GünAzTv: Bu Afrika ölkəsinin şimalında yeni xristian dövlətinin meydana çıxması erməniləri də ruhlandırıb.

Dünən Sudanın cənubunda xristianlardan ibarət bu bölgənin öz müqəddəratını təyin etməsi ilə bağlı referendum başlayıb. Rəsmi olaraq səsvermə “plebistsit” adlanır. O, Sudanın şimalı ilə cənubu arasında illərlə davam edən vətəndaş müharibəsindən sonra bağlanmış sülh müqaviləsinə əsasən keçirilir.

Xəbərlərə görə, cənubluların əksəriyyətinin müstəqilliyə səs verəcəyinə şübhə yox idi. 2002-2004-cü illərdə Şimalla Cənub arasında aparılmış danışıqlar 2005-ci ilin yanvarında Keniyanın paytaxtı Nayrobidə hərtərəfli sülh sazişinin imzalanması ilə nəticələnib. Bu sənəd ölkədə vətəndaş müharibəsinə formal olaraq son qoyub. Sazişin şərtlərinə görə, Cənuba 6 il müddətinə geniş muxtariyyət verilir, sonra isə bu ərazinin statusu referenduma çıxarılır. Bu məqam dünən gəlib çatıb. Referendumun nəticələri isə heç kimdə şübhə doğurmur: cənublular müstəqilliyə səs verəcəklər və beləliklə, Şərqi Afrikada iki müstəqil dövlət yaranacaq. Belə görünür ki, Qərb ölkələri bu dövləti tanıyacaqlar. ABŞ prezidenti Barak Obama bəyan edib ki, referendum tarixi addımdır və bütün siyasi qüvvələr onun nəticələrini tanımalıdır. ABŞ prezidenti dünya ictimaiyyətinin də bu referendumun nəticələrini tanımalı olduğunu vurğulayıb. Səsvermə bir həftə ərzində davam edəcək. Bu uzaq Afrika ölkəsində keçirilən səsvermə Ermənistanda da geniş müzakirə olunur. Erməni ekspertləri deyirlər ki, Sudanın cənubunda referendumun keçirilməsi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasının da ancaq öz müqəddəratını təyin etmə hüququnun təmin edilməsi yolu ilə mümkün olduğunu göstərəcək. Erməni ekspertlər bunu Kosovonun müstəqilliyinin tanınmasından sonra Dağlıq Qarabağın tanınmasına aparan ikinci önəmli hadisə sayır. Ermənistandakı Qafqaz İnstitutunun eksperti Sergey Minasyana görə Sudanın cənubunda keçirilən referendum Qarabağa dair Madrid prinsiplərini bir daha gündəmə gətirir. Onun dediyinə görə, Madrid prinsiplərində də bölgədə hərtərəfli sülh razılaşmasının əldə edilməsindən sonra müəyyən müddət ərzində yekun statusu müəyyən etmək üçün plebistsisdən söhbət açılır. “Doğrudur, Qarabağ üçün Sudan presedenti haqda danışmaq tezdir, lakin Sudan məsələsinin özəlliyi odur ki, əldə edilmiş razılaşma beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən dəstəklənir. Yəni beynəlxalq birlik öz müqəddəratını təyin etmə hüququnu həyata keçirmək funksiyasını üzərinə götürür”. Minasyana görə, beynəlxalq vasitəçilər Qarabağ münaqişəsi tərəflərinə Madrid prinsiplərini təqdim etməklə bu prosesi başladıblar. “Yeganə fərq ondadır ki, Madrid prinsiplərində əksini tapan referendumun hansı müddət sonra keçirilməli olduğu konkret deyil, Sudan nümunəsində isə müddət konkret göstərilmişdi. Əgər müddət konkret olmasa bu prinsipdən bir şey çıxmaz” deyə, erməni ekspert bildirib. Madrid prinsiplərinin son yenilənmiş variantına əsasən, Dağlıq Qarabağın yekun statusunun müəyyən edilməsi üçün plebistsis termini ilə ifadə edilən səsvermə azərbaycanlıların bölgəyə qayıtmasından və  onların təhlükəsizliklərinin təmin olunmasından sonra keçirilməlidir. Yəni səsvermənin keçirilməsi üçün vaxt limiti yer almır. Azərbaycan bu variantı qəbul etdiyini açıqlayıb, lakin Ermənistan tərəfi yenilənmiş Madrid prinsiplərini qəbul etmir və istəyir ki, sənəddə səsvermə üçün vaxt limiti qoyulsun. Azərbaycan isə bu variantı birmənalı şəkildə rədd edir. Yeni musavat