ABŞ "Nabucco"nun taleyindən narahatdır "Vaşinqton Bakıda enerji təhlükəsizliyi məsələsini araşdırmaq istəyir, çünki həm mövcud olan enerji layihələrinə, həm də "Nabucco" layihəsinə real risklər mövcuddur" Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxiləsindən, Cənubi Osetiya və Abxaziyanın "müstəqilliyini" tanımasından sonra regionda vəziyyət mürəkkəb və həssasdır. Buna görə də ABŞ-ın vitse-prezidenti Dik Çeyninin, bu superdövlətin ikinci şəxsinin sentyabrın 2-də Bakıya təşrif buyurmağa hazırlaşması da təsadüfi sayılmır. Səfərin məqsədini jurnalistlərə şərh edən Ağ Evin yüksək səviyyəli rəsmisi bildirib ki, son vaxtlar Cənubi Qafqazda, xüsusilə də Gürcüstanda baş verənlər, bölgədə sülh və demokratiya üçün təhlükə, təhdidlər yarandığı bir vaxtda ABŞ dostları ilə məsləhətləşib səyləri əlaqələndirməyi vacib hesab edir. Ramiz Mikayıloğlu Dik Çeyni də Azərbaycan hakimiyyətiylə görüşlərində regionda yaranmış vəziyyət barədə məsləhətləşmələr aparacaq, gündəmdə olan digər mühüm məsələləri müzakirə edəcək, terrorla mübarizədə etibarlı tərəfdaş olan Bakıya Əfqanıstan və İraqda sülhyaratma prosesində fəal iştirakına görə Vaşinqtonun minnətdarlığını çatdıracaq. Ağ Evin rəsmisi qeyd edib ki, görüşlərdə enerji məsələləri, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yoluylu həlli zərurəti, payızda prezident seçkiləri keçiriləcək Azərbaycanda demokratiya və qanunun aliliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində davamlı səylər ətrafında müzakirələr aparılacaq. Eyni zamanda Azərbaycan xalqına enerji ehtiyatlarının işlənilməsi və etibarlı şəkildə dünya bazarlarına nəql edilməsində kömək məsələsi öz enerji gələcəyini planlaşdıran ABŞ və Avropa dövlətlərinin çox möhkəm ortaq marağıdır. Ağ Evin rəsmisi vurğulayıb ki, Azərbaycan, Mərkəzi Asiya və Xəzər hövzəsi əlavə enerji mənbələrinin inkişaf etdirilməsi və onların beynəlxalq bazarlarda yerləşdirilməsi üçün yaxşı imkanlar açır. ABŞ və müttəfiq dövlətlər bölgə ölkələrinə həmin ehtiyatların işlənilməsinə daim dəstək veriblər. Ağ Ev rəsmisinin açıqlamasından bu qənaətə gəlmək olar ki, ABŞ-ı Bakı-Tiflis-Ceyhan neft, daha çox isə Avropanın rus qazından asılılığını minimuma endirə biləcək "Nabucco" qaz kəməri məsələləri narahat edir. Çünki Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxiləsindən sonra "Nabucco"nun fəaliyyətində əsas sayılan və türkmən qazını ötürəcək "Trans-Xəzər" qaz kəmərinə marağın azaldığı yönündə fikirlər üstünlük təşkil edir. Bir sıra ekspertlərə görə, ABŞ həm də regionda Rusiyayla yaranmış qarşıdurma fonunda Azərbaycandan birmənalı mövqe gözləyir və Dik Çeyninin səfərində bu da əsas yer tutur. Məsələylə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz politoloq Zəfər Quliyev deyir ki, Dik Çeyninin regiona səfəri bir çox səbəblərlə bağlıdır, ona görə də turneni bir səbəblə əlaqələndirmək düzgün olmaz. İlk növbədə ABŞ vitse-prezidentinin gəlişi region ölkələrinə dəstək xarakteri daşıyır. Vaşinqton dövlətin ikinci şəxsi olan Dik Çeynini bölgəyə göndərməklə həm Gürcüstan və Azərbaycana, həm də Rusiyaya göstərir ki, ABŞ Tiflis və Bakını dəstəkləyir, onların yanındadır. Lazım olarsa, ABŞ Azərbaycan və Gürcüstanın təhlükəsizliyi məsələsini öz üzərinə götürəcək. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton bununla Rusiyanın aqressiv siyasətinin qarşısında sipər çəkmək istəyir. Digər tərəfdən, Vaşinqton Bakıda enerji təhlükəsizliyi məsələsini araşdırmaq istəyir. Çünki həm mövcud olan enerji layihələrinə, həm də "Nabucco" layihəsinə real risklər mövcuddur: "ABŞ və Avropanı bu məsələ daha çox düşündürür və səfərdə enerji müzakirələrinin də əsas yer tutacağı şübhəsizdir. Dik Çeyni bu məsələdə Bakının mövqeyini öyrənməyə və ümumi bir mövqe əldə etməyə çalışacaq". Politoloq bildirdi ki, Rusiyanın Gürcüstana təcavüzünü anti-GUAM əməliyyatı da adlandırmaq olar. Ona görə ki, Gürcüstandan sonra ən böyük hədəflər Ukrayna və Azərbaycandır. O da nəzərə alınmalıdır ki, GUAM ABŞ-ın təşəbbüsüylə yaranıb və daim Vaşinqton tərəfindən dəstəklənib. Dik Çeyni bu səfərlə GUAM çərçivəsində də ölkələrin mövqeyini gücləndirməyə çalışacaq: "Azərbaycana ilk dəfə ABŞ-dan belə yüksək səviyyəli rəsmi nümayəndə gəlir. Ona görə də güman etmək olar ki, bir çox, o cümlədən İran məsələsi və Azərbaycanın bu yöndə mövqeyi, Bakının NATO-ya inteqrasiyası, inteqrasiyanın hansı formada həyata keçiriləcəyi də müzakirə obyekti ola bilər. Ən əsası isə təhlükəsizlik məsələsidir". Ancaq Zəfər Quliyev Qərb- Rusiya qarşıdurmasında ABŞ-ın Azərbaycandan birmənalı mövqe tələb edəcəyinə inanmır. Onun fikrincə, bunu ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri vasitəsiylə də öyrənmək olardı. Söhbət burada mövqeləri yaxınlaşdırmaqdan və gələcək addımların uzlaşdırılmasıdan ibarətdir: "İnanmıram ki, indiki mərhələdə Vaşinqton Azərbaycanla Rusiya arasında hər hansı konfrantasiyanın yaranmasında maraqlı olsun. Gürcüstan probleminin həlli ABŞ üçün əsasdır, indiki mərhələdə Qərb ölkələri üçün yeni konflikt ocağı sərfəli deyil. Şəxsən mən hesab edirəm ki, hətta hazırda rəsmi Bakının apardığı siyasət əsas məqamlarda Vaşinqtonla razılaşdırılıb". Milli Məclisin Analitik İnformasiya şöbəsinin müdiri Aydın Ağayev deyir ki, hazırda regionda beynəlxalq qanunların tapdanması baş verir. Onun sözlərinə görə, Dik Çeyninin gəlişini də başa düşmək çətin deyil: "Ancaq Dik Çeyni regionun problemlərinə münasibət bildirmək üçün əvvəllər gəlsə, həm də bir neçə dəfə gəlsəydi, daha yaxşı olardı. O halda bu səfəri də təbii qarşılanardı. İndi gəlişinin məqsədi bəllidir. Digər tərəfdən, o da məlumdur ki, Ağ Evdəki birinci şəxs və Dik Çeyni uzun müddət bu vəzifədə qalmayacaqlar, payızda ABŞ-da prezident seçkiləri keçiriləcək. Onların götürdükləri öhdəliklər də Ağ Evin yeni sahiblərinin boynuna düşəcək. ABŞ-da prezident kim, necə olacaq, onu da zaman göstərəcək". Aydın Ağayev vurğuladı ki, dünya reallıqları sərtdir. Ancaq bir an belə unudulmamalıdır ki, milli mənafelərimiz harada başlayır, harada qurtarır: "Azərbaycandan mövqe tələb etmək də lazım deyil, mövqeyi bəllidir. Azərbaycanın mövqeyi onun üçün ən lazım olan təhlükəsizliyindən, təhlükəsizliyin təminatından keçir. Əgər mövqe təhlükəsizliyin təminatına cavab verirsə, korrektə etməyə ehtiyac yoxdur. Düzdür, siyasətdə cari məsələlərlə bağlı korrektlər olur. Müəyyən Qərb ekspertlərinə əsasən deyirlər ki, Dik Çeyni filan şeyləri söyləyəcək. Ancaq ABŞ vitse-prezidentinə deyiləcək sözlər də Azərbaycanın təhlükəsizliyinin təminatından keçir. Biz indiyə qədər öz mövqeyimizi əsaslandırmış, indi də əsaslandıracağıq".