"Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mümkün qədər tez həlli vacibdir" ATƏT PARLAMENT ASSAMBLEYASININ DAĞLIQ QARABAĞ ÜZRƏ XÜSUSİNÜMAYƏNDƏSİ QORAN LENMARKERİN FİKRİNCƏ, HƏR ŞEY İKİ ÖLKƏDƏN VƏ ONLARIN RƏHBƏRLƏRİNDƏN ASILIDIR Dünən ATƏT Parlament Assambleyasının (PA) Dağlıq Qarabağ və Gürcüstan üzrə xüsusi nümayəndəsi, qurumun sabiq prezidenti Qoran Lenmarker Bakıya gəlib. O, Azərbaycanda dövlət rəsmiləri ilə görüşlər keçirib. Əvvəlcə qonağın parlamentdə görüşləri olub. Milli Məclisin mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, qonağı əvvəlcə parlament sədrinin müavini, Azərbaycanın ATƏT PA-dakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Bahar Muradova qəbul edib. B.Muradova Azərbaycan parlamentinin ATƏT və onun qurumları ilə əlaqələrin inkişafında maraqlı olduğunu bildirib. Ölkəmizin Avropaya inteqrasiyası, demokratik vətəndaş cəmiyyətinin qurulması, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həlli istiqamətində göstərilən səylər və digər məsələlər barədə ətraflı məlumat verib. Vitse-spiker bu cür səfərlərin əhəmiyyətini, ikitərəfli əlaqələrin inkişafında rolunu yüksək qiymətləndirib. Görüşdə Cənubi Qafqazda baş verən proseslər barəsində fikir mübadiləsi aparılıb və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələlər də müzakirə olunub. Dünən qonağın Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr daimi komissiyasının üzvləri ilə də görüşü keçirilib. Daimi komissiyanın sədri Səməd Seyidov bildirib ki, Q.Lenmarkerlə görüşdə bölgədəki ümumi problemlər, mövcud vəziyyət və bununla bağlı olan məsələlər müzakirə edilib. Görüşdə iştirak edən daimi komissiyanın üzvü, millət vəkili Asim Mollazadə "Trend News"a deyib ki, ATƏT PA-nın xüsusi nümayəndəsi Cənubi Qafqazda mövcud olan münaqişələr və onların həlli ilə bağlı komissiyanın mövqeyini öyrənmək istəyib. "Komissiya üzvləri onun diqqətinə çatdırdı ki, Cənubi Qafqaz bölgəsində ATƏT-in təməl prinsipləri və sənədləri kobud şəkildə pozulur və ölkələrin ərazi bütövlüyü tanınmır. Gürcüstanda baş verən son hadisələr beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini yenidən bu münaqişələrə cəlb etməlidir". O qeyd edib ki, parlament komissiyası ATƏT PA-dan beynəlxalq hüquq normalarına dəstək verməsini və bütün münaqişələrə münasibətin bu prinsiplər əsasında formalaşdırılması məsələsində dəstək göstərməsini istəyib. "Lenmarkerin nəzərinə çatdırdıq ki, bölgədə sabitliyi qorumaq və daimi inkişafı təmin etmək üçün ilk növbədə münaqişələrin həllinə nail olmaq lazımdır və bu, beynəlxalq hüquq normaları və ATƏT-in təməl prinsipləri əsasında olmalıdır". ATƏT PA-nın xüsusi nümayəndəsi Q.Lenmarker isə deyib ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazın əsas strateji bölgəsində yerləşir və sabitliyin qorunması üçün münaqişələrin həllinə çalışmaq və bunu beynəlxalq hüquq normaları əsasında etmək lazımdır. Dünən Q.Lenmarkeri Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov da qəbul edib. Görüşdə sədr bildirib ki, müstəqil Azərbaycan dünyanın nüfuzlu belnəlxalq qurumları, o cümlədən ATƏT-lə əməkdaşlığın inkişafına böyük önəm verir. Avropa strukturlarına inteqrasiya Azərbaycanın xarici siyasətində prioritet yer tutur. Bu gün sürətlə inkişaf edən Azərbaycan Avropa dəyərlərindən bəhrələnməklə yanaşı, vahid Avropa ailəsinə öz töhfəsini də verməkdədir. Söhbətdə sədr regional münaqişələrdən söz açaraq cənab Q.Lenmarkerin Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə ATƏT tərəfdən məruzəçi təyin olunmasını yüksək dəyərləndirib. Bununla yanaşı spiker problemin həlli ilə məşğul olan ATƏT-in Minsk qrupunun səylərinin daha da artırılmasının vacibliyini qeyd edib. Bildirilib ki, dünyanın müxtəlif bölgələrində separatizmin dəstəklənməsi, bu sahədə ardıcıl siyasətin yeridilməməsi ikili standartlara yol açır və öz növbəsində ölkələrin ərazi bütövlüyü prinsipinin pozulmasına səbəb olur. Sədr qeyd edib ki, etnik münaqişələrə, separatizmə vaxtında və yerində düzgün qiymət verilməli, beynəlxalq hüququn prinsipləri gözlənilməlidir. "Çox təəssüf ki, bugünkü reallıq bu sahədə başqa bir mənzərəni əks etdirir. Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan regional münaqişələrin, o cümlədən Dağlıq Qarabağ probleminin sülh yolu ilə, güc tətbiq etməməklə, ölkələrin ərazi bütövlüyü prinsipi qorunmaq şərti ilə həllinə tərəfdardır" - deyə O.Əsədov bildirib. O əlavə edib ki, Azərbaycan Cənubi Qafqazda son dövrdə baş vermiş hadisələrdən təəssüflənir və öz mövqeyini bir daha təsdiqləyir. Q.Lenmarker isə bildirib ki, Azərbaycana səfərinin əsas məqsədi ölkə başçısı, parlament sədri və xarici işlər naziri ilə görüşüb, Gürcüstanda baş verən hadisələrlə bağlı Azərbaycanın mövqeyini öyrənmək olub. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan regionun ən vacib ölkələrindən biri olduğuna görə bu məsələ ilə bağlı mövqeyi önəmlidir: "Səfərin nəticəsi olaraq düşünürəm ki, regionda əməkdaşlıq genişlənməlidir". Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı Ermənistanla Azərbaycan arasında mövcud vəziyyəti xatırladan ATƏT nümayəndəsi bunun əməkdaşlığı bir qədər çətinləşdirdiyini söyləyib: "Biz ümid edirik ki, əməkdaşlığın daha da genişlənməsi üçün addımlar atılacaq. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mümkün qədər tez həlli vacibdir. Ən əsası ona görə ki, qaçqın və məcburi köçkünləri sayı çoxdur". Gürcüstandakı vəziyyətə toxunan ATƏT nümayəndəsi hadisələrə qiymət verməyin tez olduğunu bildirib: "Düşünürəm ki, bu böhranlı hadisələrin üzərindən keçmək üçün də əməkdaşlıq genişlənməlidir". Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı 2005-ci ildə hesabat hazırladığını xatırladan Q.Lenmarker yeni hesabat hazırlamaq barədə düşünmür. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq təşkilatlar Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllinə kömək edə bilərlər: "Amma hər şey iki ölkədən və onların rəhbərlərindən asılıdır". ATƏT nümayəndəsi Ermənistan və Azərbaycan rəhbərlikləri arasında görüşlərin keçirilməsindən məmnun olduğunu da bildirib. Xatırladaq ki, ATƏT PA prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycandan sonra Gürcüstan və Ermənistana da səfər edəcək. Q.Lenmarkerin səfərin nəticələrinə uyğun olaraq, Cənubi Qafqazdakı vəziyyətlə bağlı hesabat hazırlayacaq. Həmin hesabat ATƏT Parlament Assambleyasının 18-21 sentyabr tarixində keçiriləcək sessiyasında müzakirə olunacaq. Prezident İlham Əliyev də ATƏT Parlament Assambleyası prezidentinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsi üzrə xüsusi nümayəndəsini qəbul edib. Prezidentin mətbuat xidmətindən APA-ya daxil olan məlumata görə, görüşdə Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması ilə bağlı danışıqların hazırkı vəziyyəti və perspektivləri müzakirə edilib. Q, Lenmarker bu gün Gürcüstana gedəcək. O, Cənubi Qafqaz ölkələrinə səfərinin nəticəsi olaraq məruzə hazırlayacaq. Kamil HƏMZƏOĞLU 525