Enes Cansevər [email protected]/* */ Gülün Yerevan səfəri məsələsi Azərbaycanı üç yerə böldü Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin müşavirinin müavini, Türkiyənin ölkəmizdəki sabiq səfiri Ünal Çeviközün rəhbərlik etdiyi mütəxəssislərdən ibarət heyət dünən Ermənistanda olub. Ü. Çeviközün öz səfəri ilə bağlı A. Gülə verdiyi hesabatdan sonra Türkiyə Prezidenti Yerevana getmək barədə qərar qəbul edib. Son günlərin ən gərgin və həyəcanlı sualına cavab verildi. Türkiyə Prezidenti Abdullah Gülün Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyanın dəvəti ilə sentyabrın 6-da iki ölkə millilərinin Yerevanda keçiriləcək futbol yarışına tamaşa etməyə gedib-getməyəcəyi haqda qərar dünən axşam saatlarında açıqlandı: Gül Yerevana gedəcək. Bu haqda Çankaya Köşkündən yayılan açıqlamada deyilir: “Bilindiyi kimi, Ermənistan Prezidenti Serj Sarkisyan Cümhurbaşqanımız Abdullah Gülü Yerevanda keçiriləcək Ermənistan-Türkiyə futbol matçını izləmək üçün ölkəsinə dəvət etmişdir. Haqqında danışılan bu futbol görüşü bir idman qarşılaşmasından əlavə, həm də mühüm imkanlar açan bir tədbir kimi anlam daşımaqdadır. Bu matç səbəbilə gerçəkləşəcək səfərin bölgədə yeni bir dostluq iqliminin qurulmasına yardım edəcəyi düşünülməkdədir. Sayın Cümhurbaşqanımız bu anlayışla dəvəti qəbul etmişdir.” Açıqlamanın sonunda səfərin səmərəli nəticələrə qapı açacağına ümid ifadə edilir. Təbii ki, Türkiyə Prezidentinin bu qərarı müxtəlif dairələrdə fərqli reaksiyalar doğuracaq. Azərbaycan ictimaiyyətində bu günlərdə Türkiyəyə münasibətdə arzuolunmaz atmosfer mövcuddur. Türkiyə Prezidenti Abdullah Gülün Ermənistana gedib-getməyəcəyini demək hələ tez olduğu halda, Azərbaycanda qılıncını əlinə alıb asıb-kəsən, iki qardaş ölkəni bir-birinə düşmən eləməyə çalışan media quruluşları var. Xüsusilə də Baş nazir Ərdoğanın bu səfər haqqında “xeyirli olsun!” deməsi, üstəlik də, Türkiyə xarici işlər nazirinin müavininin Ermənistana səfəri bu səfərin baş tutacağına işarə kimi izah olunur. İndi Türkiyənin özündə də bəzi siyasi quruluşların və qeyri-hökumət təşkilatlarının sərt açıqlamaları havada uçuşduğu halda Çankayadan hələ qəti bir qərarın qəbul edilməsi haqqında xəbər yoxdur. Hazırda Azərbaycanda məsələ ilə əlaqədar 3 fərqli fikrin daha tez-tez səsləndiyini söyləmək olar. 1. ATƏT-in Minsk Qrupu Qarabağ problemini 15 ildən bəri düyün düşmüş yumağa çevirdiyi üçün artıq bu təşkilatın bu problemi həll edəcəyinə inanmayan Gül Yerevan səfəri çərçivəsində iki ölkə arasında əlaqələrin qurulması üçün Azərbaycanın mənafeyini ön plana çıxaracaq və bu mövzuda obyektiv addımlar atılmasını istəyəcək. Buna görə də Prezident Gülün səfərini təmkinlə gözləmək və görüşdə müzakirə olunacaq məsələlərə diqqət yetirmək lazımdır. Bu cür düşünən adamlar Gülün səfəri haqqında heç də neqativ fikir və rəylər doğurmurlar və bir qədər qorxaq şəkildə də olsa Türkiyə Prezidentinin bu addımını təqdir edirlər. Ermənistanı danışıqlar stolu arxasına çəkərək həm soyqırımı, həm də Qarabağ problemi kimi çox önəmli iki məsələdə prosesləri başlatmağın mümkünlüyünə inanan bu şəxslər bu gedişin strateji əhəmiyyət daşıyacağına inanırlar. 2. Bu dəstəyə aid olan insanlar isə Türkiyənin böyük dövlət olması səbəbilə Prezident Gülün Ermənistan kimi düşmən bir ölkənin ayağına getməsini düzgün hesab eləmirlər. Bu şəxslər ermənilərin hər zaman səsləndirdikləri “türklər bizim düşmənimizdir” ədavətini və Ağrı dağını öz ərazilərinin bir parçası hesab eləmələrini sübut kimi göstərirlər. Onlar Azərbaycan torpaqlarının 20 faizini işğal altında saxlayan Ermənistana nəinki siyasi məqsədlər üçün getmək, heç bu ölkədə keçirilən idman yarışlarına qatılmağın da doğru olmadığını iddia edirlər. Bu cür düşünən insanlar ermənilərin uydurma soyqırımı iddialarının Ermənistan dövlətindən daha çox diaspor tərəfindən şişirdildiyini iddia edirlər və bu vaxta qədər Türkiyə tərəfindən hər cür sülh, barış, araşdırma təklifinin qəbul edilməməsini də məhz bu amillə bağlayırlar. Deyirlər ki, Gülün bu səfərindən həmin erməni millətçiləri yenə öz maraqları üçün istifadə edəcəklər. Bu cür düşünənlər Türkiyənin Qafqazda nüfuz qazanmaq istədiyini yaxşı başa düşdüklərini deyirlər, üstəlik, onu da qəbul edirlər ki, Ermənistan qəti bir qərar qəbul edib addım atmasa, bu səfər heç bir səmərə verməyəcək. 3. Üçüncü fikrin daşıyıcıları isə futbol üzrə keçirilən sonuncu dünya çempionatında Türkiyə millisinin qazandığı uğurların Azərbaycanda nə qədər böyük sevgiyə, coşquya səbəb olduğunu nümunə göstərirlər, təkcə Bakıda deyil, Azərbaycanın bütün şəhərlərində Azərbaycanla Türkiyə bayrağının qoşa dalğalandığını xatırladaraq yerli xalqın Türkiyəyə olan sevgisini göstərir: “İndi bu səfər baş tutarsa, siz Türkiyə millilərinin meydanda qazanacaqları uğuramı sevinəcəksiniz, yoxsa Abdullah Gülün Yerevana səfərinəmi üzüləcəksiniz?”- deyə soruşurlar. Türkiyə idmançılarının dünya miqyaslı yarışlarda əldə etdiyi uğurların ölkə ictimaiyyəti tərəfindən necə böyük sevinclə qarşılandığını hər kəs yaxşı bilir. Azərbaycan televiziyalarında bu oyunları şərh edən spikerlərin Türkiyə millisinin qolları ilə necə sevindikləri bu gün də qulaqlarımızdadır. Bəli, prezident Gülün Yerevan səfəri Azərbaycan ictimaiyyətində müşahidələrimə görə hələlik bu üç fərqli münasibəti formalaşdırmışdır. Nəticə olaraq onu deyə bilərik ki, bu gün Türkiyə ictimaiyyətindən daha çox Azərbaycan xalqı Çankaya sarayından çıxacaq qərarı gözləyir. Amma görünən budur ki, Çankaya sarayı da son ana qədər soyuqqanlı davranışını davam etdirəcək. Amma heç şübhəsiz, bu səfər baş tutarsa, ondan ən çox “Ergenekon” terror təşkilatı ilə yaxından bağlılığı olan, Vəli Küçükün Azərbaycandakı proqramlarını təşkil edən, vəkil Kemal Kerinçsizə müxtəlif konfranslar keçirmək imkanı qazandıranlar daha çox yararlanmağa çalışacaqlar. Yəni bu, eyni zamanda Türkiyəyə də aiddir. Biz belələrini çox görmüşük. Üzdə milliyyətçi kimi görünsələr də, həqiqətdə maddi mənafeləri üçün millətinin düşmənləri ilə də oturub-duran belələri bu işdən öz qara niyyətləri üçün istifadə edəcəklər. zaman