti hər il xeyli miqdarda artırılsa da, hələlik istənilən səviyyəyə çatmayıb. Dünya üzrə intellektual inkişaf kursunu seçən ölkələrdə büdcənin minimum 2%-i qədər elm və təhsilə maliyyə ayrılır. Azərbaycanda isə bu rəqəm bir qədər aşağıdır. Ölkənin qanunvericilik və icra orqanları bu cür vəziyyətin düzəldilməsi üzərində ciddi düşünməlidirlər. Prezidentin göstərişində elmin optimal inkişafı üçün nə lazımdırsa etmək əksini tapıb. Alimlərin ortaya qoyduqları real vəziyyətə uyğun hərəkət edilməsi son dərəcə vacibdir. Azərbaycan elminin strateji inkişafı maliyyə xərclərindən birbaşa asılı olacaqdır. Alimlərin sosial təminatı dünya səviyyəsində olandan sonra elmi araşdırmaların yüksək keyfiyyətini təmin etmək mümkün olacaq. Azərbaycan elminin strategiyasına aid sənəddə elmi tədqiqatların yeni istiqamətlərinin inkişaf etdirilməsinin və daha çox cəmiyyətə tətbiqi üzərində iş aparılmasının aktuallığı qeyd olunub. Bu iki məsələ əslində bir-biri ilə sıx bağlıdır. Çünki yeni istiqamətlərin inkişaf etdirilməsi daha çox praktiki məsələlərlə birbaşa bağlı olur. Elmi yeniliklərin praktikaya tətbiqi intensivləşdikcə cəmiyyətin inkişaf dinamikası da dəyişir. Ona görə də müasir şəraitdə nəzəri ilə praktiki olanın əlaqələri önəm daşıyan faktor kimi qəbul edilir. Dünya meyarlarına görə, hər hansı ölkənin hazırladığı mütəxəssisin səviyyəsi bu kimi amillərdən də birbaşa asılıdır. Müasir cəmiyyət üçün mütəxəssisin nəzəri hazırlığı ilə praktiki tətbiq qabiliyyəti arasında optimal uyğunluq olmalıdır. Strateji sənəddə Azərbaycanda dövlətçiliyin inkişaf etdirilməsində elm adamları qarşısında duran vəzifələr də aydın göstərilib. Elmin strategiyasının dövlətçiliyin qorunması və inkişafı ilə əlaqələndirilməsi cəmiyyətin təhlükəsizliyi ilə sıx bağlılıqda təqdim edilir. Cəmiyyətin təhlükəsizliyi geniş mənada başa düşülür ki, bura həm də müstəqil dövlətçiliyin qorunması və inkişafı faktoru aiddir. Elmin inkişafı məsələsinin geniş bağlılıqda götürülməsi və dünya səviyyəsində gedən proseslərlə əlaqələndirilməsi onun uzunmüddət üçün yararlı olacağına dəlalət edir. Orxan Güneyli olaylar