BAKIDA MOSKVA VAXTI BAŞLAYIR? Rasim Musabəyov: “Azərbaycanın maraqları Rusiyanın arxası ilə sürünməyə əsas yaratmır” Hikmət Hacızadə: “Bizim ölkə Avropa ailəsinin üzvü olmalıdır” “Rusiya və Azərbaycan Qafqaz regionunda baş verən son hadisələri, ölkələrin regionda münasibətlərin və sabitliyin artan inkişafında maraqlı olmasını nəzərə almaqla saatlarını tutuşdurmalıdır”. Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev bu sözləri azərbaycanlı həmkarı İlham Əliyevlə görüşdən sonra bildirib. Təbii ki, Rusiya Federasiyasının başçısı bunu deyərkən yalnız öz ölkəsi ilə Azərbaycanın saat fərqini nəzərdə tutmayıb. Bu bəyanatın arxasında həm də imperiya varisinin Cənubi Qafqazın digər postsovet ölkəsinə ünvanladığı ciddi mesajlar dayanır. Təbii ki, Azərbaycanın ehtiyatlı şəkildə də olsa, Qərbə inteqrasiya xətti tutması, Moskvanın iradəsinə zidd olaraq Gürcüstana yardımlarını davam etdirməsi, iri enerji layihələrini məhz ABŞ-ın, Avropanın maraqlarına uyğun gerçəkləşməsinə razılıq verməsi Kremlin xoşuna gəlmir. Bu mənada Kreml başçısı Azərbaycanı Gürcüstanın başına gələnlərdən dərs götürməyə çağırır. Politoloq Rasim Musabəyovun fikrincə, Rusiyanın bu mərhələdə əsas məqsədlərindən biri Azərbaycanın son hadisələrə dəstəyini almaq idi: “Rusiyanın istəyi o idi ki, Azərbaycan nəinki özünü Rusiyaya qarşı aparmasın, əksinə, ona dəstək versin. Təbii ki, bu da qeyri-mümkündür. Adətən Rusiya rəhbərliyi bir çox görüşlərdə ya o biri tərəfdən hansısa ifadələri gözləyir, ya da özü qarşı tərəfin boynuna qoyur ki, ”söhbət apardıq, Rusiyanın mövqeyini çatdırdıq". Ancaq bu dəfə bunların heç biri baş vermədi. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan heç də Rusiyaya “pas” verməyə meylli olmayıb. İlham Əliyevlə görüşdə Putin çox şey danışdı, İlham Əliyevsə bir məqamı vurğuladı ki, Azərbaycan öz siyasi kursunu Rusiya ilə paralel şəkildə həyata keçirir. Yəni biz nə sizinlə qarşı-qarşıya gəlmək, nə də arxanızca sürünmək niyyətində deyilik. Bu isə Azərbaycanın müstəqil siyasət yürütməkdə davam edəcəyinin nümayişi idi. Moskva da anlayır ki, Azərbaycanın maraqları Rusiyanın arxası ilə sürünməyə əsas yaratmır". R.Musabəyov Rusiyanın Azərbaycandakı seçkilərə müdaxilə edə biləcəyini güman etmir: “Azərbaycanın heç Rusiyanın dəstəyinə ehtiyacı yoxdur”. Politoloq bildirdi ki, bu səfər, sadəcə, iki ölkənin mövqelərinin müzakirə olunması zərurətindən irəli gəlmişdi: “Sözsüz ki, burda enerji və Qarabağ məsələləri də müzakirə olunub. Düzdür, Qarabağla bağlı nəsə ola biləcəyindən danışılır. Ancaq zənnimcə, əgər Rusiya Azərbaycandan çox şey istəyirsə, deməli, Qarabağla bağlı nəsə gözləməyə dəyməz. Qarabağı Azərbaycana təhvil versələr belə, Azərbaycanın təzədən Rusiyaya qoşulması mümkün deyil. Digər tərəfdən, bizim dövlət maraqlarımız imkan vermir ki, o, Gürcüstandan əlini çəksin. Eyni zamanda Gürcüstan naminə Rusiya ilə baş-başa çıxmağa da ehtiyac yoxdur. Çünki Gürcüstan Qarabağ münaqişəsi başlayandan bircə dəfə də olsun, heç olmasa vətəndaş cəmiyyəti adından Ermənistanın işğalçı olduğunu deməyib. Müqayisədə Azərbaycan Gürcüstan üçün daha çox işlər görüb”. Ekspert onu da bildirdi ki, Azərbaycanın Rusiya ilə saatlarını tutuşdurması mümkün deyil: “Saatlar yenə ayrılıqda qalacaq. Bunu Azərbaycanın milli maraqları tələb edir”. Azərbaycanın Rusiyadakı keçmiş səfiri, politoloq Hikmət Hacızadə isə bildirdi ki, prinsipcə həm Vaşinqton, həm də Moskva Azərbaycanı öz tərəfinə çəkmək istəyir: “Regionda münasibətlər gərginləşdikcə burda müxtəlif problemlər əmələ gəlir. Gürcüstan ətrafında baş verənlər də bunun əlamətidir. Səfərlərin intensiv xarakter alması da məhz Rusiya və ABŞ-ın Azərbaycanı öz tərəfinə çəkmək istəyi ilə bağlıdır. Elmar Məmmədyarovu Avropaya çağırırlar, İlham Əliyevi Moskvaya”. Rusiyanın təzyiqlərinin hansı nəticə verəcəyinə gəldikdə, politoloq bildirdi ki, bununçün vaxt lazımdır: “Bu, İlham Əliyevdən asılıdır. İlham Əliyev düşünməlidir ki, 10 ildən, 30 ildən sonra Azrbaycanı nə vəziyyətdə görmək istəyir. Şəxsən mənim fikrim budur ki, Azərbaycan Avropa ailəsinin üzvü olmalıdır. Onunçün də üzünü Avropaya tutmalıdır. Çünki inkişaf, demokratiya, iqtisadiyyat ordadır. Ancaq İlham Əliyevin proqramının nə olduğunu biz bilmirik”. Rusiya Qarabağla bağlı Azərbaycana hansısa fayda verə bilərmi? H.Hacızadə: “Rusiyanın öz xoşu ilə Qarabağı bizə qaytarması çətin görünür. Amma əgər belə bir addım atsa, əlbəttə ki, Azərbaycan hansısa güzəştə gedə bilər. Məsələn, Rusiya desə ki, Qarabağın azadlığının əvəzində NATO-ya girmə, heç yerə tərpənmə, əlbəttə, o zaman Azərbaycanın bu şərtə əməl etməsi mümkündür. Əks təqdirdə, Azərbaycan öz yoluna davam etməlidir”. Elşad PAŞASOY musavat