Gülün səfəri erməniləri güldürəcək İlqar Məmmədli: "Ankara Ermənistana təklif edəcək ki, Qarabağ və Türkiyəyə qarşı iddialarından əl çəksin, bunun əvəzində regional inteqrasiyadan bəhrələnsin" Elxan Şahinoğlu: "Abdulla Gülün səfəriylə Ermənistanın siyasətini dəyişəcəyini gözləmək yersiz olardı" Türkiyə prezidenti Abdulla Gülün ermənistanlı həmkarı Serj Sərkisyanın dəvətini qəbul edərək İrəvana iki ölkənin futbol komandalarının oyununa baxmağa gedəcəyi dəqiqləşib. Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan prezidentin xarici işlər naziri Əli Babacanla birgə Ermənistan paytaxtında olacağı və bir sıra məsələlərin də müzakirə olunacağını söyləyib. Ramiz Mikayıloğlu Əli Babacan isə bildirib ki, bundan öncə İrəvana Xarici İşlər Nazirliyindən bir heyət yollanacaq, "Qafqaz Sabitlik və Əməkdaşlıq Platforması" ideyası və müəyyən məsələlər ətrafında danışıqlar aparılacaq. Ekspertlər bu səfərin Ankara və İrəvan arasında diplomatik əlaqələrin qurulması sahəsində ilk ciddi addım və quru sərhədlərinin açılması yönündə xoş niyyət kimi dəyərləndirirlər. Xatırladaq ki, 14 ildən çoxdur Türkiyə Ermənistanla sərhədlərini bağlayıb, diplomatik əlaqələri kəsib. Səbəb kimi İrəvanın qondarma soyqırımı, Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları və Azərbaycan torpaqlarının işğalı göstərilib. Ermənilər ötən dövr ərzində nə iddialarından geri çəkilib, nə də işğal altındakı Azərbaycan torpaqlarından qoşunlarını çıxarıblar. Bəs Abdulla Gülün bu səfərinin Azərbaycana, yoxsa Ermənistana xeyri olacaq? Politoloq İlqar Məmmədli deyir ki, səfər Azərbaycan üçün xeyirlidir. Çünki Gürcüstan Moskvayla diplomatik əlaqələri kəsəndən sonra Ermənistan Rusiyadan daha da təcrid olunmuş vəziyyətdə qalacaq. Beləliklə, onun gələcək inkişafı yalnız İran sərhəddindən asılı olacaq. Belə bir durumda Ermənistan özünü beynəlxalq aləmə açmaqda maraqlıdır. Türkiyə bu sahədə əhəmiyyətli rol oynaya bilər: "Ankara Ermənistana təklif edə bilər ki, Qarabağ və Türkiyəyə qarşı iddialarından əl çəksin, bunun əvəzində regional inteqrasiyadan bəhrələnsin". "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu isə fərqli düşünür. Onun sözlərinə görə, Abdulla Gülün Ermənistana səfəri elə bir divident gətirməyəcək. İrəvan Türkiyə prezidentinin bir səfəriylə "soyqırım" sərsəmələrindən, qardaş ölkəyə qarşı ərazi iddiaları və Azərbaycan torpaqlarının işğalından geri çəkilən deyil: "Abdulla Gülün səfəriylə Ermənistanın siyasətini dəyişəcəyini gözləmək yersiz olardı". Elxan Şahinoğlunun fikrincə, ola bilsin Ankara bu səfər sonucunda İrəvanda dialoq üçün zəmin yaranacağını və Qafqaz Sabitlik və Əməkdaşlıq Platforması ideyasının hərəkətə gələ biləcəyini düşünür. Amma bəllidir ki, Ermənistan özbaşına siyasət yürütmür, İrəvanda Moskvanın idarə etdiyi rejim mövcuddur. Rusiya Qafqazda bir başqasının lider olmasını, Ermənistanın da əldən getməsini istəməz. "Qafqaz Sabitlik və Əməkdaşlıq Platforması" ideyasının hərəkətə gətirilməsi bölgədə Türkiyənin rolunu artıra bilər. Bölgədə Tükiyənin rolu artarsa, haqqında söhbət gedən üç şərt də yerinə yetirilərsə, Ankara İrəvan münasibətləri normallaşar. "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri bildirdi ki, belə olan halda Ermənistanda rus hərbi bazalarına ehtiyac olub-olmadığı məsələsi gündəmə gələr: "Məncə, bu səbəblərdən Rusiya Ermənistanla Türkiyənin münasibətlərinin normallaşmasını arzulamaz. Ankara "Qafqaz Sabitlik və Əməkdaşlıq Platforması" ideyasını ortaya atanda Moskva sanki buna müsbət yanaşmışdı. Hətta prezident Dmitri Medvedyev xarici işlər naziri Sergey Lavrova tapşırdı ki, bu məsələylə məşğul olsun. Amma Moskva separatçı rejimləri-Cənubi Osetiya və Abxaziyanı tanıdı və bununla da faktiki Ankaranın ideyasına böyük bir zərbə vurdu. Bütün bunları nəzərə alaraq, mən düşünmürəm ki, Moskva İrəvanla Ankaranın münasibətlərinin yaxşılaşmasına imkan versin. Ona görə yuxarıda da vurğuladığım kimi, Abdulla Gülün səfərinin ciddi nəticə verəcəyinə inanmıram". Elxan Şahinoğlu Serj Sərkisyanın dəvət ünvanlamaqla sanki topu Türkiyə tərəfinə atdığını söylədi. Ona görə də Ankarada yəqin ki, topu Ermənistana atmaq barədə düşünürlər. Yəni səfərdə nəticə əldə olunmazsa da, məsuliyyət İrəvanın üstündə qalsın. Belə görünür ki, bu səfərin gerçəkləşməsi üçün Ankara gərgin əmək sərf edib. Türkiyənin baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıda olub, xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov bu ölkəyə çağrılıb: "Yəqin ki, Bakının səfərə etiraz etməməsi üçün razılığı alınıb. Elmar Mmmədyarov da deyib ki, Abdulla Gülün Ermənistana gedib-getməməsi onun öz işidir. Gözləyək, görək futbol yarışına dəvətlə nə isə dəyişəcəkmi?". Onun qənaətincə, bu səfər Türkiyənin Ermənistanla quru sərhədlərinin açılmasına da yol aça bilər. Çünki faktiki hava nəqliyyatı sahəsində əməkdaşlıq var. Ermənistan vətəndaşlarına Türkiyədə çalışmaq icazəsi də verilir: "Ola bilsin ki, Ankara sərhədlərin açılmasını da gündəmə gətirsin. Məncə, Ankarada bəzi dairələr fikirləşir ki, Ermənistanla əlaqələri artırsalar, İrəvan qondarma soyqırım, ərazi iddiaları və Azərbaycan torpaqlarının işğalından çəkinər. Yəni Ermənistanı Türkiyə və Azərbaycanla normal əməkdaşlığa sürükləyə bilər. Amma mən belə olacağını düşünmürəm. İqtisadi məqam əsas götürülürsə, vaxtilə Bakı-Tiflis-Ceyhan kəmərinin Ermənistandan çəkilməsi məsələsi gündəmdə idi və bu, İrəvana böyük dividentlər vəd edirdi. Amma İrəvan bundan imtina etdi, işğalçı siyasətindən əl çəkmədi. İndi Ermənistanın bu işğalçı siyasətindən əl çəkəcəyi ağlabatan deyil. Yəqin ki, Ankarada fərqli düşünənlərin mövqeyi üstünlük qazanıb və buna görə də Abdulla Gül İrəvana getmək qərarı verib". xalqcebhesi