GünAzTv: Bu dəfə ki, müsahibimiz türk dünyasının tanınmış qruplarından olan “Savalan” mistik qrupunun bədii rəhbəri, Azərbaycan Akademik və Opera Balet Teatrının aktyoru Novruz Novruzludur. Onun  Günaz.tv-nin Mətbuat Mərkəzinə verdiyi Eksklüziv müsahibəsini təqdim edirik:

- Oxucularımıza qısada olsa “Savalan” qrupu haqqında məlumat verəsiniz.

- “Savalan” qrup 1990 ci il 20 yanvar faciəsindən sonra yaranıb. Əslində, qrup ondan da əvvəl fəaliyyət göstərirdi. O, zaman İsaak Ozanoğlu qrupa rəhbərlik edirdi. Və o, məni qrupa dəvət etdi. Onda Həlimə xanım, Fəxrəddin bəy yox idi. Qrupun 13-14 nəfər üzvü var idi. Sonradan müəyyən səbəblər üzündən qrup fəaliyyətini dayandırdı. Sonra da İsaak bəy Almaniya getdi və bizə dedi ki, özünüz fəaliyyət göstərin. Ondan sonra biz həvəskar olaraq ruhumuzu, mənəvi dünyamızı sakitləşdirmək üçün öz aramızda ifa edərdik. Ancaq gözləmirdik ki, qrup belə bir səviyyə gəlib çatsın. Çünki qrupun yaranmasında maddi təmənna olmayıb, sırf daxili dünyamızı rahatlaşdırmaq, ruhun istəyindən yaranan bir qrup olub. Gözləmirdik ki, qrup bu belə səviyyədə tanınsın. Onu da qeyd edib ki, qrupun belə tanınmasında, ictimaiyyətləşməsində mediamızın böyük rolu olub və bir daha  sizin vasitənizlə dəyərli jurnalistlərimizə öz təşəkkürümü çatdırmaq istərdim.  

-Bu gün ölkədə bir çox musiqi qrupları fəaliyyət göstərir və “Savalan” ını bu, fərqləndirən cəhətlər hansılardır?

-Qrupun fəlsəfəsində böyük türk islam alimi Yunus İmrənin bir müqəddəsi sözü ilə desək: “Elm, Elm deməkdir, Elm Kəndini bilməkdir, Sən kəndini Bilməzsən, Bu neçə oxumaqdır”. Savalanı digər qruplardan fərqləndirən əsas amil, qrupun fəlsəfəsi insana, onun mənəvi-ruhi dünyasına söykənir. Məsələn, mən, daimi olaraq qrupla mənən təmizlənməyə cəhd edirəm. Çünki insan o zaman yaşayır ki, onun sözünün təsir qüvvəsi olsun. İnsan ruhu saflaşdıqca onun cəmiyyətə də təsir imkanları geniş olur. Bu gün bizim qrupa ilahi qrup deyirlər. Yox, bu elə deyil. Savalanın fəlsəfəsi insanın daxili mənəviyyatına söykənir.

-Hazırda ölkədə “Savalan” kimi insan mənəviyyatına söykənən belə bir qrup fəaliyyət göstərirmi?

-Dini qruplar var. Amma bizim qrup kimi fəaliyyət göstərəni yoxdur. Bu yaxınlarda dostum da mənə bildirdi ki: ”Novruz bəxtiniz onda gətirib ki, nə yaxşı sizin qrup təkdir. Yoxsa, hər gün qalmaqallardan başınıza aça bilmərdiniz”. İndi bilirsiniz ki, şou aləmi hansı vəziyyətdədir. Təhqirlərlə dolu mühütdə insan mənəviyyatına xidmət edəcək işlər görmək çətindir. Məhz, başımızı aşağı salıb, öz yolumuzla gedirik.

-Fikirlərinizdən aydın olur ki, “Savalan” qrupu islam və türklük sintezindən yaranan bir qrupdur...

-Bəli, Belə də demək olar. Yuxarı da qeyd etdiyim kimi qrupun ana fəlsəfəsi əsasən insan mənəviyyatı söykənir. Əgər, bu gün İnsan mənəviyyatı zəngindirsə, hər gün etdiyi əməllərə görə özünə suallar verməyi bacarırsa, o insanda mütləq vətənsevərlik, ruhsallıq, torpağa bağlılıq güclü olacaq. Tarix boyu türkün ruhu güclü olub.

-İndiyə qədər qrup olaraq hansı ölkələrdə olmusunuz və qrupun ifası neçə qarşılanıb?

-Çox gözəl qarşılanıb. Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin xətti ilə 2003 cü ildə Hollandiyada keçirilən qurultayında iştirak etmişik. Bir neçə dəfə qardaş Türkiyədə mövlanə tədbirlərinə dəvət olunmuşuq. Səlcuq Universitetinin rektorunun dəvəti ilə Konyada olduq. Sonra bu yaxınlarda dəyərli soydaşımız, dostumuz Əhməd Obalının dəvəti ilə Güney Azərbaycan Televiziyasının (GünAz) yaranmasının 5 illiyi münasibəti ilə Amerikaya dəvət edildik.

Pakistanda tədbirdə iştirak etdik və tədbirlə bağlı buraxılan kitabda Azərbaycanın adı yazıldı. Çoxlu təkliflər olub maddi çətinlikdən dəvət olunan tədbirlərdə iştirak edə bilməmişik.

-Hal-hazırda parçalanmış millət şüurunu, belə desək ideya xəttini musiqimizə gətirə bilmişikmi?

-Çox təəssüf ki, bu sualla cavabım mənfi olacaq. Onu da deyim ki, milli şüuru ilk öncə insan öz mənəviyyatında, ruhunda yaratmalıdır. Çünki insan bütöv olursa, onun düşüncələri də cəmiyyətə yansayır. Hazırda milli musiqimizdə boşluq var. Bunun səbəbini obyektiv və subyektiv amillərlə bağlamaq olar. Bəlkə də bunu maddi səbəblərlə bağlamaq olar. Bu boşluğu bayağı mahnılarla doldurmaq olmaz. Musiqi bir başa olaraq millətin mənəviyyatına təsir edir və onun millət kimi formalaşmasında rol oynayır. Gərək bu məsələlərdə sistemli iş ortaya qoyulmalıdır. Bu gün vətənpərvərlik mövzusunda böyük boşluq var.

-Bu gün ziyalılarımızın ən çox şikayətləndiyi məqamlardan biri də bayağı musiqilərimizin çoxalmasıdır. Xüsusilə, insan mənəviyyatına təsir edən bayağı musiqilərin sürətlə ictimai düşüncəyə mənfi təsirləri genişlənməkdədir. Bir incəsənət  xadimi olaraq bunun qarşısını almaqda hansı yolları göstərirdiniz?

-Görünür belə musiqilərə tələbat olduğuna görə, sifariş olunur. İqtisadiyyatda belə bir söz var: “Tələb təklifi doğrurur”. Olmasaydı belə musiqilər yaranmazdır. Hiss olunur ki, insanlarımız, cəmiyyətimiz yorulub. Mən bunu günahını Mədəniyyət Nazirliyində görmürəm. İndi bazar iqtisadiyyatı dövrü olduğu üçün müğənni hansısa bir kanala pulunu verir, öz ifasını səsləndirir. Buna görə də pulun hesabına belə mahnılar dövriyyə buraxılır. Ancaq zamanla belə mahnılar öz təsir imkanlarını itirib tarixin arxivinə gömüləcək.

-Maraqlı olan odur ki, cəmiyyətimizin buna qarşı müqavimət imkanı yoxdur. Sizcə, bu, niyə belədir?!

-Məncə, bu gün bizim cəmiyyət etinatsızlaşıb, açıq desək burada biganəlik də görünür. Bu yaxınlarda respublikanın baş psixiatrı  da televiziyaların birin də maraqlı  açıqlamasına bildirdi ki, insanların psixi durumunda gərginlik var. İnsanlar arasında bir əsəb, normal münasibət qurmaq məsələsi çətinləşib. Mən əsas da bunu biganəliklə bağlayırdım. Gərək, insan sınmamalıdır. İçində vətən, millət sevgisi olan şəxs güclü olmalıdır. Burada yenə də insan faktoruna dayanırıq. Tarixən millətimizin milli düşüncəsini məhv etmək geniş bir plan həyata keçiriblər. İran və Rusiya tərəfindən yol göstərənlərimiz, başbilənlərimiz müxtəlif yollarla aradan götürülüblər. İndi belə bir vəziyyət yaranıb. Tarixin siyasi-ictimai təlatümləri millətimizin yaddaşında acı bir iz buraxıb.

Nəzərə alsaq ki, musiqi insanın yaddaşın böyük iz qoyur və birbaşa olaraq insanın formalaşmasına təsir edir. Nə vaxtsa Fransada belə bir vəziyyət yaranmışdı, dövlət səviyyəsində bir plan ortaya qoyuldu. Öz milli musiqilərini geriyə qaytara bildilər. Götürək qardaş Türkiyəni. Neçə yüz ildir ki, Türkiyəni ayaq üstə saxlayan onun ozanlarıdır. Qlobollaşan dünyamızda milli mənəvi dəyərlərimizi qoruyub saxlamalıyıq.

-Bildiyiniz kimi ölkəmizdə son illlər saza, muğama diqqət artıb.  Beynelxalq əhəmiyyətli tədbirlər keçirilir, bu sahədə böyük inkişaf hiss olunur.

- Sizə onu səmimi deyim ki, muğamın inkişaf etməsində səmimi Mehriban xanımın xidmətləri sayəsində gerçəkləşdi. Çünki muğamın yaşaması, millətin yaşaması deməkdir. Bilmirəm bu sözü demək nə qədər düzgün olar. Mən iki dəfə Mehriban xanıma məktub yazmışam. Bildiyimiz qədər Mehriban xanım təsəvvüf elminə böyük önəm verir. Rəhmətlik professor Aida xanım İmanquliyeva bu sahənin gözəl tədqiqatçısı olub. Nədənsə, məktubuma cavab verən olmadı. Ola bilər ki, məktub çatmayıb. Nəzərə almaq lazımdır ki, bizim qrup bilvasitə bu sahə ilə məşğul olur. 

-Bu gün dövlət səviyyəsində Sizə olan münasibət necədir?

-Ara-sıra dövlət tədbirlərinə dəvət olunurduq. Sonradan nədənsə unudulduq. Bizim qrup şuo-aləmindən uzaq olduğu üçün, səs-küy salmaqla aramız yoxdur. Düşünürəm ki, nə vaxtsa bizim əməyimiz qiymətləndiriləcək.

-Novruz bəy, təşəkkür edirik dəyərli vaxtiniz bizə ayırıb suallarımızı cavablandırdığınız üçün və gələcək işlərinizdə uğurlar arzu edirik.

-Məndə GünAz televiziyasına və onun dəyərli əməkdaşlarına öz təşəkkürümü çatdırıram ki, sözün əsl mənasında Azərbaycanın bütövləşməsinə xidmət edirlər. Tanrı Sizlərə bu yolda yar olsun!

Söhbətləşdi: Elnur Eltürk

P.S: Sonda onu qeyd edək ki, oxucularımız qrup haqqında ətraflı məlumat almaq istəsələr savalan.us saytına daxil ola bilərlər.