GünAz TV: İran İslam Respublikasının (Cümhuriyyətinin) siyasi  ideologiyasının panfarsçılığa dayandığı dəfələrlə sübut olunub.

Belə təsdiqləyici olaylardan biri də iki gün öncə İranı ali rəhbəri ayətullah Xamneyinin keçirdiyi görüşdə baş verib.

O ayətullah Xomeyni adına Hüseyniyyə mədəniyyə və incəsənət nümayəndələri, eləcə də Tacikistan və Əfqanıstanın farsca yazan şairləri qəbul edərkən, bölgədə baş verən olaylardan, «islam oyanışından» danışıdıqdan sonra deyib: «Bu dəyişikliklər İran xalqının möhtəşəm hərəkatının təsiri ilə əmələ gəlib. Şairlər bu vəziyyəti dərk etməli, islam inqilabının mahiyyətinə və diskursuna sadiq qalmaqla yanaşı, İran xalqının başqa xalqlara örnək olması üçün vacib şərt kimi, öz dini bilgilərini də dərinləşdirməlidirlər”.»

Şairlər əxlaqi, dini, siyasi, inqilabi, ictimai və islami oyanış mövzusunda farsca yazdıqları şeir parçalarını oxuyublar.

Görüş zamanı ayətullah Xameneyi ölkədə poeziya (şeir) sahəsində ümumilikdə mütərəqqi bir hərəkatın həyata keçirilməkdə olduğunu da vurğulayıb: «Hazırkı dövr fars şeirinin yenidən yüksəliş və çiçəklənmə dövrünə qədəm qoyacağından müjdə verir. Hal-hazırda ölkədə qocaman və gənc şairlərin əvvəllər heç vaxt rast gəlinməmiş say çoxluğu müşahidə olunmaqdadır. İslam inqilabı maarif və incəsənəti (hünər) xalqın, cəmiyyətin arasına gətirdi. 30 illik bu üslub davam etdirilsə, şairlərimizin sayı ötən bütün dövrlərlə müqayisədə dəfələrlə çox olacaq. Təbii ki, yeni məzmun yarandıqda ardınca yeni forma gətirir və şerin dili tədricən daha da püxtələşərək möhkəmlənir».

Ayətullah Xamneyi bu çıxışı ilə həm mövcud siyasi –ideologiyaya, həm də İrandakı 85 illik bir ideologiyaya, panfarsçılığa xidmət etdiyini göstərib.

Çox güman ki, bu vəzifəni tutmasa idi, o, çıxışında işlətdiyi «İran xalqı» ifadəsinin yerinə də «fars» etnik qrupunun adını çəkərdi.

Amma yada salaq ki, bir neçə il öncə, ayətullah Xamneyi İranın milli birlik amilinin «İslam dini və mədəniyyəti olduğunu» bildirmişdi. Belə bir müqəddəs gündə isə o, milli –mədəni sahədə ədalətsizliyə yol verərək, «fars şeirinin» yüksəlişindən danışır.

 Azərbaycan türklərinin milli ədəbiyyatının inkişafından necə danışsın?Axı, bir dildə təhsil yasaqlanarsa, o zaman həmin dildə ədəbiyyatın inkişafından söz açmaq gülünc deyilmi? !Ayətulla Xamneyi də bunu yaxşı bilir. Ona görə də islam adı altında mövcud olan, qulluq etdiyi panfarsçılığın dilinin ədəbiyyatından söz açır.

Yuxarıda vurğuladıq ki, Tehran hakimiyyəti panfarsçılığa əsaslanan bir rejimdir.Ona lazım olanda, o, islamçı rolunu da oynayır.

İranın Mədəniyyət Nazirliyi nəşriyyatlardan Nizaminin 800 illik əsəri “Xosrov və Şirin”indən bəzi hissələrin çıxarılmasını istəyib.

Kulis.az-ın məlumatına görə, illərdir “Xosrov və Şirin” poemasını (şeir, mənzumə) yayımlayan “Peydayeş” Nəşriyyatının rəhbəri Fəriba Nəbati əsərin açıq-saçıq hissələrini çıxararaq, təsdiq üçün Mədəniyyət Nazirliyinə göndərib. Ancaq nazirlikdən gələn cavab hamını təəccübləndirib.

Qurum 1177-ci ildə Nizami Gəncəvinin qələmə aldığı “Xosrov və Şirin” əsərindən hətta “Tək qala biləcəyimiz bir yerə gedək”, “əl-ələ tutuşmaq” ifadələrinin də çıxarılmasını istəyib.

Bu sayaq bəsit siyasi – ideoloji təəssübkeşlik əslində bütün dillərdə ədəbiyyatın, mədəniyyətin inkişafına ziyan vurmaqdadır. Baş vermiş olay sovetlər (Şurəvi) zamanı Mikayıl Müşfiqin yazdığı «Oxu, tar»ına qarşı Süleyman Rüstəm «Oxuma, tar, səni sevmir proletar (kargəri)»ına daha çox oxşayır.

Bu iki örnək Tehranın islam adı altında iqçiliyini bir daha təsdiqləyir.

Sədərddin Soltan