GünAz TV: Afrikanın Şimalındakı olaylardan Tehran hakimiyyəti ciddi narahatdır. Ölkə rəsmilərinin Misir və Tunisdə baş verənlərə dini don geyindirməyə çalışması da bu qəbildəndir. Bu təbliğat vasitəsi ilə onlar  özlərini xarici təzyiqlərdən qorumağa səy göstərirlər.

Misir prezidenti Hüsnü Mübarək hakimiyyətinə müxalif olan 12 partiya birgə bəyanat yayaraq, İran İslam Respublikasının (Cümhuriyyəti) rəhbərliyini ittiham edib.

Bəyanatda bildirilib ki, İran hakimiyyəti öz zahirini bəzəmək üçün islamdan sui-istifadə edir: “İran hakimiyəti Misir ordusunu xalqla üz-üzə qoymağa, Misirdə fitnə-fəsad yaymağa  etməyə çalışır. Biz «Təhrir» meydanında toplaşan gənclərdən və digər aksiyaçılardan tələb edirik ki, əcnəbilərin yaydığı qərəzli şayiələrə aldanıb, evlərinə qayıtmasınlar. Onlar əcnəbilərin müəyyən məqsəd güdən hədəf və proqramlarına qarşı çıxmalıdır”.

İranın Misirin daxili işlərinə qarışmasını məhkum edən birgə bəyanatı Əlcil, Yaşıllar, Azad Respublika, Demokrat, Sabah, İttifaq, Mühafizəkarlar, Sosialist Ərəb Misir, Azad İnsanlar, Misir Gəncləri, Millət və Sülh partiyaları imzalayıb.

Fevralın 4-də Tehran cümə namazına rəhbərlik edən İranın dini rəhbəri Əli Xamneyi Tunis və Misir olaylarından danışmışdı: “Tunis, Misirdə baş verən hadisələr İran xalqı üçün xüsusi məna daşıyır. Bu, İrandakı inqilabla başlanan islami oyanışdır. Tunis və Misirdə baş verən olaylar həqiqi mənada bir zəlzələdir. Daha doğrusu, baş verənlər İran xalqının səsinin inikasıdır”.

Misirdə ən güclü islamçı qruplardan sayılan “Müsəlman qardaşlar”ın rəhbəri Məhəmməd Bədi isə həmin gün Xamneyinin dediklərinə reaksiya vermişdi: “Cənab Xamneyi bilməlidir ki, Misir xalqının inqilabı islami yox, xalq inqilabıdır. Çünki bu inqilabda və etiraz aksiyalarında müsəlman əhali ilə yanaşı, ölkə əhalisinin digər təbəqə və zümrələri, o cümlədən xristianlar da fəal iştirak edirlər”.

Misir və Tunislə bağlı olaylardan uğur əldə edəcyinin çətin olacağını hiss edən Tehran hakimiyəti yenidən Hörmüz boğazını bağlayacağı ilə bağlı məsələni gündəliyə gətirir .

İran informasiya vasitələrinin yaydığı xəbərlər əsasən, İnqilab Keşikçiləri Qvardiyası (SEPAH) Hərbi Dəniz Donanmasının komandiri Əli Fədavi bildirib ki, bölgdəki vəziyyətdən çıxış edərək, onlar Hörmüz boğazını bağlaya bilər.

Qvardiya komandrinin sözlərinə görə, İran İslam Respublikasına təhlükə yaranacağı halda Hərbi dəniz Donanması Oman dənizini, eləcə də körfəzi və Hörmüz boğazını nəzarət götürəcək. O, əlavə edib ki, yaxın günlərdə qvardiya bölgədə sualtı qayıqların sayını artıracaq.

Hörmüz boğazı Oman boğazının Cənub-Şərqində körfəzin Cənub-Qərbində yerləşən strateji yer sayılır. Boğazın uzunluğu 195 km, ən dar yeri 54 km-dir. Hörmüz  2,5 km enində iki nəqliyyat xəttinə ayrılıb. Bu xətlər arasındakı məsafə 5 km-dir.

Hazırda ərəb ölkələrindən təbii qaz və neft bu dəniz yolu vasitəsi ilə üçüncü dövlətlərə, o cümlədən ABŞ-a (Amerika Birləşmiş Ştatlarına) ixrac olunur.

2006-cı ilin məlumatına əsasən, bu boğazndan dünya neft ixracatının 33 faiz ötürülür. Neft məhsulları ilə birlikdə bu rəqəm 40 faizdir. Bölgədən daşınan neftin isə 80 faizi Hörrmüzdən daşınır.

“Media forum” saytının məlumatında isə bildirilib ki, Əli Fədəvi deyib : « İstənilən xarici təhdidə kəskin cavab veriləcək. İran körfəzi, eləcə də Hörmüz boğazı tamamilə “Sepah”ın dəniz qüvvələrinin nəzarəti altındadır. Bölgənin təhlükəsizliyini istnilən xarici qüvvə təhdid edərsə, bizim kəskin cavabımızlə qarşılıcaq. Biz təhdid edildiyimiz təqdirdə Hörmüz boğazını bağlayacağıq və bu gücə malikik».

Heç kəsə sirr deyil ki, Hörmüz boğazını bağlaycağı ilə bağlı bu Tehran hakimiyyətinin ilk bənyatı deyil. Bu beynəlxalq ictimaiyyət qarşı onun əsas təsir vasitələrindəndir.

İran İslam Respublikasının başqa bir «silahı» isə  Livandakı «hizbullah»çılardır. Ötən gün İranın müdafiə naziri bildirib ki, Tehran hakimiyyəti Livana maliyyə yardımı etməyə hazırdır.

Bu çıxış Livanda liberal-demokratik qüvvələrin qurduğu hökumət istefaya getdikdən sonra ABŞ-ın rəsmi Beyrutu dəstəkləməyəci haqda bəyanatından sonra edilib.

Livan prezidenti Mişel Süleyman «Məcd Hərəkatı»nın lideri Nəcib Mikatiyə yeni hökuməti formalaşdırmağı tapşırıb.

Bir müddət öncə ABŞ-ın dövlət katibi HillariKlinton xəbərdarlıq edərək, bildirmişdi ki, Vaşinqton «terrorçu «Hizbullah» təşkilatı ilə sıx bağlı olanla əməkdaşlıq edə bilməz.

Amerikalı diplomat bildirib ki, «Hizbullah» hakimiyyətə gələcəyi halda ABŞ-ın Yaxın Şərq ölkələrinə münasibəti dəyişəcək. «Hizbullah» tərəfindən nəzarət edilən bir hökumət bizim Livanla ikitərəfli münasibətimizə təsir edəcək. Hesab edirik ki, ədalət zəfər çalmalı, qatillər tapılıb, cəzalanmalıdır. Biz Livanın suverenliyinə inanırıq»-deyə, o, ölkəsinin mövqeyini açıqlayıb.

Xatırladaq ki, R.Həririnin qətli ilə bağlı prokuror Daniel Belmar tərəfindən ittiham irəli sürülüb. İtthama əsasən keçmiş baş naziri «Hizbullah» qrupunun üzvləri planlaşdıraraq, həyata keçirib. «AFR»-in məlumatına görə, İranın ali rəhbəri ayətulla Xamneyi isə 2005-ci ilin fevralında qətli «sifariş» verib. «Sifariş»çi olduğuna görə, ona qarşı da ittiham irəli sürülüb.

«İran Livanla hərbi sahədə də əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu elan edib. Livan xalqı bizimlə əməkdaşlığa başlmağa hazır olduğunu bildirən kimi onların istəyinə İran qarşılıq verəcək»-deyə, nazir söyləyib.

Livanda İranın təsiri altında olmayan qüvvələrin hakimiyyəti gəlməsi təbii ki, bu ölkədən beynəlxalq ictimaiyyətə qarşı Tehranın təzyiqlərini azalda bilər.

Fələstin Muxtariyyatında da vəziyyətin İslam Respublikasının  təsirindən çıxması oradakı İranyönlü qüvvələrin qrupların zəifləməsinə səbəb ola bilər. Bu isə Tehranın bölgədəki daha bir silahdan «Fələstin silahından» məhrum olması deməkdir.

Britaniyanın müdafiə naziri Liam Foksun sözlərinə görə, İsraillə Fələstin arasında razılığın əldə edilməsi İranın bölgədəki təsirin önəmli dərəcədə azalda bilər.

Beləliklə, Tehranın Hörmüz boğazını bağlamaqla bağlı hədəsi, Livana hərbi və maliyyə yardımı etməyə hazır olduğunu bildirməsi və s. bu sayaq məsələlər İran hakimiyyətinin bölgədə baş verənlərdən ciddi rahatsızlığını təsdiqləyən amillərdir. İslam Respublikasının rəhbərliyi bu bəyanatlarla sanki hakimiyyətini devriməkdə  maraqlı olan qüvvələri xəbərdar edir. Odur ki, yaxın zamanlarda Tehranın bu yöndə hədələyici çıxışlarının olacağı istisna edilmir. Sədrəddin Soltan