GünAzTv: Son aylar İran İslam Respublikası hakimiyyətini maliyyə-iqtisadi problemlər təntidib. Bununla bağlı probelməri isə ölkə rəsmiləri çeşidli bəlağətli çıxışlarla ört-basdır etməyə çalışır. Ancaq gerçəkliklər bu bəyanatları təkzib edir.

Əslində mövcud durumu gizlətməklə hakimiyyət ölkə vətəndaşlarından uzaqlaşır, İran əhalisində onlara qarşı etimadsızlıq güclənir. Çünki mövcud durumun ağırlığını etiraf ebid, ondan çıxış yollarını ümumi şəkildə müzakirəyə çıxarmaqdansa, onu xalqdan gizlədib, özünü hər kəsdən çox bilən kimi göstərməyə cəhd göstərir.

Baş verənlərdən çıxış yolunu isə Tehran hakimiyyəti ölkəyə gələn hər kəsi, eləcə də mövcud duruma etiraz edənəri «casus» və «düşmən ünsür»ü adlandırır.

GünAzTV-nin «Mignyus»a istinadən məlumatına görə, Tehranın baş prokuroru Abbas Cəfəri - Dövlətabadi deyib ki, beş nəfər «düşmən dövlətin xeyrinə casusluq etməkdə» şübhəli bilinərək,  tutulub.

Onun sözlərinə görə, həmin «casuslar» İranla bağlı «gizli xəbərləri», o cümlədən ölkənin kosmik proqramını, habelə iqtisadiyyatı və müdafiə sahəsindəki vəziyyəti «düşmən düşərgəyə»  ötürürmüş.

Prokuror heç bir əsas göstərmədən tutulan casuslara qanunsuz məlumat toplamaqda «ABŞ-ın yardım» etdyini söyləyib.

Hər kəsdən şübhələnmək, bu, totalitarizmin, diktaturanın xəstəliyidir. Öaşqa sözlə dövləti idarə edən hakim elita öz vətəndaşlarına inanmır. Tarix sübut edib ki, xalqı nəzər almadan yürüdülən siyasətin gələcəyi olmur.

Bu baxımdan mövcud maliyyə-iqtisadi problemlər çox yaxın zamanda sosial sahəyə də ciddi şəkilədə sirayət edə bilər.

Totalitar rejimlər çöməsi ilə biri-birinə çox oxşayır. Keçmiş SSRİ-də yaşayanlar, onun çökməsini görənlər bunu daha yaxşı dərk edər.

Sov.İKP MK-nın baş katibi L.İ.Brejnev Kommunist Partiyasının sonuncu qurultaylarından birində «İqtisadiyyat qənatələ idarə olunmalıdır»- ifadəsini bəyan etdi. Bunun ardınca, 1982-ci ilə mayın 10da  keçmiş SSRİ-də «Ərzaq proqramı» elan olundu.

Həmin tarixdən təxminən 9 il sonra sovetlər birliyi dağıldı. Bu tarix sübut etdi ki, qapalı yaşayıb, dünyaya qarşı zəif iqtisadiyyat, aşağı səviyyəli textologiya, ərzaq məhsullarına talon tətbiqi, az qala bütün istehlak malları üçün uzun-uzadı növbələr və s. ilə o vaxtlar «o biri dünya», yəni Qərbə qarşı müqavimət mənasızdır. Başqa sözlə 20-ci əsrrin əvvəlində V.İ.Lenin «Kapitalizm ölməkdə və çürüməkdə olan imperializmdir»İnin çürüklüyü  həmin yüz illiyin sonunda üzə çıxdı. Atom bombasından tutmuş, neytrona qədər silaha malik olan, kosmosun öyrənilməsində aparıcılardan sayılan, dünyanın az qala yarısını əhatə edən bir ideologiyanın siyasi mərkəzi, Moskva 20 əsrin sonunda vətəndaşlarını yedirtmək, onların adi sosial  ehtiyaclarını üçün  ödəmək «çürüməkdə olan imperialzimin» qapısının ağzında növbədə durdu.

Bunu elə belə xatırlatmadıq. Qonşuluqda 80 milyona yaxın insanı öz iddiasının girovuna çevrib, bunu «qəhrəmanlıq» kimi təqdim edən İran hakimiyyəti də deyəsən, Allahsız Moskvanın yolun davam etdirir. Hər halda 20-ci yüz illiyin sonundan azca xəbəri olan da bu qənaətə gələ bilər.

İranın ali rəhbəri ayətulla Xamneyi və sədri keçmiş prezident Haşimi-Rəfsəncani olan Məsləhət Şurası bir müddət öncə «Qənaətli istehlak proqramı»-nın başlıca cəhətlərini ictimaiyyətə açıqlayıb.

GünAzTV-nin  «leader» saytına  istinadən məlumatında bildirilib ki, bu proqramm prezidentə, məclisə, məhkəməyə və Məsləhət Şurasına (Qurumun Mənafeyini Müəyyənləşdirən Şura da adlandırırlar) təqdim olunub.

«Qənaətli istehlak proqramı» strategiyasının başlıca cəhətləri aşağıdakılardır:

«1. Fərdi, ictimai və korporativ istehlak mədəniyyəti təkmilləşdirilməli, qənaətcillik, israfçılığa, bədxərcliyə, təmtəraqpərəstliyə, xarici məhsulların istehlakına qarşı mübarizə mədəniyyəti cəmiyyətdə geniş yayılmalı, bu işdə mədəniyyətin, təhsilin, incəsənətin və KİV-in, xüsusilə də milli teleradionun imkanlarından istifadə olunmalıdır; 

2. Cəmiyyətin hər bir üzvü lazımi həddə, qənaətli istehlaka alışdırılmalıdır;

3. Səmərəli istehlak mədəniyyətinin genişləndirilməsi məqsədilə bu işdə örnək ola biləcək nümunələr təqdim olunmalı, səmərəlilik, məsuliyyətlilik, intizamlılıq və ehtiyac duyulan hədlə kifayətlənmə meyarları rəhbər tutulmalıdır;

4. Orta və ali təhsilin bütün pillələrində qənaətli istehlakın üsulları tədris olunmalıdır;

5. Hökumət orqanları və dövlət müəssisələri qənaətli istehlak prinsipinə riayət etmək işində ön sırada durmalıdırlar;

6. Lüzumsuz istehlak mədəniyyətinin genişlənməsi əleyhinə mübarizə aparılmalı, israfçılığa, təmtəraqa qarşı həvəs yaradan məhsullara və mədəni təzahürlərə həssas münasibət nümayiş etdirilməlidir;

7. Ölkənin enerji istehlakının həcmində islahatlar aparılmasıvə qeyri-tarif tədbirləri tətbiq olunmalı, bununla da enerji sərfiyyatına qənaət edilməlidir;

8. Bütün sahələrdə, xüsusilə əkinçilikdə sudan qənaətli istifadəyə çalışılmalıdır;

9. Buğda hasilatı, un üyütmə, çörək bişirmə və çörək istehlakının şəraiti, keyfiyyətinin yüksəldilməsi yolu ilə ölkədə çörək istehlakı göstəricisi təkmilləşdirilməlidir;

10. Ümumi məhsuldarlıq artırılmalıdır».   

Proqramdan da göründüyü kimi hakimiyyət özü-özünü təcridə aparır. Başqa sözlə ölkə vətəndaşlarının rahata həyatını atom-nüvə proqramı iddiasına qurban verir. Sədrəddin Soltan