GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin (DAKın) bir qanadının İdarə Heyətinin üzvü və Azərbaycan Nümayəndliyinin rəhbəri, DAK Qurultaya Hazırlıq Təşkilat Komitəsinin üzvü Səftər Rəhimlidir.

-  Bu gün Dünya Azərbaycanlıları Konqresində nələr baş verir?

-  Bildiyiniz kimi bir necə gün bundan öncə,  İdarə Heyətinin (İH) yığıncağında DAK-ın daxili məsələləri gündəliyə salınaraq müzakirəyə çıxarıldı. Birinci müzakirə olunan məsələ DAK həmsədlərinin və DAK Daimi Şurasının sədrinin fəaliyyəti, ikinci məsələ isə DAK həmsədrləri Sabir Rüstəmxanlı və Firudin Pərvizniya tərəfindən DAK Azərbaycan nümayəndəliyinin ləğvi ilə bağlı idi. Hər iki məsələyə İH tərəfindən baxıldı. Beləliklə, İH belə qərara gəldi ki, Azərbaycan nümayəndliyinin ləğvi qurultayın səlahiyyətinə aid olan məsələdir, həmsədrlər tərəfindən belə bir qərarın verilməsi qurultayın qərarlarına qarşı kobud müdaxilədir və nizamnaməyə ziddir. İkincisi, DAK həmsədrləri və DAK Daimi Şurasının sədrinin ümumi fəaliyyətinə qiymət verildi. Onların mənfi və zəif fəaliyyətlərindən danışılaraq, həmsədrlər vəzifələrinin öhdəsindən lazımınca gələ bilmədiklərinə, özbaşına qərarlar verdiklərinə görə, vəzifələrindən azad edildilər. DAK Daimi Şuranın sədri vəzifəsi isə növbəti qurultaya qədər donduruldu. Təşkilat Komitəsi yaradıldı və  növbəti qurultaya hazırlıq işlərinin aparılmasına  start verildi.

 -  Sözünüzdən belə aydın olur ki, həmsədlərin və Daimi Şuranın sədrinin səlahiyyətlərindən uzaqlaşdırılması nizamnamə çərçivədə baş tutub?

  -  Tam məsuliyyətimlə deyirəm ki, İH-nin yığıncağı demokratik və qanun çərçivəsində keçirilib. Müraciətdən sonra DAK Nəzarət Təftiş Komissiyası (DAK NTK) İH-nin qərarlarını  təsdiqlədi. Onu qeyd edim ki, DAK Azərbaycanın ilk beynəlxalq və demokratik  təşkilatdır. Demokratik təşkilatlarda rəhbərliyə seçilənlər  bəzi yanlış fəaliyyətlərinə görə seçənlər tərəfindən müxtəlif formalarda mənfi qərarlar alınar və cəzalana bilərlər. Əgər, hamımız doğrudan da  demokratiyadan yanayıqsa mənə elə gəlir ki, belə məsələləri faciə kimi qəbul etmək lazım deyil. Əksinə hamı səhv edə bilər, burada böyüklük göstərib demokratiyanin bir qanunauyğunluğu kimi, qəbul etmək lazımdır. Amma bizim tərəfdən  təşkilatımızın  daha da qabağa getməsi istiqamətində çalışmalarımız davam edir, fəaliyyətimiz qurultayın qərarları və nizamnamə çərçivəsində həyata keçirilir. Hesab edirəm ki, DAK İH və DAK NTK-nın verdiyi hər iki qərar təşkilatımızı yeni bir mərhələyə götürəcək və bu günə qədər DAK-da böyük xidmətlər göstərmiş və müəyyən səbəblərə görə təşkilatımızdan incimiş, getmiş dəyərli aydınlarımız, ictimai-siyasi xadimlərimiz, gənclərimiz millət vəkillərimiz DAK-a dönəcək, bütün ümumküsünü bir kənara qoyacağıq  və bir çətir altında Azərbaycanımızın birliyinə və inkişafına, əminamanlığa və sülhə, dürüstlüyə və ədalətə, gözəlliyə və xoşbəxtliyə doğru birgə addımlayacağıq.

-  Amma qarşı tərəf belə bir yığıncağın keçirilmədiyini bildirir. Sizi dezinformasiya (səhv bilgi) verməkdə ittiham edir. Bu haqda nə deyə bilərsiniz?

 - Ortada qəbul olunan sənədlər, isimlər və qərarlar var. İH-nin yığıncağından sonra, DAK NTK  İH-i  tərəfindən qəbul olunan son qərarlara baxıldı. NTK-da qəbul olunan qərarların düzgün və nizamnamə çərçivəsində həyata  keçirildiyini təsdiqlədi. Artıq qəbul olunan sənədlər mətbuta çap edilib. DAK-da  zaman-zaman yaşanan daxili narazılıqlar prosesləri (sürəci) bu səviyyə çatdırdı. Mən, onu demək istəyirəm ki, Sabir Rüstəmxanlının sədrliyi dövründə  DAK Gənclər Təşkilatı, Qadınlar Şurası, Ağsaqqallar şurası, İdman Departamenti, Koordinyası (həmahəngi, əlaqələndirmə) Şurası fəaliyyətini dayandırıldı. Acınacaqlı odur ki, Sabir Rüstəmxanlı DAK rəhbərliyinə gələndən sonra gənclər təşkilatı dağıdıldı, gəncləri VHP-nin təsir dairəsində saxlamağa üstünlük verildi. Bir sözlə DAK-ın, Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası (VHP)-nin gününə salınması istiqamətində Sabir bəy əlindən gələni etdi.

- Bəs nə üçün Azərbaycan nümayəndəliyini  ləğv etmək istəyirdilər? Bəlkə, DAK idarə heyətinin üzvü Sabir Rüstəmxanlının qeyd etdiyi kimi, bu nümayəndliyin qeydiyyata alınmamasına qarşı dövlətə bir etiraz idi?

   - Mən, bu fikirlə razılaşmıram. DAK Azərbaycan Nümayəndəliyinin dövlət qeydiyyatından keçməməsi Nümayəndəliyin fəaliyyətinə heç bir maneə törətmir. Sadəcə olaraq biriləri Azərbaycan dövlətini fakt (sübut, gərçək) qarşısında qoymaq məqsədi daşıyırdı alınmadı. Dünyanın bir çox ölkəsində nümayəndəliklərimiz fəaliyyət göstərir, amma cəmi 3 yerdə dövlət qeydiyyatımız var, onda dünyadakı bütün nümayəndəliklərimizi bağlayaq. İkinci Nümayəndəliyin ləğvini yalnız Qurultay və idarə heyəti həyata keçirə bilər. Həmsədirləri də qurultay seçmir idarə heyəti seçir və azad edir. DAK-ın nümayəndlikləri içərisində ən fəal və işləyən qurumlardan birincisi  Azərbaycan nümayəndliyidir. Mən deyərdimiki, xüsusilə fars şovinizminə qarşı davamlı fəaliyyət göstərməklə yanaşı, Güney Azərbaycan məsələsini mütəmadi olaraq müxtəlif yollarla dünya ictimaiyyətinə çatdırırıq və Güney Azərbaycan məsələsinin gündəmdən düşməməsinə çalışırıq. Onu da qeyd edim ki, keçirdiyimiz tədbirlərdə siyasi baxışlarından asılı olmayaraq dəyərli aydınlarımız, milli fəal gənclər təşkilatlarınin təmsilçiləri iştirak edirlər. Güneyin indi ki, vəziyyətində bu çox  önəmli məsələdir. Dəfələrlə İran qəzetləri Azərbaycan nümayəndliyinin fəaliyyətini sərt tənqid etməklə yanaşı, mənim özümə qarşı davamlı təhqir kampaniyası aparırdılar.

    Çox təəssüf edirəm ki, DAK-ın Azərbaycan nümayəndəliyinin günü-gündən daha da fəallığı, fars şovinizimlə yanaşı, DAK-ın keçmiş həmsədrləri və DAK Daimi Şurasının keçmış sədrini bərk narahat edirdi.

-   Belə çıxır ki, bu gün DAK-da yaşanan hadisələrin üzə çıxmasında və gedişatın bu səviyyə çatmasında Sizə qarşı olan şəxsi qısqanclıq amilinin böyük təsiri oldu?..

 - Doğrusu bu qısqanclığın açıq bariz nümanəsi Dünya Azərbaycanlılarının III Qurultayında ortaya çıxdı. Mən, Dünya Azərbaycanlıları Əlaqələndirmə Şurasına üzv seçildim. DAK-da mənimlə çiyin-çiyinə rəhbərlikdə təmsil olunan bəzi şəxslər çox narahat idi və dövlət yetkillərinə gizlin-gizlin mənim oraya düşməyimə etirazlarını bildirirdilər. Xüsusilə, bu münasibət Sabir Rüstəmxanlı tərəfindən açıq şəkildə hiss olunurdu. Elə DAK üzvləri var idi ki, arxada bəzi dövlət rəsmilərinə mənim cavan olduğumu, hələ təcrübəmin az olduğunu əsas gətirirək şuraya üzv olmağımı qəbul etmək istəmirdilər. Bir yerdə fəaliyyət göstərdiyim insanların mənə qarşı qısqanc münasibət göstərmələri, mənə təəccüblü və üzücü  gəlirdi.

- Mətbuata verdiyiniz açıqlamada qeyd etmisiniz ki, məni məcbur etməsinlər ki, DAK-dakı nöqsanları  açıb danışım. Bununla əlaqədar nə deyə bilərsiniz?

 - Mən istəmirəm ki, münasibətlər şəxsi müstəviyə keçsin və bu, bizə lazım deyil. Baxmayaraq ki, qarşı tərəf bu istiqamətə üstünlük verir. Sabir Rüstəmxanlı ola bilər ki, yaxşı partiya başqanı, millət vəkili, yazardır. Sabir bey eyni zamanda beynelxalq diaspor təşkilatı olan DAK-ın həmsədri vəzifəsini icra edirdi. Onun fəaliyyəti dövründə bir çox neqativ (mənfi) hallar oldu, DAK İH onun bu fəaliyyətini qiymətləndirirək Qurultayin qərarlarına uyğun olaraq, nizamnamə çərçivəsində vəzifəsindən azad edilib. Bu gün Sabir bəy İH üzvüdür və sabah qurultaya qatılaraq yenidən həmsədrliyə namizədliyini vermək hüququna malikdir.

- Bundan sonra proseslər necə cərəyan edəcək?

- Hesab edirəm ki, millətimizin parçalanmasının ortadan qalxması  üçün çox önəmli tarixi situasiya (vəziyyət) yetişib. Bu tarixi situasiyadan səmərəli istifadə edərək millətimizin bütövlüyü istiqamətində beynəlxalq hüququn bizə verdiyi hüquqlardan da  istifadə etməklə nəticə ala bilməsək, Azərbaycan tarixinin indiki mərhələsi milli passsionar (güc) qüvvələrin üstünə bir  ləkə kimi yazılacaq. Bu tarixi şəraitdən qazancla çıxmamız üçün birlikdə fəaliyyət göstərmək lazımdır. Harada birləşmə, bütövləşmə varsa, orada fəaliyyət təsirli olur deyə düşünürəm. Bizim  təmsil olunduğumuz DAK-la, digər tərəf Əhməd Obalı və Paşa Qəlbinurun təmsil etdiyi DAK-ların birləşmə qərarı var. Artıq dünyanın müxtəlif yerlərində yaşayan dəyərli ziyalılarımız bu birlik qurultayını dəstəkləyirlər. Bir zamanlar DAK-da təmsil olunub, indi də hansısa səbəblərə görə, təşkilatdan uzaqlaşan insanlar təşkilatımıza qayıtmaq və yenidən fəaliyyət göstərmək istəyirlər.

Mən  hər zaman bir DAK adı altında fəaliyyət göstərməyin tərəfdarı olmuşam. Amma təəssüf ki, indiyə qədər birləşməyə mane olan qüvvələr var idi. Bu gün o insanlar artıq buna mane ola bilməzlər. Artıq onlar heç bir səlahiyyət sahibi deyillər. Birləşmək, bütövləşmək millətimizin təbii haqqıdır. Ona görə də düşünürəm ki, başlanğıc üçün, DAK-ın parçalanması ilə bağlı  tarixi nöqsanımız aradan qalxmalıdır.

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk